Showing posts with label Missions. Show all posts
Showing posts with label Missions. Show all posts

Tuesday, July 3, 2012

Mission Hnatuan a Thupitzia



Thuhmaihruai
Mission hi Pathian thinlung luah khat tu bik a si. Amai lungtho duhdawtnak ruangah a fapa neihsun peksuahnak in mission hnatuan hmai in hruai. Anih cun “ Mi hmuahhmuah rundam ih um ding ah le thutak thei ding ah a duh” (I Tim. 2:4). Cuti a si ruangah Pathian ih thupitter mi ‘mikip in thutak an theih ding le rundamnak’ an co ding cu zumtupawl in kan thupitter ve tengteng a tul.

1. Mission kan timi cu ziang a si?
Mission hnatuan thupitzia thei ding cun kan mission theihfeng hmaisak a tul. Asile, Mission timi cu ziang a si? Mission timi cu hnatuan pakhat khat tuan suak ding ih pawlkawm pakhat khat in lole, a cozah lole company in a thuneihnak thawi dung lam ihsi hnatuan tumtah mi tuansuak dingih a thlahsuah hi a si. Mission ti men lawng kan ti len rel ding tampi a um thei. Mission timi hi Pathian thu lawngah si lo in leitlun thilthu khalah hman a hlawh zet. Asinan, danglamnak an nei. Leitlun thil thuhla ih mission cun taksa hlawknak, hamthatnak le miatnak tiang lawng a thlen ban ih thlarau nun a pem lo. Asinan, Bible ih fialmi Mission hnatuan cun mi pakhat ih nunnak kha thihnak ihsin nunnak ah a hruai lut. Cuti a silen ziangsi Khristian pawl ih Mission cu? Kan mission cu thuthangtha a thei hrih lo hnen ih sim, phuansuah, a zumtu pawl tihnimnak pek le Pathian thutak ziktluak thlun ding ih zirh le cui thuthangtha cu midang hnen ah pe sawng vivo ding ih hruai pitlin a si. (Matt. 28:20). Cumi ih muril cu – misual hrangah Jesu a thi, phum in a um ih thihnak neh in a thosal(I Kor. 15:4) ti hi a si. Cumi a zumtu hmuah cu siatral lo in tlaitluan nunnak an nei ding ( John 3:16).

2. Ziangruangah Mission a thupi?

1. Thupek a Petu ruangah
Zo in si thupek a pe? Jesu, lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah neitu, “ Lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah ka hnenah pek a si zo” (Matt. 28:19). Hi thupek hi loh theih lo ih tuah/tuan ding mi a si. Na phur len tuan aw, na man len tuan aw ti ih suh le ngenawk men mi a si lo. Zumtu pohpoh cun mah le ti thei dan cio in hi thupek hi phursuak dingah tuanvo kan nei. Hi zawnah zumtupawl in kan Pathian kan zum dan kan zohfeng ka duh. Jesu hi in rundamtu tiang lawng ih kan cohlang a si ah cun mission hnatuannak ah kan thinlung a um taktak thei lo ding. Asinan, kan Bawi, Lal in uktu tiang ih kan cohlang, zum a si ah cun a thupek khal kan thlun cih ding. Tuini ih zumtu tampi cu Jesu zumtu kan si kan ti aw nan, Jesui’ duhdawt mi, ngainat mi, seherh mi le tuahmi kan thlun fawn lo. Hi zawn ah kan ruah awk ding a thupit zet. Jesui’ dungthluntu ka si ti aw si, Jesui’ thupek le keneh hmuah thlun duhlo tu kan si ah cun Pathian lung kan tawng pei maw? Kanmah lam ah cun zumtu tha ka si ti aw mengmang hman ning la kan thlunmi Bawipa kan tlun ah a di a riam pei maw? Asilen, nang le kei teh thupek petu Jesui’ hmai ih kan din sal tik ah raltha in kan ding ngam kem? Jesui’ thupek a si ruangah Mission Hnatuan hi a thupi tuk lawm mam! Thlahthlam ngam ding a si lo!

2. Mipi in thuthangtha an tul tuk ruangah
Kan thinlung ah thusuhnak a suak men thei. ‘Tu le tiang ah Evangelism and Mission ti in rawngbawlnak leuh le leuh ah kan nei si lo maw? Missionarypawl ram tinkim an thlengthluh zo lo maw? Mipi in thuthangtha an thei thluh thlang lo sawm?’ ti’n kan ti men thei. Hi thu hi ruat peh uh si: Atu fangah hin kan leilungpi ah mipum 7 billion kan um ih cumi lakah 700 million lawng hi zumtu felfel an si ti ih tuat a si. Cun, mipum 2.1 Billion hi zumtupawl lakih a nung le khawsa mi zumlotupawl an si. Cule, mipum 1.4 Billion pawl hi a hmin menmen ih Khristian, nunnak taktak ih Jesu neilotupawl an si. Cun 2.84 Billionpawl hi vawi khatte khal Jesui’ rundamnak thuthangtha thei hrih lo an si. Hi a neta bik ih mipum 2.84 Billion rori hin Jesui’ hmin le thuthangtha hrimhrim an theih dah lo tikah ‘ miphun hmuahhmuah hnenah thuthangtha hi thlen’ a si hrih lo ti a fiangtuk lawm mam! Pathian thu nung cun hitin, “ thlahtu um lawn simtu um ding maw, sim lo in an thei ding maw” (Rom 10: 14-15) a ti. Curuangah, tuini ah nang le kei in zamrang thei pa tawp in mission hnatuan hi kan tuan a tul.

