Showing posts with label Thusuhnak le Sânnak. Show all posts
Showing posts with label Thusuhnak le Sânnak. Show all posts

Sunday, August 28, 2011

Zumtu mi piangthar ti aw hin Pathian duh lo zawng thil sual kan tuah tikah sual ngaidam dil kan ṭul mo?


Thusuhnak: U Henry Zaangfah ten ka question in rak answer thei pei mo? A cang thei len Bible verse thon, cun kha mi Bible ih a tih duhsan thawn. Tu ṭum ih ka lo suh mi hi kan dung ta cu a si lo... Zumtu mi piangthar ti aw hin Pathian duh lo zawng thil sual kan tuah tikah sual ngaidam dil kan ṭul mo? Ṭhen khat rongboltu hnenih ka theih danah cun dil a ṭul nawn lo Pathian in in ngaidam CIA zo, dil rero a ṭul lo an ti... ziangtin si Bible ih in zirhdan ti fiang le fel ten ka theih duh ruang ah si…
Thuhmahruai
Hi na thusuhnak hi mitampi khal in an rak buai thup ve mi a si thei tin ruat. Na thusuhnak vekin Piangthar lo thu hla cu rel lo in Piangtharpawl ih thuhla kan Bible ih in simdan ihsin kan sang aw tum ding. Can bicilh deuh ruangah duhvekin famkim tak tla in ka lo saang lo a si thei, nan hi tawk ih saannak ihsin na thusuhmi thuhla na feng the ihram ka beisei.  Kan saannak a feng sin theinak dingah hitin ṭhenhnih  ah , “ Sual Ngaidam Dil kan Ṭul lonnak Thu” timi le “ Sual Ngaidam dil Kan Ṭulnak Thu” ti’n kan zoh hnik ding.
1.     Sual Ngaidam Dil Kan Ṭullonak Thu.
a.            Rundamnak Thu thawi Pehpar aw mi ah
 Misual thi ding kan si laiah kan hrangah Jesu in thihnak tuarin rundamnak famkim Kross Parah in tuahsak ( Rom 5: 8-9). Kanmai minung sinak le zuamnak in zohman mahte’i runsuak aw thei le Pathian cohlan tlakih fel thei kan um lo ruangah, kan ai in awhsaktu ding le luatnak lamzin in sialsak tu dingah Pathian in Jesus Khrih in pe ( John 3: 16; Rom 5:10-11) . Cutin, Kan sualnak pawl hmuahhmuah, kan fellonak pawl hmuahhmuah, kan leiba pawl hmuahhmuah le van kan thlen theinak ding ih dawnkhamtu thil hmuahhmuah cu Pathian in Jesu Khrih parah a ṭhum. Isaiah cun,“ Asinain amah cu kan zawnzaihnak tuartu a si, kan natnak phurtu khal a si. A zawnzaihnak le a tuarnak pawl cu Pathian ih hremnak a si tiah kan ruat. Sikhalsehla kanmah ih sual ruangah hriamhma a pu, thil ṭhalo kan tuah ruangah vuaknak a tawng, Hremnak a tuar mi cu kan damnak a si, vuak a tuarnak cu kan rundamnak a si” (Isaiah 53:4-5) ti’n le Korinth cakuat cun,“ Sual hrimhrim thei lo kha kan mai ruangah sualah tuah in a um” a ti ( 2 Kor. 5: 21), Cun, “a vuaknak vual ah damter in kan um “ ti khal in Bible cangdang in in sim. Awle, cutin Jesu in luatnak famkim in tuahsak mi cu keimai hrangah a si tin RINNAK thawn, Thlarau Thianghlim bawmnak in kan cohlan/ zum  tikah Rundamnak cotu, Pathian faduat, van nun neitu,  mithar ah Pathian in in pawm ( Eph. 1:13; Eph 2: 8-9; 2 Kor 5:17 ). Kan mai tuahfel ruangah le thilti ruangah si lo in Rinnak ih Pathian fapa Jesus Khrih zumnak thawi kumkhaw nunnak cotu kan si ruangah ( Titus 3:5) cui Khrih ih kan nunnak cu zianghman in in siatsuah thei lo( Rom 8: 31-30). Kan nunnak cu Khrih sungah thuh in a um ( Colossa 3:3) ih Pathian kutsungih ta cu zohman in kan nunnak in lakhlohsak thei lo, ziangruangah tilen Jesu Khih cu lei le van ih thuneitu sangbik a si ruangah ( Matt. 28: 18). Kan fel le tlin ruangah rundam kan si lo ih mifel le thianghlim Jesus Khrih zumnak sawn ruangah rundam kan si ruangah cui vawi khat rundam kan sinak cun kumkhua a daih. Hi kan rundamsinak cu a pung in  a kiam thei lo, a ṭhang thei lo ih a thlep thei fawn lo ( I Peter 1: 4). Kumkhaw daih a si ih Fapa Jesus Khrih zumnak thawi a lakih Pathian in in pek mi a si ( Rom 6: 25). Hi mi hrangah ngaidam kan dil a ṭul nawn lo. Kan sualnak le tluknak khal in hi kan kumkhaw rundamnak a siatsuah lo.  Jesu kan zum leveten kumkhaw daihin vankainak hrangah rundam kan si zo.

