Showing posts with label Nun Thuanthu. Show all posts
Showing posts with label Nun Thuanthu. Show all posts

Friday, March 23, 2012

Joseph Ih Lamzinm

Thuhmaihruai
John Piper cun, “ Mi ropi pawl ih hlawhtlinnak theih na duh len thungaithlak suah in an nundan, an thil tidan le cangvaihnak  pawl kha zingzawi aw” ti ah a ti dah. Nauhak tet lai ihsin Joseph ih thuanthu hi Kristian a si mi poh cun kan theih larbik mi pakhat a si ka zum.  Kan Bible sungah hin Pathian in nasa zetzet ih a hman mi minung tampi kan hmu thei. Cun, cui a hman mi le a thlawsuahmi pawl ih lamzin kan zawt kirsal tikah vawitampi cu lamzin nuam le tluang a si lem lo. Hlawhtlinnak  sangsin le malsawmnak tamsawn an dawn hlanah an nunnakah vawi tampi cu hniksaknak, fiahnak, hmuhsualnak le harsatnak tampi an pahtlang theu. Sihmansehla, cuvek thimkhawzing pi in an nunnak a nuai hmanah hnin le thawn theih lo mi duhhrilnak hngetzet le lungput dikzet anmah ah hmuh ding a um ṭheu. Joseph ih thuanthu kan theih cio vekin a nun ihsin zir ding le cawn ding tampi kan hmu thei.
Joseph hringtu a nu hi Rachel si in apa hi Jacob a si. Pianpi unau zaten hleikhat mipa le farnu pakhat Dinah a nei. Amah hi Kanan ram ih a um mi si hmansehla, phiarsawmnak le u le nau ih phatsannak ruangah sal ah Egypt ramah zuar a si. A hmaisabik ah cun tu khaaltu a si ih cuisin sal ah zuar in a um. Cuṭhehah, sual puh in a um ih thawng in a thleng. Anetnakah Pathian ih duhsaknak co in Eygpt ram pumpi uktu Prime minister a cang. Nupi Asenath a nei ih cutin fapa pahnih Manasseh le Ephraim a nei. Amah hi kum 17 a si ah zuar in a um ih cutin kum 30 cekci a si ah Prime Minister ih hlankai a si. Kum 13 sung hi harsatnak tilet le suar in harsa ngaingai in a hlawn. Hmansehla, Bawipa’i lamih a lungput le Pathian a ṭihzahnak ruangah Bawipa in harsatnak hmun ah tan kumkhua lo in a runsuah kirsal hleiah a khaisang. Joseph ih nun ihsin a ṭhalam zir thei mi hrekkhat kan zoh tlang hnik ding.
1. Pathian ih pekmi Mang neitu a si
Joseph ih san laiah hin mang hi thupi tuk ah an ruat.  Zumlotu le Pathian dang betu pawl hleihlei hi mang uar le sunsakmi an si. Cun, khatlamah Pathian khal mang hmangin a fale hnenah a phuanglang aw ṭheu. Joseph cu nauhakte kum 17 a si ah Pathian ih pekmi mang a nei ih cui a mang ruangah u le nau pawl ih huat a hlawh ih hleiah theihthiam lo a co. Tuini khalah sunmang nung neitu hi kan ṭul. Mai pumpaak hlawknak le puarnak tiang lawng si lo, Pathian ram kaihzainak le ṭhansonak hrangah sunmang tumpi a neitu mino tampi, mifim tampi kan ram le miphun, leilungpi hin a ṭul a si. Joseph cu mang a neih pekah hmuhsuam le nautat midang pi hnen si lo in a unau pawl hnen ihsin a tawng. Hringtu a pa tiang hman in a cang thei ding maw ti ah a khawruah har phah. Asinan, a pa cun Joseph ih mang cu ṭhaten a hminsin sak.  Sunmang kan neihmi, kan lungsung ih thithei lo ih Bawipa’i in pekmi kan neih tikah vawitampi cu kan kiangkap le rualpi, unau pawl khal in in theihthiam pi lo can a um thei. (Thimnakah- Saya Ngun Ci in ka recording hmaisabik thuhla ih a hmuh dan). Asinan, Pathian ih pekmi le kan nunnak ah fiangtei a thei tu kan si ah cun ralṭha zetin kan sunmang lam pan ih kekar ding kan si. Ziangruangah sunmang ṭha zetzet kan nei cing in kan hlawhsam thotho. Mi hrekkhat cu kan sunmang, kan hmuitinmi cu a ṭha tuk, cuilamzin zawh ding ka si ti khal kan thei nan, cuilam zin lamah kan feh lo. (Thimnak Doctor si duh ih ca zoh paih lo, tlawngkai paih lo vek a si khi a si). Kan duhmi le tinmi cu a ṭha zetnan kan nunnak in kan tlun lo. Kan hmuitinmi umnak lamzin pan in kan feh lo. (Thimnakah, Innkhan sungah na um cule suahnak lamzin sangka pi pakhat lawng a um ti khal na thei. Suah na duh cun cui sangka pi lawngah suahnak a um ruangah culam pan in na suah a ṭul ti khal na thei a sinan, cui sangka pi pan lo in sir le dung lamih na feh cun phar na pah ding ih na suak thei lo ding). Mi tampi cu kan tumtahmi, kan hmuitinmi a diknan cui kan tuahtahnak le hmuitinmi a tak ih cangsuak dingah culam hawi in ke kan kar lo.  