3. A rak cohlang tui’ nunnak ih rahsuah ruangah
Mission hnatuannak ih a hlawknak bik cu Jesu Khrih nunnak umsun kan congahnak hi a si. Jesu a zum ih a cohlangtu le a dungthluntupawl cu taksa, thinlung le thlarau lam malsawmnak siarcawk lo pek in kan um (Efe. 1:3). Kannih Chin mi pawl tla hi ram farah, khamrang le tlangsang ih um kan si. Fimthiamnak le zirnak khalah leitlun miphun upapawl thawi thimcun kan niam ngaingai. Asinan, Pathian in in duhdawtuk ih kan Chin state ah a hmaisabik hrang American Baptist Missionary, Carson le a nupi cu March 15, kum 1899 ah a rawn thlah. Cule mi tampi in Jesui’ thuthangtha cu an rak cohlang in an thei. Cumi ih zarah Chin State cu nasa ngaingai in taksa nun dan ah, ei le in, sin le fen, thu le hla, calai le harhdamnak lam tiang in thlawsuah kan dawn phah. Khrih rak zum lo sehla cu tuini ah kan Chinmipawl hi milem be mi ah lole thingbul le lungbul be mi ah kan tangta lai khal a si thei. Missionarypawl ih nun thaapnak, Jesu an duhdawt, a thupek an thlunnak le mihlo duhdawtnak zarah tui kum 2012 cun Chin State ah Khristian kan sinak kum 113 a kim. Kaa kip ihsin kan zohkirsal a silen Pathian in ram tinkim ah in thlenter ve zo, mi ih ei le in zawng, hruk le fen zawng tla kan hru in ka nei thei! Thlarau lam ih malsawm sunglawi bik Jesu kan neih hnu khalah taksa lam ih tulmi tampi kan Chin mi hin pumpak in siseh, innssang le miphun in kan dawng a si. Cuiruangah, mission hnatuan hi a thupi tuk lawm mam.

4. A tuantui’ nunnak ah lungawinak le van laksawng a um
Leitlun ruahnak ah cun Pathian ram hrang ih pek suah, thuthangtha le mission ram hrangih nunnak le neihsum liam hi a sung tin ruah a awlte. Asinan, zumtupawl hrangah cun hi lei hi kan khual tlawnnak ram a si tikah Pathian ram hrangih kan hman tam poh asilen kan kumkhaw hmun van ah ro tha kan rak khawl tinak a si (Matt. 6:20). Cun, mission hnatuannak le pumpekawknak hin kanmah lam hrimhrim ah lungawinak le thazang thar mi a pe. Kawhhran hmaisapawl ih cahnak thuthup le Kristian hmaisapawl ih hlawhtlinnak thuthup cu mission hnatuannak ih an rak pumpekawknak ah a thum aw thuk zet. Pumpak nun a ro nak san, khawhhran ih thlarau lam rawl a mal theunak tampi cu mission hnatuannak daitlan ruangah a si duh zet. Curuangah zumtu lungawi ringring thei nun, khawhhran a hning ringring mi si ding cun Mission hnatuannak ah thei tawp ih kan tel tengteng a tul! Cumi cu leilam ih kan lungawinak tamtertu le van ih kan laksawng pungter tu an si ( Thupuan 22:12). Saam ngantu aanka hi cing ringring uh si, “ Mitthli thawi thlaici vorhtu in lungawi zetin an khawmsal ding. Tap phah in thlaici vorh ih a fehtu pawl cu, lungawinak hla sakin, fangteel thawn in an kir sal ding” ( Sam 126:5-6) a si.