2.           Sual Ngaidam Dil Kan Ṭualnak Thu
a.  Sual ih Kan tluuk tikah. 
Hi mi hi Khrisitian nun a si ih rundamsinak thu a si lo.  Zumtu Pathian fa si cing in sual kan tuah thei lai maw? tin thu sut aw sela ziangtin kan sawn ding? A tawizawngin kan sang a silen tuah thei tuk! Rinnak thawi ke kan kar ngam lo le Thlarau Thianghlim ih kan khah lo tikah, kan tisa duhnak thlun in Pathian ningnat ter le Thlarau Thianghlim meifar kan mah ih alh rero mi mihter, riahsiatter a theih a si ( I Thess. 5: 19) Cun, lei tisa ih um kan si ruangah sual phunphun- taksa cakhiarnak, hngalnak, zu le sa, mipat nunau sualnak , nun thlahdahawknak le  Pathian duhlozawng a phunphun tuahnakah kan tlu thei. Mifamkim, sualnak tuah dah lo le palhnak nei lo zumtu kan si hnu khalah kan si ruangah, kan Bible, Pathian thu cun sual thupha cawinak nei ringring dingah in fawrh.  Ni khat ih kan nunnakah tuah ding ih Pathian in in fial mi pawl kan tuah lo can siseh, tuah lo dingih in duh mi kan tuah sual can, Pathian duhlo mi a si ti thei cingih tisa caaknak kan neh lo ih sual ih kan tluuk can khal a um thei. Asinan, cuvek can ah Pathian hnenah sual thuphacawinak kan neih tengteng a ṭul. Cuti, sual thuphacawinak kan neih tikah, kan rin Pathian cu duhdawtnak ih khat a si ruangah kan sualnak in ngaidam lawng si lo in kan fellonak pawl tla in tleng faisal ṭheu( I John 1:9). Taksa dan ih um lai kan si ruangah nitin Pathian hmaiah sualphuannak le nun zohfelawksalnak neih hi zumtu hrangah a thupi ngaingai. Mi piangthar si cing in sualphuannak, Pathian thawi pawlkawmawknak, Bible siarnak le thlacamnak nun kan daitlang a si ah cun tluuk le bahnak in kan nun in hmuak.
(b) Sual in man a nei.
Nitin kan nunnakah kan tuahmi tinkim hin man a nei. Pathian fa si na cingin Pathian rawn lo in kan duh duh in kan nung asilen, kan duhtlannak a sualah kan hman asilen kan duhthlanak sual ih rak khal kan teel sal. Ṭhimnakah, David in Bethshebi thawi nupa ṭangṭawm sualnak a tuah tikah Pathian hnenah lungsir in a ṭap, ngaidam a dil. Pathian in cule a ngaidam. Asinan, a sualnak tuah man cu a teel thotho. A fapa in a thihsan ti thu kan hmu. Sual kan tuah mi siseh thil ṭha kan tuahmi siseh Pathian hmaiah thuh thei mi zianghman kan nei lo, kan tuahmi a ṭha a silen a ṭhatnak van lawngah si lo in hi lei khalah kan aat ( Galati 6: 7-10). Nan, thil ṭhalo kan tuah a silen nitin thuṭhennak kan parah kan tawng cumi cu kan siatnak dingah si lo in kan ṭhatnak ding sawn ah a si. ( Heb. 12: 5-6).