Tumtahnak le sunmang na neih rualrual ih thupi zet mi cui cui na tumtahak sunmang lam zawh in na feh maw? Singer thiam tak si duh ih hlasak dah lo le hla ngai dah lo vek kan si. Thuf. 29:18 ah hitin kan hmu, “ Hmuhnak a umlo nak hmun ah mipi an hloral” ( KJV). Pathian ih in pekmi hmuhnak neitu kan ram le miphun in kan tul! Cutin, a silen Pathian in hmuhnak (vision) fale nau in pek tikah nu le pa teh in cui Pathian hnen ihsi sunmang a ra mi kan fale thinlung sungih thi thei lo mi cu nu le pa teh in ziangtin kan bawm? Nu le pa pawl hi zawnah ka lo sawm duh taktak. Tufang ih kan Chin mi lakih milar le Pathian mihman hman khi zoh hman uh, an dunglam ah nu le pa thlarau mi le Pathian mi taktak nan hmu ding.  Innsang hlawhtling, Pa hlawhting kan timi phen ah nu an um ringring. Bible ah kan zoh a silen Samuel ih phenah Pathian mi zet a nu a um. Moses ih phenah Pathian mi zet a nu a rak um ve.  Cun, pa lam kan zoh a silen Isaak ih phenah Pathian tihzahtu Abram a rak um. Bawipa in ziang sunmang ha a lo pek? Na nunnak kha ziangvek sunmang in si lo luah khat?
2. Pathian a ṭihzah ih sual a tlansan
Joseph nun ih zohṭhimtlak zetmi cu Pathian a ṭihzahnak nun hi a si. Na ruahnak vawn hmang hman. Pathian ih duhsaknak cotu le umpi mi a si ruangah Joseph hi a ni tel in duh a nung deuhdeuh, a mawi in a tuak deuhdeuh si ding. Ziangruangah tile Pathian in a thuam mawi ruangah. Asinan, cu rualrual in thlemnak le tukforhnak khal in a rak pan ve. A pu Potipher ih nupi in nupa sualnak tuahpi dingah ni tinten a thlem in a sawm ringring. Zohman in an thei lo ih Amah le a pi nu lawng in an thei. Asinan, Joseph cun sual tuahnak can ṭhazet nei vek hman sehla, Pathian ṭihzahnak thawn sual a tlansan. Pathian ṭihzah ti cu ziang ti ai si? Thufim 8:13 cun hitin, “ Pathian ṭihzah cu sualnak huatmi a si. Hngalnak le puarthaunak, sualnak lamzin le a diklo mi tongkam ka hua” ti ah a ti.  Milai zohman in hmu lo hman sehla Bawipa in in hmu ti fiangten a thei.  Pathian ih mihman le Pathian ih thlawsuah mi pawl nunnakah Amah Pathian ṭihzahnak nun thuk tak hmuh ding a um ringring. A lenglam ih an nundan le anmah te ih an nundan ah danglamnak a um lo. Mi tampi cu Pulpit tlang le biakinn ah kan thlarau mi zet nan kanmah te le pumpak innsang ah kan thlarau mi nak siar ding a mal zet ṭheu. Nun thuah hnih kan nei ṭheu. Cuvek cu kan nundan ding a si lo.  Zumtu thlawsuahnak le Pathian ih duhsaknak hmuah co duh si, sualnak le ṭhatlonak sungih nuam aw thei ringring kan si ah cun  kan nunnak kan zoh fiangsal a ṭul. Joseph cu Satan in a tluknak ding thang kamsak hman sehla, cui thlemnak le sual tuah theinak dinhmun cu Pathian a ṭihzahnak le Pathian sunlawinak a peknak hrangah a hmang. Kan keh le vawrh, kan mit ih kan hmuh theimi tisa nawmnak, lei ropitnak le hminthan duhnak, duhding tlak tamtak lakah Bawipa ṭihzahnak thawi sual tlansantu kan si ah cun Bawipa hi kan tlun ah ziangtluk a lungawi in a di a riam ding. Nangteh sual sungah nuam in na um lai maw lole sualnak tlansan in Pathian na sunlawih? Zu, nunau mipatnak, hngalhngawnnak, mi relsiatnak pawl ah ziang kan bang?  Nunnak taktak ih Pathian a tihzah tu cun sual an tlansan vul vo mai.