3. Ziangtin nang le kei teh kan tel ve ding?
Kan tel thei dan phun tampi a um thei ding. Simtu in duhdawtnak taktak le duhsaknak thawn sim ding. Cun, thlacamtu in taimak suahin thla kan cam a tul. Petu kan si len siangzet le vophal zetin a fehsuaktu hrangah. Cun, hla le media thawi mission hnatuannak lam tuan kan silen Pathian sunlawinak lawng le mihlo seherhnak thawn kan tuan ding. Cuvekin, calai lam ih hnatuannak khalah taimak kan suah sinsin a tul. Pathian in mikip hi a hna kan tuan theinak dingah thlarau lam thilpek in pe cio. Cumi hmang in a sunlawinak hrangah mission hna taima zet ih tuan ding kan si. A ngaingai tei tilen cu kanmah le tithei tawk lan in Pathian in in phut lo. Kan dinhmun le sinak vekvek in in hman a duh. A thupi miangmo mi cu ziangtluk tam kan tuan, kan hlensuak ti hnakin ziangmi lungput thawn kan tuan timi sawn a si. Milai nunnak thleng thei tu cu Thlarau Thianghlim a si ruangah a hruainak rinsanin, taima zet le, tangdawrte in mission hnatuan hi a cuh ih cuhaw vutvo ding kan si. Ziangahtile tikcu le can neta ah kan um ih kan leilungpi in can rei a nei nawn lo tla a si thei. Cun, kan leilungpi a dam hrih a si hmanah Pathian in ziangtik tiang tuan theinak can tha nangmah le keimah in pe ding ti kan thei lo. Tuhi kan hrangah cun Pathian ram hrang ih kan pumpekawknak din can sunglawi bik a si.

Thukharnak
Hudson Taylor cun, “ Pathian in rinnak ih miropipawl a hawl hran lo, amai’ hman duh can ih a hman ding ih a tiar aw ringring mi a hawl sawn” ti ah a rak ti dah. Hi a tlun ih kan tarlan bangin Bawipa in kan thinlung ah mission hnatuan a tulzia in theih ter tikah midang tun siang lo in Isaiah bang, “ keimah ka feh ding! I thlah aw” (Isaiah 6:8) titu tampi kan leilung pi hin a tul hrih. Thlahsuahmi dinhmun ih kan um lo a si ceng len thlahsuaktu dinhmun tal ah cun loh theih lo in zumtu hmuahhmuah cu kan um a tul! Isaiah 60:12 cun hitin, “ Bawipa a rian duhlotu miphun cu an hloral theh ding” ti ah a ti. Cuti a si ruangah, pumpak nun in siseh, innsang le khawhhran, khawtlang le miphun in dinsuah le thlawsuah co kan duh asi ah cun Mission hnatuannak kan uar sinsin a tul! Ziangahtile, kan tuan lo len kanmah sawn kha mission field ah kan can hlei ah Jesui’ thupek el kan si. Curuangah, kannih zumtu zate khal Jesu’n a dungthluntu hmaisabikpawl hnen ah “ Ka pa in I thlah vekin nannih khal ka lo thlah ve a si” (John 20:21) a ti bang in a palai tha si ding ah a hnatuan mi mission hna pehzawmtu ding ah in thlah a si.



Siartu Zaten Pathian in lo thlawsuah hram seh.

Sunday, April 1, 2012

Ziangruangah Thuthangṭha Kan Sim a Ṭul?


Thuhmaihruai

Mi hrekkhat ruahnak ah thuthangṭha sim hi a ṭul nawn maw si? Kum 2000 leng lo Pathian mipawl in an sim rero zo ih tui sanah kan sim a ṭul nawn maw si? A thei lo teh an um nawn sawm?  Kan sim lo ah teh a pawi nak a um maw si? tile thusuhnak tampi zumlotu cu rello zumtu ka si a ti aw tu karlakah a suak ṭheu. Cumi pawl cu atu kan can- can sia ih thilthleng rero mi le mit ih hmuh theih khal ih cangsuak rero mi a si tikah, zumtupawl in ziangruangah thuthangṭha kan sim hrih a ṭulnak san ti hi fiangten kan theih a ṭul. Tuiṭum ah thu hlawm pa li te hmang in mipiangtharpawl in thuthangṭha kan aupit, sim le phuansuah a ṭul nak san kan zoh tlang ding. 