 Zumtu cun sual thuṭhennak nitin kan tawng. Sualnak  pakhat khat kan tuah, Pathian hnenah ngaidam kan dil duh lo, kan sualnak ihsin kan sir aw lo, kan sualnak kan tlansan duh lo a silen, Pathian nunsimnak a phunphun kan tawng thei. Bible ah kan zoh asilen, Pathian thu a ngailotu- Jonah nunah Ngahpi pumsung a thleng, Mi hngal Nebuchahnezar cu- Kum 7 sung hrampi a ei. Saul siangpahrang cu Pathian in a hnawn phah le a dang tampi rel ding a um. Sual tlansan duh lo in kan tuah vivo asilen, Pathian ih nunsimnak hmaisa- lungawinak a hlo thei, nitin um le tlan danah thiamawklonak, nawm lonak thup nunah a um thei. Cui, sin kan sualnak kan siar duh lo thotho asilen, a ai ih harsa deuh- kan pumpaak nunnak tluanlonak- kan eihawlnak a tla sia, kan hnaṭuan a sinpi lo, kan taksa ah damlonak tivek, innsang tlaksiatnak tivek a phunphun a thleng thei. Cuvek in kan nunnakah fiangtuk in Pathian nunsimnak kan tawng ti thei na cingin kan sual kan sir duh lo, kan sualnak ihsin Pathian hnenah kan kirsal duh lo a si ah cun, a tawpnak cu kan nunnak khiahsak a si. Hi mi hi Puithiam , Eli, a fale nunsimnak ih a daitlan ruangah Pathian in a ring a herh kiahsak ti kan hmu thei. “ Vawitam tak nunsimnak tawng cingih ring ti khawng hrim cu vawi leh khatah a ring herhkiahsak a si ding” tin Bible in in zirh.
Thukhaarnak
Kan Bible in Zumtupawl cu Pathian duhdawtnak ruangah , fapa Jesu Khrih in pekmi zumnak thawn a fa hniang, rocotu ah le kumkhaw nunneitu ah in tuah. Asinan, cui zaangfahnak zarah rinnak thawi kan co mi kumkhaw nunnak cu sual khuhnak le ṭhatlonak thawi nunpi dingah a ti mi a si lo.  Man awlbik- alak ih kan co mi a si nan a ṭhatlam cu man khungbik ( best quality) a si. Curuangah, kan nih khal in daitlaannak le Pathian ningnatternak ah thiamcoter kan sinak hi hmang ding kan si lo. Thil ṭha kan tuah theinak dingah le Pathian kan sunlawinak ding hrang sawnah rundam kan si ( Eph. 2:10). Zumtupawl in hi thu hi fiangten kan theih le kaihhnet a thupi.  Pathian fa ka si zo pam, sual ka tuah khal len ka rundamnak a hlo thei lo ti ih duhduh ih nunnak cun Pathian fate taktak nunnak ah cun Pathian nunsimnak kut a tuar ṭheu ih, sual a sir duh lo le sualnak ih sin a tlansuak duh lo a si ah cun a tawp a tawp ah a nunnak tiang a hloh thei( taksa nunnak).  Amahlawngte cu,  Pathian cu a fale hrangah thinsau, duhdawtnak ih khat le kan sualnak vekih in thungrul siang lo tu a si ruangah, kan sualnak a hnenah phuang in, lungsir thawi amah kan pan sal a si ah cun, kan sualnak in ngaidam ih hleiah, in thianfai sal ṭheu. A duhdawtnak kut cu kan hrangah kaupi’n a awng. Fapa tlanhlo in lungkuai thawi a pa a pansal tikah, pa’i duhdawtnak cun a ngaidam lawng si lo in a thuamthar sal.  Zumtu cun nitin sual thuphacawinak le Pathian hnenih lungawi thusimnak, nun hlanawk tharnak kan neih ringring a ṭul.
 Pathian in lo thlawsuah hram seh.