3.         Pathian a ṭihzah ruangah a tuar
 Joseph ih tuarnak hi a sualnak ruangah siloin a diknak ruangah a tuar.  Hi ti ruah hruak ah cun sualnak a tuahtu sawn tuar in diknak a tuahtu sawn luat sehla cuti awm tak a si. Asinan, thudik a lang hlan ah cun diknak kan tuahmi ruangah zumtupawl in vawitampi cu sual ih puhnak, misual le mi ṭha lo ih hmuhnak kan tuar a ṭul can a um.  Asinan, kan ralrin ding mi cu kan mah kan sual ruangah le kan palhnak ruangah tuarnak kan parih thlengmi a si ah cun kanmah le mah zohfel aw in kan sualnak a um len Pathian hnenah ngaidam kan dil hleiah, mi kan ninghantermi pawl hnen khalah kaa rori ih ngaithiam kan dil a ṭul. Cule, kan sual sirin Pathian hnenah kan tlankir lohli ding. Joseph cu a sual ruangah siloin diknak le sual a huat ruangah a tuar? Nang le kei teh diknak, ṭhatnak le felnak kan ngainat ruangah mi ih hmuhsual kan tawng maw lole kan mah kan sual le palh, siat khat tuk ruangah mi ih hmuhsuam le nautat kan tuar? Jesu in tlangpar ih thu a simnak ah hitin a ti, “ Pathian duhnak tuah ruangih hremnak a tuartupawl cu mi thlawsuak an si; ziangahtile vancung Uknak cu anmah ih ta a si” ti ah a ti. ( Matt. 5:10).  Tulai san ih Pathian kan tihzahnak ruangih kan tuarmi phunphun hi keicun Martar phunkhat kan si ti ah ka ruat. Ahlanah cun taksa rori in vuak le velh, kaihkhih an tuarin an nunnak an liam. Asinan, tuini ah kan nih cu Pathian in cutiang cu harsatnak ahmin ruangah in tuarter lo. Asinan, duhthlan ding tampi leitlun nawmsipbawlnak, thlahdah zetih tlan duldo thei nak lakah in ret ih cumi ihsin sualnak pawl hrial ih Pathian tihzahnak kan thlan tikah- kan rualpi tha pawl tla in in hnawng, kan duh le tuah theu mi tuah a mawi nawn lo ih kan tlansan. Kan hlawknak ding vekih lang sumpai thianghlim lo ih kan lakluhnak le hnatuan nak tla Pathian mithmai zohin a niamsawn ruatin kan tlansan ih cutin harsat kan hlir. Cutikah, Martar phunkhat kan si ti ah ka ruat.  Asinan, tuini ah cun tap in tuar hrih ko ning, hnehhnu kan sunlawinak ding ruat cun ai ha ka rak tuarmal tuk aw, ka rak can mal tuk aw, ka rak pe mal tuk aw Jesui hmin in ti ah kan ti rero ding ka zum. Thimnakah, Pastor Myo Tu- a nu le pa, unau pawl cu Budhist an si ih, Amah hi cathiam le mifim zet a si ruangah Singapore ah vanzam mawn a zir ih cutin, Australia le ram dangah training a kai vivo. Pathian zangfahnak a hawn hmusuak cu , a hnatuan le hlawh thlakhat ih S $ 30000-50000 lai cu tanta in Pathian in thlarau hlo kai ding le rawngbawlhna tuan dingah in ko ti in Sing $ 1500 tha fang thlahlawh la in Pathian a rian. Cule, a cozah hnenah a lakih an cawmnak kha a rul sal rero! Aw, hi vek hi a si tuini ah Pathian hrangih Martar ti ah kei cun a linglet zawng in ka ti mi an si. Nuam takin an nung thei, nan Pathian ruangih harsatnak an hril sawn! (E. g. P.C Biak Siama, Indian Administrative Service[IAS]), Pathian a duhdawt ruangah a hna a cawlhsan ih cutin Kawhhran upa tuan in, rinnak humhimnak (apologetic) lam le kawhhran reformation hna a tuan. Hi nun ciah hi si Moses khal in Egypt lennak le sunlawinak suahsan ih Pathian mi pawl thawi harsat a hrilnak san kha ( Heb. 11: 23-26). Nang le kei teh Pathian kan tihzah ruangah ziangpawl si kan can mi um? Ziangpawl si kan sunral mi um in kan tuarnak um ve? Joseph cun dinak le Pathian tihzahnak ruangah a tuar.