1).        Minung Nunnak A Tawi Tuk Ruangah
Pathian lam hruainak thlazar hnuai ah leng in tu in kum 30 ka tling ve ta. A liamcia mi kum le can ih Pathian ih in hruainak ka zoh kirsal tikah lungawi thu ka sim ringring. Vawikhat cu kan motor cuanmi Jeep kha Champhai khaw sung luh zik zawngte ah thlanglam kham ah a liam zik ih, midang tamsawn an zuang tla man, nan kei ka zuang man ve lo. Kan liam zik zawngte ah kan driver in a herh kir man sal ih cutin Pathian hualhimnak zarah kan luatsal. Vawi khat dang leh khal cu ka u thawn inn ban kan la, cui ṭum khalah kan thing hau mi in in perh ih malte lawng thing tumpi in in nen that lo nak a duh. Thihnak khamtlang ih ka din le hawrkuam ka zawh can tampi culo khal rel ding a um lai. Nan, cuvial cu sihrih ko seh. Cuvek ih kan din can khalah Pathian in tuini tiang a ṭhatnak in i hum. Khatlamah, ka tlawng kaipi, ka rual le pi tamtak ka vawn zawt salih tuini ah thihnak thlanmual in liamsantu minung ziangmaw zat siar ding an um ta mai! Hrekkhat cu Bike Accident, Motor Accident, Natnak ṭha lo, le a phunphun ruangah thlanmual an liam.  Minung hi kan hrisel, dam ṭhat le taksa cakvak zetih kan um ah cun thi thei ding le tuahmawh aw thei ding khal kan bang lo. Asinan, Bible in kan minung nunnak insim mi le a takih nitin kan kiang le kap, rual le pi, sung le khat parih thilthleng mi zoh rero tikah minung nunnak hi a tawituk ti fiangten kan hmu thei. Kan nun neih mi hi Jesu Khrih tello cun a fiangfai lo mi, thihnak khamtlang ih ding vek kan si. Cubang in kan nun tawi lam cu tlang parih sum sah zet ih a zing mi camkhat te ih hloral sal vek (James 4:14 ) le pangpar zinglam ih mawi zetih par sunhnu ih vuaisal vek men bang kan si.( I Pet 1:24). Cuti a si ruangah Rundamnak thuthangṭha hi hmanhmawh zetin mikip hnen kan thlen a ṭul. An lei nunnak a liam hnu cun khua a tlai ding ruangah an damlai rori ah rundamnak co lotu kan u le nau, rual le pi, sung le khat, kiangkap le miphun kim hnenah Jesui duhdawtnak thuthangṭha kan sim lohli a ṭul. Na sim lo, ka sim lo a silen thei lo in thihnak thlanmual ah an liam ding. Minung nunnak damkum a tawituk ruangah u le nau thla thuthangṭha hi daithlang lawn sim uh si. 