Monday, August 1, 2011

" Harsat kan ton mi hi teh malsawm pek in duh ruangah maw hremnak hrimhrim teh a um thei maw?"

Hi tawkih sannak phunphun ka ngan mi hi Timothy Vuk thawi facebook ih thusuhmi kan lehawknak a si ih, " Thlarau Rawl"in lengtu hrangah ṭhathnemnak a si ve ruahsan in ka post sal. Hmanhmawh ih lehawkmi a si tikah Bible cang pawl ka tarlang lo mai.

Thusuhnak " Harsat kan ton mi hi teh malsawm pek in duh ruangah maw hremnak hrim2 teh a um thei maw?"

Si, harsatnak kan tuarnak san hi kan Bible vek asilen tampi a um thei. Tullo ruangih hremnak tuar hrimhrim ti ai in harsatnak kan tawn mi tambik cun san le sullam an nei. Hitivekin:

(1) Hrekkhat cu kan mai sual ruangah khal si lo asinan Pathian sunlawinak phuansuahawknak ding hrangih kan tuarmi a um (e.g. Nauhak mitcaw damter thu ah khan.. kan hmu thei)

(2) Kanmai sual le diklo ruangih Pa'i nun in simnak khal a tampi. (e.g. Puithiam Eli le a fatepawl).

(3) Mi dangin Pathian an hmuh theinak ding le Pathian in midang hrangah kan nun ah tumtah a neih ruangah (e.g. Joseph ih tuarnak, Job ih tuarnak).

4. Pathian thu rawn lo in thubawhcahnak kan tuah ruangah. Hi thu ah mi tampi cun harsatnak kan tawn tinten Satan kan mawhsiat lawk ṭheu, harsatnak hmuahhmuah hi Satan hnen in a ra kan ti.. a si ko harsatnak thlentu hrampi cu Satan a si ṭheu ngai.. a sinan kan mah le mah parah Pathian rawn lo ih thubawhcahnak kan tuah le kan duh duh ih thil kan tuah tikah tawn lo lo kan tawng, dai lo dingding kan dai. Pathian in kan thubawhcahnak kha hramhram in a ṭha lo lole tuah lo ding in direct in in kham cih lo..zalennak in pe ih cumi ah a mah rawn lo ih kan tuah tikah lamlakah kan buai ciamco. Hi zawnte hi kan Chin mi mi tampi kan buainak, keimah tel in kan si ṭheu maw tin ka ruat. 

5. Hngalnak ruangah (e.g. Saul, Nebuchadnezar le mi tampi Bible ah) . Zumtu si cing in maw zumlotu kan si ah maw hngal hi Pathian in a duh lo zet ih kan hngal tikah Pathian in tuarnak hmangin, harsatnak hmangin tangdawr nun in zirh ṭheu. 

6. Zumtu kan si ih thil ṭha kan tuah ruangah mi in in dodal, in iksik, in hua in in tuahmawh. Asinan, Peter cakuat vek cun hi vek ruangih tuarnak cu tuarnak dik, tling a si ti ah a ti. 

7. Kan mah ruang khalah si lo, Satan ruang khalah si hran lo, Pathian ruang khalah si hran lo .. leitlun sinak ( nature) ruangah kan parah harsatnak a thleng ṭheu. ( e.g. Linghin, thlisia le aphunpphun- mi piangthar in siseh thar lo khal in an tuar). 

8. Malsawm pek le khaisan sawn in duh ruangah kan tuar khal a um thei- khatlamah kan zumnak fiahnak thla a um thei (e.g. Abram in a fapa a hlanthu vek tla kha). 

9. Kan sual ruangih Pathian nunsimnak le hremnak kan tawn mi khal a um thei. (e.g. Sodom le Gomorrah urkang, Lei khing sungih tla pawl).

10.Ziangruangah kan tuar ti mi kan theih ban lo mi thil tampi khal a um thei...amah Pa Pathian lawng in a thei. 

Zumtu pawl cu kan parah ziang thil pawl a thleng ti mi hnakin kan parih thiltleng pawl kha Pathian ṭihzahnak, upatnak le rinnak thawn kan sawnkirsal maw ti mi a thupi deuh. Harsatnak hrekkhat cu kan ti ban lo ( out of control) in kan parih rawng thleng mi tampi a um thei.. asinan, ziangvek tluk harsatnak thuk, sang le mangbangza kan ton hman ah Bawipa ṭihzahnak le Pathian in in thei ti mi thawn kan sawn a si ah cun harsatnak tawng cing in Pathian in buainak tlunah in lengter ṭheu ih cui harsatnak pawl ih sin nun thuksin le sunglawi sin in zirh ṭheu. A sau zik mai hi vial si hrih seh aw....Ka lungawi


ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...