4.         A hnaṭuan mi pohpoh ah a ti theitawk ih ṭhabik a suah ringring
A pa ih tuu a khalh ihsi thawk in siseh, sal a tannak Egypt ih a pu Potipher ih innsung ah siseh, thawng in ih thlaak a si nak ah si seh, Igypt ram uktu Prime minister a si tikah siseh a umnak hmun le ram I kip ah thilṭha a ti thei tawk ih ṭhabik in a tuah ringring. A hnatuan pi pawl le a pu le ih mit a tlung ringring.  Pumhlum ih Pathian hnaṭuantu kan si ah maw, mi kuttang ih hnaṭuantu kan si ah maw, kan hnaṭuan mi hi minung lam hmuh dan in a niam a  sang a si khalah, kan ti thei tawkih ṭhabik in kan ṭuan ding hi kan ṭuanvo a si. Thinlung kurkuduk,hrekkhat lawng le mi ih mithmai zoh phah men in kan ṭuan a si len Pathian lung a tawng lo thei. Cuhnakin, kan umnak kawhhran, hnaṭuannak company le telnak pawlkawm tinkim ah tatu sinak lungthin nei in, mi in in lawm le pawrh kher lo hmanah kan ti thei tawkih ṭhabik in kan liangpar ih ṭhumaw mi hna kan ṭuan ding hi Joseph ih nun ihsin kan zir thei a si. Jeseph hin kei cu zohman in in thei lo pi, u le nau khal ngaisaktu ka nei lo, keimah te hman hi tluk harsa in ka sual lo cing ih in hrem hman ti lakah ziangtin midang hrangah thil ṭha ka tuah ding ti zawng in a hmu hrimhrim lo. A umnak kip, a thlennak kip cu midang bawmnak le thilṭha tuahnak ah a hmang ih Bawipa khal in curuangah a thlawsuah vivo. A tufang ih na nunnakah ziang dinhmun ciah ah na um? Thilṭha a tuah rerotu maw thilṭha a si mi siatsuah rerotu sawn? Nuamsa zet le remcang zetih kan um lawngah thiltha tuah dingah zirh le fawrh kan si lo, harsat zet dinhmun le mangbang ih kan um lai rori ih thil tha kan ti thei tawk ih thabik ih kan tuah vivo ding hi Bawipai in duhsakmi a si. Gal. 6:9-10 ah cun hitin Paul in Galatia ih zumtupawl hnenah a ti, “ Thiltha tuah hi ning hlah uhsi; ning lo teih kan tuan ah cun a caan a kim tikah rawl kan khawm ding si. Curuangah a remcaan tik poh ah zo hnen khalah thil tha cu tuah uhsi. A hleice in zumnak lamih kan sungte hnenah tuah uhsi” ti ah a ti.
5.         Sual kha Sual ih lehrul loin thlawsuahnak ina lehrul.           
Pakhat hnu pakhat Joseph in kum 13 sungih a tawn mi pawl kha na cin cincin ah vawn zohkirsal hman, Joseph in phulei a samnak hmuh ding a um lo. Sualnak tuah ih a puhtu a pi hlun – Potipher ih nupi tlunah siseh, a pianpi unau khursung ih a tlaktu le a thih hloh hman pawisa riai lo ih zuar tupawl. Vansang mangbang, zianghman neinawn lo ih a hnen an ratsal tikah  ei le in ding thaw thaw a rak pe. An phulo duhdawtnak thawn a rak tuam hlawm. Kan sual a si ti ih a unau pawl an hmuh suah awk hlan ihsin duhdawtnak le lainatnak thawn a rak tuam hlawm. A unau pawl in an sualnak an hmuhsuahawk hnu khalah pakhat le khat thukam elaw lo ding le, sual buai aw lo ding in a dawnkham. Cuihleiah, mi tampi nunnak runsuaktu dingah Bawipa sawn in nan hmaiah in rak thlah ti in Pathian ih tumtahnak le khawkhannak ti in a u le pawl ih hmuhsuamnak a cohlang. Sal dinhmun le mi vakvai a si lai dinhmun lawngah si lo in Pathian khaisannak a co hnu khalah Joseph hi tangdawrte in a um ih thilṭha tuah peh vivo ti kan thei thei. Farah le harsat lai ih Pathian mi si cu a hartuk lo tla a si men thei, nunnawm can le neihsun can tiang ih Pathian mi si, tangdawr nun neih le midang tungding nun neih mi Bawipa’i lungtawng nun neihnak a si. Cuih nunnak cu Joseph ih nunnakah a langsuak. Sualnak khal sual ih thungrul loin ṭhatnak thawn a thungrul. Kan parih siatnak a tuahtu, in huatu le kan siatnak ding thang a kamtu pawl kan hmuh tikah ziangtin ha kan hmuh? Joseph ih nundan fehtlang hin mah le lamzin cio bih sal uh si ( cf. Lev 19:18; Rom 12:19).