2).        Hremhmun Hi A Tak Tak In A Um Ruangah
Mi hrekkhat in, ‘Hremhmun hi a um taktak lo. Misualpawl kha ṭha deuh seh ti ih bumawknak a si’ ti ah an ti. Asinan, hi ruahnak cu Bible Pathian Thu Thianghlim zirhnak thawi a kalh aw bembem mi a si. Thukam Hlun siar lo, Thukam Thar lawng hmanah vawi 162 rori kan Bible in hi Hrehhmun rapthlak le ṭihnung zet hi a rel ih cumi lakah vawi 70 lenglo cu nunnak liam ih in runsuaktu kan Bawipa Jesu Amah rori ih sim mi an si. Hrehmun a tak tak ih a umzia cu Jesu Khrih thihnak tiang ih in rawng runsuahnak khal hin fiangten a rellang.  Hitin Matthai 25:41 ah kan Bawipa Jesu in a sim, “ Cule a kehlam ih a ummi pawl hnenah cun ‘Nannih Pathian ih camsiatmipawl, ka hnen in tlanhlo uh.Satan le a dungthlunpawl hrangih ngaihtuahmi a mit dah lomi meisa sungah vung feh uh” ti ah a ti. A tirte ah cun Hremhmun cu Satan hrangah timlam a sinan, minung cu sualah kan tluk ih Pathian thawn kan pehzawmawknak a cat tikah sualfa ah cangin cutin Satan ih fa ah kan cang ( Rom. 3:23; 6:23; John 8:44). Satan dungthluntu ah kan cang ih Satan ih duhzawng le lungawizawng tuah cu nuam kan ti. Sual ah kan nuam aw ih cutin fellonak in kan nunnak in luahkhat. Miding le fel Pathian hmaika ah cun selinglet,vankainak tling ṭhatnak nei lo le tuah thei nawn lo kan si. Thiam kan co theinak ding le Pathian hmaika ah mifel kan si sal theinak dingah kanmah te ih zuamnak le ṭuannak in a ngah lo (Titas 3:5a). Kan co ding mi cu Hremhmun meilipi, kumkhua, catuan ih mit dah lo ding mi, ṭah le hacang rialnak hmun a si aw! (Daniel 12:2,3; Matthai 13:42; 25:46; Johan 5:29; Thup. 20:14,15). A va rapthlak zik em Pathian thinhengnak ih vuak le velh ding cu! Hihi Jesu Khrih nunnak ih a neilotupawl co ding mi a si.  Jesu Khrih cu a hloral rero mi milaipawl hawl le run ding ih ra (Luke. 19:10; 1 Tim 2:4; John 10:10b) a si ruangah, nang le kei- nunnak Jesu a cohlangtu in hi hremhmun rapthlak zet ih an fehlonak ding hrangah ralrinnak kan pek le lamzin umsum Jesu Khrih cu cohlang, zum  le pawm dingah kan sawm lohli an ṭul. Kan sim lo asilen duhdawttu Pathian lung kan kuai ter tengteng ding. Cuihleiah, an sualnak thawn khumkhua ih ṭah le aihramnak, sirawknak rehtheilonak hmun le tuarnak meilipi hremhmun ah an thleng ding . Curuangah, hmanhmawh zetin rundamnak thu kan aupi le in runtu Jesu kha mitin hrangah kan khihhmuh lohli a ṭul (John 14:6). Khua cuan in thlir hman nang zumtu, na kiang le kapah thah ding ih an hruaimi Hremhmun lam pan ih  liam rero, asinan ka hloral zik cuahco a si ti khal a thei aw lo mipawl na hmu maw? Bawipa in a takih hremhmun a um thu le cui hremhmun pumpelh thei dan lamzin khihhmuh ding ṭuanvo hi kan liangparah a ṭhum a si.
3).        Thuthangṭha A Thei Hrih Lo Tu Tampi An Um Hrih Ruangah
Atu fangah hin leitlun pumpi ah minung hi Billion 7 hrawng  kan um. Cumi ah zatek (percentage) in kan ṭuat asilen Khristian cu mipum tambik kan si. Cumi cu la tahrat in mi hrekkhat cun, ‘Thuthangṭha sim a ṭul nawn lo, Jesu Khrih rundamnak thuthangtha  cu leitlun ramkip ah thlen a si lo zo’ an ti. Asinan, hihi rinhmang le puhmawh ding suanlam thilthu a si. Cuih leitlun mipum Billion 7 sungah cun million 700 hrawng hi mi piangthar felfel an si ding ti ih ṭuat a si ih, cule billion 3.1 hi zumlotu thuthangṭha thlenbannak sung ih um an si. Cun, Billion 1.4 hi a hmin men ih Khristian, nuntak ih Jesu thawi pehzawmawknak nei lo an si. Cule, Billion 2.84 hi thuthangṭha vawi khat te khal a thei hrih lo, rundamnak thuthangṭha a thlen ban hrihlonak ih um an si. Duhdawtmi unau, ṭhaten vawn ruat hman nang le kei in Pathian thu ngaithlak kan ning kan ti rero laiah vawi hnih khatte khal rundamnak thuthangṭha thei hrih lo khizat khi kan leilungpi ah an um lai ho khaw! Hihi kan leilung pi ih minungpawl a tufang kan dinhmun a si tikah zumtu le Pathian hnaṭuantupawl hin rawngbawlhna pehzawm le thuthangṭha sim, karhzaiter, missionary thlahsuah, peknak thawi  ramthar lam nawr hi kan va ṭul tak em! Kan ṭuanvo kan hlen ti in zumtupawl hi kan daithlang pang maw aw? Second tin, minute tin, nahzi tin, nitin , kartin le kumtin siarcawk ruallo mipi thihnak thlanmual le hremhmun ah an liam rero ruangah, runnak thuthangṭha thawi runsuahnak a rak co hmaisatu-zumtupawl hin nasa sin in Pathian hnaṭuannak ah kan tha kan caktersal a ṭul. Simtu in duhdawtnak thawn cawllo le catlo  in lo sim uh si. Petu khal in nasa sinsin le tam sinsin in Pathian ram hrangah pe uh si. Thlacamtu in Bawipa ih hnenah misual pawl thinlung sangka awnsak ding le, thuthangtha simtu pawl Thiang Thlarau thawi thuam khat ih cutin nunnak thuthangṭha a si dan vekih simsuak thei dingah daithlang lo in thlacam uh si. Calai hmang in siseh, zuknung le mai tlin dandan in thuthangṭha a thei hrih lo hnenih Jesu’i duhdawtnak thu simsuah hi Pathian ih rundamnak a co hmaisatupawl ih kan ṭuan vo a si. Sibawi ṭha kan theih hmanah kan innhnen le rualpi hnen ah zamrangte ih kan sim bangin, kumkhaw nunnak pe theitu umsun Jesu ih thuhla hi dam lo le thah ding ih an hruaimipawl hnenah khulfung lo in sim cio uh si ziangahtile a thei hrihlomi tampi an um lai ruangah. 