6.         Van Pathian le lei ih a pa a upat sunlawih.
 A tlun lamih kan sim zo bang in Joseph cu a thlennak kipah Pathian ṭihzahtu a si ruangah a hnenah Pathian a um ih cutin Pathian in a mah lawng silo a kiangkap le a umnak innsang pohpoh thlawsuah a pe tel vivo. Harnak sungah kum 13 sung rori um hmansehla, Pathian in a hngilh kumkhua siang lo. Thawnginn sungih a bawmmi in theihhngilh hmansehla, Pathian in Faro mangthar a pe ih Joseph lawng hnenah a simfiahnak a pe. Pathian a nunnakih a sunlawih ruangah Bawipa khal in Joseph a sunlawih ve.  Diknak siseh, felnak siseh, sual tlansannak siseh, thianghlimnak nun siseh dum ih kan um rero laiah mi in mi aa in ti can um ko hmansehla, Bawipa kan taksa rori in kan sunlawih ti kan theih awk ah cun a tawk. Kan lawmman cu Bawipa sawnah a um. Culawngasilo, a hringtu a pa a ngaihsak in a duhdawt. A pa kha a hnenah a hruai ih ṭhaten a tuanhlawm ti kan hmu.Hi zawnah dinhmun ṭha, thlawsuah le sinak ṭha kan co tikah in hringtu kan nu le pa, u le nau hngilh lo ding hi a thupi ngaingai. Josehph ih zawhmi lamzin a si. Thlawsuah ruangih hngalhngawng le tluangkhawng ding kan si lo. Cuhnakin , thlawsuah kan dawn mi kha Pathian sunlawinak, mi dang tundinnak le kan u le nau, sung le khat, ram le miphun sawhhngehnak ih hmang ding kan si. Josehp cu hmuh theihlo Pathian sunlawihtu a silawn siloin hmuh theih a lei pathian, a pa le unau pawl khal zohkhentu a si. U le nau sung le khat ngaihsaknak tello ih sakhuanak le Pathian mi si tumnak cu Bible zirhdan thawn a kalh aw deuh a bang. Mi Pathian thu ah a luh thuk deuhdeuh len a innsang, a u le nau, a nu le papawl ih thupitnak a hmufiang sinsin ih leitlun dan khalah a liangpar ih ṭuanvo a lam ngam ṭheu. Kan nu le pa hi ziangvek te an si hmanah Pathian ih in pekmi le anmah ruang ih piang kan si ruangah hmuhsuam le ningnat ter ding kan si lo. Asinak vek ih cohlang ding le bawm ding, an thu ngai ding le thinnuamte ih umter ding kan si (Thuf. 23:22). Van Pathian na ṭihzah tluk in na nu le pa na tihzah maw? Lole Na nu le pa na ṭihzah tlukin van Pathian na ṭihzah maw? A lo hringtu nu le pa mitthli tla tertu maw na si? Lole a lo duhdawttu na nu le pa ih lungthlitum kimter tu? An lungawinak le diremnak tuahsaktu?
7.         Pathian in a cawisang ih mi thawng tampi nunnak runtu ah a tuah
 Bawipa in mi a khaisan hnuhnu cu zohman in an hnuktla thei lo. Cun, Bawipa in a nambet mi khal zohman in an khaisang taktak thei lo.  Joseph ih nunnak ah cu mi cu a fiang law law. A unau pawl in a mang an halhsik  ruangah siatsuah tum in a nunnak tiang hman lak an duh. An thiam citin an bawl nan Bawipa Pathian a ṭihzahtu Joseph cu a can a kim tikah Bawipa in a cawisang in hlawhtlinnak a pe tho tho.  Kan hlawhtlinnak le mibangnak lamzin ṭha bik cu Bawipa ṭihzah le a thu vekih nun hi a si. Vawi le khat ah tin kan ṭhangso ciamco lo men thei nan, tik le cu a rei ah Bawipa’i tlawsuah in mi a cakter a si. Pathian in Joseph cu a saltannak hmun le ram rori ah Prime minister ah a cawisang ih , Egypt ram sung ih mi thawng tampi le a unau pawl runsuaktu ah Pathian in Joseph a hmang ta riai aw. Bawipa’i theihpinak hnuai ih a kutcak lang ding daitei, thilṭha tuahnak le amah ṭihzahnak thawi a hngaktupawl nunnakah palhdahlomi Bawipa’n rinumnak cu zinglam khawvang ni tleu bangin a rawng tleu sal ringring.
Thukharnak
A tlunih Joseph lamzin kan zoh bang tukin, zumtu kan zaten Pathian in kanmah le zawn ah ṭangkai le sullam nei zet ih hman in duh. Amahlawngte cu kan zawhmi lamzin hi lamzin nuam le awl a si lo ruangah vawi tampi cu kan sunmang mi ih in siatsuah an tumnak siseh, halhsiknak, hmuhsualnak, hmuhsuamnak le nautatnak tiang khal kan hmai ah a ra thleng thei. Asinan, Joseph ih lamzin a phunphun kan zoh rero mi ihsin kan hmuh le zir theimi cu ziangvek tluk harsatnak le vansannak sahpi kan parah a ra thleng ti hnakin cui harsatnak cu ziangtin nang le kei in kan sawnkirsal ti hi a si. Pathain ṭihzahnak, thilṭha tuahnak, tangdawrnak le lungput thianghlim thawn kan sawnkirsal maw ti hi mah le mah kan zohfelawk a thupi ngaingai. Kan lungput kha Bawipa ah kan ṭhum ih cutin a cangvaihnak langsuak ding kan hngah zawngah thilṭha kan ti thei tawk ti le midang bawm in can kan hman ah cun kan nunnak hrangih Bawipa’i tumtah mi cu a can a kim tikah Bawipa in in pe tengteng ding. Kan sual ruangih harsatnak kan tuarmi cu ka hrangah nunsimnak a si ih sihmansehla, Bawipa’i hmin le a mah ṭihzah ruangih kan tuarmi cu kan hrangah hmailam thlawsuah an si.  Pathian in lo thlawsuah hram seh!

Pastor Henry vl Hmangaih

Sunday, November 27, 2011

Pastor Steve le Pathian Cangvaihnak Maksak


November ni 26, 2011 zan rawng thleng ding cu hngakhlap zetin ka thlir. Ziangruangah tilen hi tikcu canah Pathian kutcak mangbangza in mi a damter mi, keimah rori khal ih ka theihfeng mi in a tawntehmi (testimony) relnak a nei ding. Cutin, ka tlawngkai pi Internaltional Students mi nung 17 pawl thaw cun “ Saved Concert” hmang ding cun kan pawk. Zanlam 5 a rawng kim hi cun Araneta Coliseum, Cubao, Philippines  innpi sungah cun minung 7000 lenglo ih ruah cu kan pungkhawm. Cutin, maksak le thiam fahran in tualsung hlasakthiam  hminthang Gary Valenceano siseh, Joy leh midangpawl in hmuhnawm le thiam tukin mipi in rawn awi! Cutin, mipi au thawm cu a ring in, thangṭhatnak hla mawi ngai phah cun Pathian thangṭhat in kei khal cu ka ban ka rak hawi ve.
Hlasak thiam  midangdang pa 4 in mawi emem ih mipi in awih hnu ah Pastor Steve cu dawhsan (stage) ah cun rawng suak in “ How great is our God!” ti mi a ban hawi in dim tete a rawn ausuahpi hi cu nun mi a tham tuk lawm mam! Ka hnarruh note i ṭam ih, ka thinlung in Pathian ka rak thangṭhat rero!
Pastor Steve Ruetschle hi Union Church of Manila (UCM) senior pastor a si.  Anupi hi Michelle si in fate pathum an nei. Hi kawhhran hi kawhhram tum le cak, international Church , miphun hnam dangdang khawmnak a si ih, keimah rori tla hi Biakinn sungih a thusim ngai in ka rak um rero ṭheu. Amah hi Pathian thu duh tuktu le Pathian ih a hman zet mi a si. Vaiduai le malmakah Motor Cycle accident in June 17, 2010 ah khan North Carolina  ah a tuahmawh aw ih cutin arangtheibik in Cizungah an tlanpi. A hnawng thapi a (spinal cord) an ti mi ah hmunthum rori a siat suah ih cumi ih ruangah Doctor a tuanhlawmtupawl cun zatekah pa hra (10%) lawng hi punghman ten a taksa ah cang thei dingih an zum mi a si. Accident a tawn ihsin  hngawng ih thuailam a cang thei lo. An siatsuahawknak natlam tehnak hi A –E an nei . A a si len cu zianghman thluak siseh ruahnak , taksa cangvai pawl thi reprep tinak a si. Cun E a silen cu a kel, punghman tinak a si. Pastor Steve hi C a si ih cumi ah 50% a lan ti ai a si. Doctorpawl in a damsuak sal a si hmanah a hngawng cin hnuailam hmuahhmuah cu a zeng dingih a cang thei lo ding an ti.
Asinan, kan Pathian hin a kutcak, huham le thiltitheinak hi rinnak thawi Amah a beisei ringringtupawl nunnakah a phuang suak ṭheu! Pastor Steve cun hitin Mipi 7000 hmaiah cun “zumtupawl leitlun hmuntin le ka memberpawl ih thla in camsaknak hi Bawipa in a ngaithla, keimahah cangvaih theinak, thiltitheinak zianghman ka nei lo ti fiangten ka theihawk tikah Bawipa ah pumhlumin rinnak thawn ka ṭhum aw. Amah in in damter dingih ka ke rori in, Arm chair siloin ka fehsal ding ti 100%  ka zum” a ti. Bible cang sung ih nunau thiput thuhla siseh, zeng damlo a rualpipawl in Jesui hnenih an hruai, inn tlun an boh ih Pathian damternak cotu thuhla tla a rel uar zet. Beidawn canih rual le pi, ngaihventu, thlacamsaktu ti mi hi ka cahnak a si tin a rel tel fawn.