4).        Jesu’i Thupek a Si Ruangah
Jesu in thupek ropi  zetmi ‘mi phun hmuahhmuh dungthluntu ih tuah ding’  thu in pe. Cumi  cu zumtupawl ih kan hna thupibik le damsan ding khal a si. Hi thupek ropi hi Matthai 28:19-20 , Mark 16:15 -18 , Dungthluntu 1:8 le John 20:21 pawlah kan hmu thei. Cun, hi thupek hi Jesu in a thuneihnak thawi in pek mi a si. Fiamthu le ti luamlam menmen ih in fial mi a si lo. Lohtheihlo le tu rori ih zumtu zate in kan tuah tengteng ding ih thupek in pekmi a si. Kan phur ah siseh, phur lo ah siseh, a remcan ah siseh, remcan lo ah siseh, kan tuah tengteng dingih thupek in pekmi a si. Mark sungah cun Jesu in leilung khuazakip ih fehsuak ding le miphun hmuahhmuah hnenih thuthangṭha sim dingah thupek in pe. Cun, Matthai cun kan fehsuah ih thuthangṭha kan sim lawng si lo in, miphun hmuahhmuah kha Khrih ih dungthluntu ih kan va tuah ding tiang kha in sim. Hihi tuisan ih Kristianpawl in kan ṭul tuk mi a si in ka thei. Piantharnak tiang lawng Pathian thu kan sim awk hi a rak tawk lo. Midang simsawng theitu, kaihruai theitu le Khrih dungthluntu pitling an si tiang thuthangṭha kan simnak hmang ih rundamnak a rak cohlangtupawl kha thinfual, taima le duhsaknak thawn kan fingkhawi peh vivo a ṭul. Cule, Tirhthlah lam ah cun kanmai piantharnak hmun le ram ihsi rori in thuthangṭha sim thawk dingah in fial. Dungthluntu tambik cu Galilee peng mi si hmansehla, Thlarau Thianghlim an hnenih a rawng thlen tikah an umnak hmun Jerusalem ihsin Khrih ih palai ṭha, theihpitu ṭha ah an cang. Khawitawk hmun le ram ah a tufangah kan um ti a thupi bik lo. Pathian kan tawnnak hmun le ram ihsi Jesu Khrih ih thupek thlun in midang kha dungthluntu ih va tuah sawng vivo ding kha kan ṭuanvo le thupek kan dawn mi a si. Cun, John lamah cun Jesu in  Pai thuneihnak thawi thlahsuah a sivekin zumtu pawl cu a hnaṭuan dingah a thuneihnak thawi, a thiltitheinak thawi thlahsuah kan si thu in sim. Curuangah, Pathian ram hrangih thuthangṭha kan sim ah siseh, rawngbawlnak a phunphun kan neih tikah dodalnak, relsiatnak le harsatnak phunphun kan tawng ding. Asinan, cuicanah zumtu in kan cinken ringring dingmi cu Jesu ih thuneihnak thawi kuatsuah le thlahsuah kan si ti hi a si. Cuih a thuneihnak thawi thlah mi kan si ruangah a thutiam bangin ziangtik can khalah Amah in in umpi ringring ruangah ṭihphan ding zianghman a um lo (Matt. 28:20). Kan nunah siseh kan thih ah siseh Bawipa’i ta kan si. Ahmin ruangih kan tuar a si phei ah cun kan phulo laksawng a si sawn. A thupek thlun in miphun kim dungthluntu ih kan tuah hlan lo cu kan mission a cem hrih lo ti thei in daithlang lawi ṭuan ding le thatho takih ṭuan ding hi kan mawhphurh, thupek khoh  kan dawnmi a si.

Thukharnak
Hi a tlunih kan tarlan mi zumtu in ziangruangah thuthangṭha kan sim tengteng a ṭul timi hi cing keng ringring in kan pumpak nunnakah cawl le daithlang thei kan si lo ti hi kan zaten a thar in thei cio uh si. Zumtu note kan si aw, upa pitling kan si ah maw, pumhlum ih Pathian hnaṭuantu kan si ah maw, lenglam ih nufa cawm ih hnaṭuan kan si ah maw, zung lam ih hnaṭuan le ziangvek hnaṭuan  nei kan si khal len zumtupawl ih kan damsan le nunsan pakhat lakih a thupi zet mi cu thuthangṭha phuansuah le mikip dungthluntu ih tuah hi a si. Pathian in ṭuan theinak cantha in pek laiah hin ‘ziang zawn in ha Bawipa hman in duh?’ ti ah Pathian ih hman theih ding ah pumpe aw in kan cantha mannei bik in hmang cio uh si. 

Pastor Henry vl Hmangaih

Tuesday, November 22, 2011

Van Ih Ro Khawl (Luke 12:13-21)

A hmun lo mi leiram ah zumtupawl cu Bawipa in a ram hrang hnaṭuan  sunglawibik ṭuan dingah, Amai kut le kei ai ah in thlah. Cumi ah mi tampi cun hi leitlun hi kan ram ngaingai hmang ti in a phunphun in thlawsuah malsawm kan dawn mi khal kan khawlkhawm.  Leitlun hi suahsan thei nawn lo ding vek tlukih kan ruahawk can ah kanmah lo midang kan nunnah a lang ban thei lo. Hileiah mikhual le cambang men kan si ti mi tla hi kan hngilh pang ṭheu ( I Pet 2:11). Jesu in kut le ke dang a neih nawn lo ruangah tuini ih zumtu nangmah le keimah hi Bawipa’n a hnaṭuannak hmanrua kut le ke ah in hman a duh.  Pathian in a duhnak famkimtertu dingah na neihmi le hlawnthil lo dil sehla , Isaiah bang in “ Bawipa hinah ka um, keimah i thlah aw!” ( Isaiah 6:8) na ti thei kem?