Doctor pawl in a hmailam nunnak hrangah ruahsan ding a um nawn lo an ti hnu khalah Pastor Steven cun Bawipa ih a rinnak cu sawhsawn a tum lo. Ka ke in in fehter tengteng ding ti ah thlacamnak thawn Pathian a rinsan. Cutin, Pathian ih kutcak cu nikhat hnu nikhat , zarh khat hnu zarhkhat a nunnak ah a lang. Ih cutin, tu ah cun damlo ih a um khumkhua ding mi le thih hlan tiang zeng ih um ding an timi Pastor Steve cun Bawipa ih thilmak a taksa parih langsuak mi cu ka in a aupi ih, zai hla thawn a saksuak.
Ziangvek dinhmun ah kan ding in, kan dinhmun le hmailam cu pitzet le thimzet si hman sehla, Bawipa ah beiseinak nung  le rinnak thawn kan phurrit a ṭhumtu kan si ah cun tuini ah Bawipai thilmak hi kan nupa nun karlakah, kan innsang tlaksamnakah, kan fale kilkhawinakah, kan eihawlnak le hnaṭuannak, kan pumpak nun le tulmi  tinkim ah kan tep thei a si.  Kan Bawipa Jesu in dungthluntupawl hnenah,  “ Antam cifang tiatte rinnak nan nei a si ah cun hi tlang khal hi Tifinriatah thawn aw seh nan ti len a thawn aw ding” (Matt. 17:20) ti ah a ti.  Cunlawng khal si lo in , Rom 10:11 khalah hitin, “ Zokhal Amah a zumtu hmuah cu mualpho in an um lo ding “ ti ah a ti.

Bawipa in ziangvek kan natnak, kan vansannak khal hi Amai hnenih kan thlen le amah kan rinsan a si ah cun a huham langsuahnak le a thilmak langsuahnakah a hmang thei a si! Pathian in lo thlawsuah hram seh.  

Saturday, July 23, 2011

Chin Star-Salai Ṭuan Ling Thang Ka Uarhleicenak san Pawl


Kan Chin mi hlaphuah le hlasak thiam uarmi tampi ka nei. Anzaten, tuiṭum ah cun ka rawn tarlang man lo ding. Nan, cui ka uar mipawl lakih mi pakhat Salai Ṭuan Ling Thang ka uarhleicenak san malte ka rawn tarlang ding.
(1).  Chin mi laiih zuknung ( VCD) tuah hmaisabiktu a si. Salai Ṭuan Ling Thang ih hla hi Mizoram Khawte Khuangleng ih ka um lai ah ka thei thawk. Cuisin, thiam le thiam lo in ka rak sak ve ṭheu.  Kan irawm suak hla te ti ah ka rak ngaisang zet. Cuihnu kum tawk fangah a hla lawng si lo in a Movie thawn, zuknung a sak mi ka hmusal. A zuknung zaih mi pawl khi ka zoh ih ziangtluk in sumpai, tikcu, thanihlawh a hmang ding ka ruat cawk lo. Uluk zettin a hnuaiih link pawl hi rak zoh hman… na zohfiang ngun poh len ziangtluk in a rakzuam ti mi na hmufiang ding. Kan Chin mi lakih zuknung a zaih hmaisabik tu men lawng si lo in kan Chin tlang ih kan uarmi pawl- Biakbairawk, Thangkawng, Tikhingring, Thereng,  Vaithangkamnak, Thlaiciahva, Tlang le mual, Rihli,  Ramtawih, Lovah le lo nawh, Ngate thliar, Vainim, Fanghma, Puantah,  Bawhlung sit le beng, Vate pel, Talhkuang, Vainim le buh den, Sawkhleipar, Nauban, Vapual, chin ram khawte le tlangmual le a dang tampi simcawk lo, mawi emem le lungsung ih camko a zaih thei hi upatnak ka pe law law. Chin thangthatnak hla sak a ngainatu le a duhzettu Pakhat dinhmun in hivek kan Chin nunphung, tlang le ram kumkhua ih kan hmuh le cuan theih ding ih thi le thazang rak suahhmaisatu Salai Ṭuan Ling Thang kan nei hi upatnak le sunlawinak co tlak a si ti ah ka hmu. A raktuah lai zoh in sumpai dinhmun ah harsatnak nasa tak a pahtlangin kan miphun hrangah ka miat khal len ka sun khal len tin ralṭha zetin risk a la ngam hi ka uarhleicenak a si. Cui a tumruhnak zarah kan Chin miphun hmuahhmuah lakih Zuknung tuah hmaisabiktu sinak record a khum reng a si.