Kan leitlun hi nikhat hnu nikhat a siat deuhdeuh, khawitawk ram le hmun kan um khal len muannak le himnak taktak a um lo. Farah, beidawn le thinnau ruangih mah le mah thataw lawng si lo in, millian bikbik tiang khal kan zoh asilen nun beidawng ih mah le mah that aw (suicide) theih ding an um ringring. Cun, mi hrekkhat cu an lennak mi ih iiksiik ruangah, an neihnunnak  lawnsak duh ruangah meithal in siseh, nam le hriamhrei a phunphun thawn siatsuah in an um fawn. 

Kan Bible ah Jesu in milian pakhat ih tahṭhimnak hmangin sumpai thu thawi pehpar aw mi ah fimnak thu in zirh, “ Vawikhat ah milian pakhat a um ih a ram sung ihsin rawl tampi a suak. Cutikah a thinlung tein ‘ Ka lo sungsuak rawl retnak ka nei nawn lo. Ziang ka tuah ah so a that ding? Hitiin ka tuah pei: Ka rawl-inn pawl ka bal pei ih tum deuh in ka sak pei. Cunah ka rawl le ka thilri hmuahhmuah ka ret pei. Cule keimah le keimah cu: Mi vannei pa! Kum tampi sung na tul dingmi thilri na nei zo. Na duhduh in nung huahho aw; ei aw, in awla nuam zetin nung aw, ka ti aw ding,’ tiah a ruat. Sikhalsehla Pathian in a hnenah, ‘Mi-aa pa! Tuih zan rori –ah na nunnak hi a cem ding; cule na hrangih na khawlcia mi na thil hmuahhmuah hi zo in so a co ding?’ a ti,” tiah a sim. Cun Jesuh in, “ Anmah ih hrangah thilri an khawl ih an lianzet nain Pathian mithmuh ah a lian lomi cu himi pa bangtuk an si,” tiah a netnak a sim.”(Luke 12:16-21)

Minung kan nunphung hrimhrim hi duhhamnak ih khat kan si. Hi tawkih Jesu in milianpa a rel bang hin tuini ah zumtu tampi cu kanmai nunnawmnak le len ding lawng ruatin Pathian in leilung ih zumtupawl in thlahsan kan ruat ban lo. Zing ihsin sun le zan cawl lo in kan ṭuan ih Pathian in damnak , hriselnak le company  ṭha ṭha ih hnaṭuannak canṭha in pe.  Cutin, sumpai khal lei thlawsuah Pathian in in vur. Asinan, Pathian ram hrang ih rawngbawlnak le pumpekawknak ah kan khul a vung ṭheu. Hi tawkah milian pa ih tivek ciah hin, ka fate hrangah, kan innsang  hrangah, ka zirnak hrangah, kan hmailam can hrangah tin sumpai tampi pi kan bank account ah kan nei. Hmailam hrangah ruahhmannak nei ih khawl a sual ka tinak a si lo. Asinan, vawitampi cu cumi sumpai kan khawlnak ih kan duhsan bik cu boss vek ih nuam takih kanmah le innsang, nunnak khawvel ih Holly wood minta le mintami bangih um  hi a si. Asinan, zumtu Pathian fa le ruat ṭha hnih kuh! Cumi cu simaw Pathian in hi leitlun ah in thlahsan?  Hi tawkih milian pa Jesu in ṭahthimnak ih a rel mi hi sumpai a khawl rerotu vek a si. Culen a lian tukih ti ngaihnak khal a thei nawn lo! Ka thlarau cawl aw la, na duh duh in, ei in um aw ti ah a ti aw. Asinan, Pathian in cutluk in neinung, milian khal sisehla “ Mi-aa pa!” tin a ko tlat mai! Ziangruangah si pei, asancu a humhimawknakah Bawipa hmang lo in, a neih mi leihlawnthil-sumpai, neih le lennak a rinsan ruangah a si. Kan hmailam can le nun hi kan kutah a um lo. Bawipai kutah ho khaw a um!

Ṭhimnakah, unau sumpai tampi khawl in, inn le lo ṭha ṭha nei in, car le mi ih lawm le pawrh hi leitlun ah si hman la, ziangtikah na thi ding / ziangtikah kan thi ding kan thei lo! Hi kan Bible catlang ih Jesu ih ṭahthimnak a rel mi ah rokhawl mi thuhla ruangih an buainak thu a rel. Nang khal Pathian in hnaṭuan theinak a lo pekmi thawn sum le pai tampi nei in, na khawl thei a si men thei ! Asinan, Pathian hrangah hmang lo in na hmailam hrangah tin a billion tiang ret khal hman la! Unau, zan khat thilthu ah na nunnak cem sehla zo in ha cu pawl cu rawn co ding! Na fa le pawl tla na ro tata mi ruangah an rawn buai in an rawn satdarh aw thluh pang kei aw! Jesu in can ṭha a um laiah, na dam lai ah, na ṭuan thei laiah, na neih laiah, a ramhrang ih thlawsuah mi hmang dingah a lo duh. Van ah na ro khal dingah a lo duh ! Milianpa vek kan si pang kei ti hi ka va phang ve aw?

Ziangtikah na nunnak a cem ding ti na thei lo. Kan nun ti mi hi a fiang lo tuk. Bible in zianglam ih pangpar mawizet ih par, zanlam ih vuai sal leh mai vek hi nan si in ti ( Saam 103:15).  Cuti a si tikah unau, tui canah hi thuhla hi ṭhaten ruat dingah ka lo duh!  Na neih mi sum le pai thawn na nunnak a liam hlanah a tam thei bik vanah ro khawl lohli aw. A hmun lo mi lei ram ah, a tlaap, thirek le rukru pawl in an boh ih an siatsuah theinakah na ro khawl hrimhrim hlah ( Matt. 6:19).  Na eicawk lo ding tiangtiang khawl hlah aw. Cuhnakin, thlarau hlo runsuahnakah, mi pakhat nun tundinnakah, rawngbawlnak le cangvaihnakah na damsung can tawite ah a tam thei bik hmang aw. Na nun a liam hlanah na neih mi hlawnthil thawn Van ah ro a tam thei bik khawl aw! Na sir aw hrimhrim lo ding! Lei ih ta cu zianghman vanah na sawm thei lo nan, rinnak thawn, duhdawtnak thawn Bawipa sum na cawih tikah , Pathian in na pekmi kha sum nung, thlarau hlo runsuahnakah le na hrang lawmman ah a lo ret ṭhatsak a si. Lei ih na khawl tam poh len van ah na can tam ding. Thlawsuah tam pi dawngtu na silen Pathian in a lo phut kirsal mi khal a tam ve. Ṭuannak can ṭha na neih laiah Pathian ram hrangah nasa ten peknak thawn ṭuan thei nasi len ṭuan lohli aw ziangahtilen kan can hi can sia a si( Eph 5:15). Ni hnuaiih thil um mi kan hmuh theih mi thil hmuahhmuah hi a nini in an se deuhdeuh. Linghnin le thlisia a tam, leitlun hmun kipah buainak a pung sinsin. Rei kan ṭuan man hlanah Jesu cu in hruai dingah a ra cing ding.

Hi thuthawi pehpar aw in can remcang rawn lak ka duh. Tu ah “ Missions le Nangmah” ti mi cabu khal Pathian in a zaangfahnak zarah letsuak thei in in tuah! Hi cabu hin a tufangah Bawipa in kan leilung ah ziang a tuah rero, Thupek ropi “ mi hmuahhmuah hnenih thuthangṭha thlen le dungthluntu ih tuah” ziang kan thleng (Matt. 28: 19-20), ziangtin ha mi in Pathian an rak atcilh, an nunnak le neih mi van ah ro an rak khawl dan, Ramthim ih thlarau hlo mi thawngtampipawl hnenah an nun tiang liam in thuthangṭha an rak phurhsuah, an neih mi sumsaw tla Bawipa’i inn (van ah) an khawl ti pawl, le kan damsan umsun Bawipa’i hnaṭuan pawl in sim. Cabu tumpi a si lo ih siar a nuam in mi a cakter tuk, a hleice in damsan le dam man nei thei ding minung ah mi a hruai.  Kan Chinmipawl hin hi cabute hi kan kut ah tleng tluh sehla, kawlram kan nawrnak le kanmah le kiangkap zumlotupawl kan nawrnakah nasa ngaingai in in bawm ding ti ka ruahsan.

Cumi ah, na hmuh dah lonak ram, na thlenbanlonak midang innsang, na sim ban lo nak ih um -mi beidawng le caupawl siseh, hremhmun lam pan ih a liam rerotupawl hnenah thuthangṭha simnak thawn telve na duh asilen, hi cabu “ Missions le Nangmah” ah hin , Pathian ih thlawsuah na comi rak thawh ve aw! Na bank account, na sumpai khawlmi, le na innsang ih na retṭhat mi pawl malte na rak thawhsuahnak hmang in hi cabu hi print theih a si. Cutin, innsang tampi le pumpak tampi hnen a thlen tikah, vawikhat mei an hnenah thu na sim siloin hi cabu a siat hlanlo cu hi cabu na bawnnak zarih print suahmi a rak siartupawl hmuahhmuah ah na thlenban lonakah siseh, na thihhnu tiang khal in vanro na khawl thei a si. Curuangah, ralṭha zetin hi thuhla ka ngannak a si.


Hi cabu hrangah peknak thawn ka telve ding ti ah a ti thei kan um asilen hi tawk a hnuai ih address ah hin in rak contact lohli aw. Cabu nam ding in ready fel a si zo. Pathian  rawn aw la, Pathian in na nun ah thu a lo sim asilen rei hngak loin in rak contact lohli aw. Cutin, a ram hrang rawngbawlnakah kan print suak lohli ding.
Address:
Henry vl Hmangaih
Philipines,
Phone: 0063-9433522505
           henrylalhma@gmail.com

Pathian in lo thlawsuah hram seh.

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...