(2) Chin Love Song thehlar biktu lakih Pakhat a si ve. Miphun pakhat cun gospel lawng kan neih a tawk lo. Duhdawtnak hla, ram hla, Pathian hla, hla lenglawng, lengzem, le a phunphun kan neih a ṭul. Kan chin hla ngai ding ṭhiṭha kan neih lo le miphun dang hla- love song in kan Chin(Falam) mi pawl in nuai rero karlakah, belhcian dawl emem Love song khui a rawn suah cu kan Chin leng le val rualpawl ih lungthin ah hitluk in kan ṭong, calai le hla te a rak mawi in a thlum thei maw si ti suhlo thusuhnak anmah a a um cio. Cuihnu ah mino tampi in a dung an rawn thlun ih cutin tuini tiangah Chin (Falam) hla thi lo in a karh pung vivo . Ziang e ṭong a hmang thei ta poh cun Salai Ṭuan Liang Thang an theih thluh ka zum.  Anmah le kum khukhri lakih lar lawng hi milar ti ding an thling lo, asinan Salai Ṭuan Liang Thang hi Chin Idol pakhat a si in ka thei, ziangah tilen Pitar le Putar, nauhak a ciap a lap tiangin a hmin thei lo an um lo. Nasa ngaingai ih kan chin mino pawl kan ṭong, nunphung, calai le sinak zahpi lo ding ih lam in hmuhtu pakhat a si. Ṭhimnakah, a hlathu sungih “ Laiṭong thiam lo ningzahnak” ti pawl.
(3). Chin Ram le Khua a duhdawt, a ngaina zettu pakhat a si in ka hmu.  Bible in “thinlung ih um mi cu ka in a simsuak” a ti ih cuvekin Salai Ṭuan Ling Thang khal hin a thinlung ih kan Chin ram a seherhnak le a duhnak cu hla in a saksuak tin ka ruat. Kan Chin ram mawinak tete le hmun hmingthang pawl tla a hla thu ah telh ta hratin kan mipi pawl miphun duhdawtnak thianghlim sungah lut ding in thuthangṭha simtu pawl vekin miphun duhdawtnak thuthangṭha cu hla in a sak suak. Cumi ihzarah, a rualpi, a kekarpi, a cangvaihpi pawl thawi an ṭuannak cu tuini mi no tampi in kan rawn thlun ih hla lamah tla nasa ngaingai in kan ṭhang.
(4)  Thungaithlak ih hna ṭuanmi a si in ka thei. Ziangruagah cutin ka ti thei? A movie thuthawi pehpar aw ih a sungih zuknung a retmi pawl khi ka zoh rero tikah, thlakhat le ni malte sungih thiltuah mi a si lo ti a fiang. Hi a zuknung le a hnaṭuan ṭheh suak dingah hin tikcu nasa ngaingai in a la ti a fiang. Vawi tam Chin khua le tlang ah tlung in, lamzin sia le har lakah Video camera thawn a tak rori in Chin ram Yangon ihsin a hawng tlun cilh ṭheu.  Cuti a pumpekawknak zarah Chin ram mawinak le Chin ram ih thil um pawl tla kimcang bikin a zuknung pawl ah kan hmu thei.  Ṭhimnakah, “ Lairam ten a dam lai maw?” ti mi sungih theihmu tla khi kumkhat ah vawikhat lawng theirah mi a si ih a rak telh ngah cu teh! Chin tlang le mual ih a takih rak tlang leng tu, tui hmun dang le tluangdang ih um pawl hrangah cun Salai Ṭuan Ling Thang cu kan Chin ram kan kiangih in phurhsaktu tluk ah ka ruat. Youtube vawn awng aw la, na umnak khua le ram ihsin kan Chin ram te cuan in na lunglennak le ngainak na hnem aw thei.


(5).  Aw danglam hleice –Khuanu’i pekmi a nei.  Kan Chinmi mi hmaisa le neta hlasak thiam le hlasak ih mipi hmai a ding kan puang deuhdeuh. A lungawi um in Pathian hnenah lungawithu sim rero ding kan si. Cutin, aw mawi taktak le thiam taktak khal an hawng suak vivo. Nan, kei cupawl lakih ka uar zet mi pakhat cu Salai Ṭuan Ling Thang ih aw te hi a si.  Hla a sak dan te khi iang a nei zet.  A aw te khi a hleice ih pekmi, mi vualval aw lan in ziangmaw si te khin a um. Na zum lo le a hla hawn phuan aw la rak sakpi hman aw. A aw vekin na sak thei lo ding! Vawi tampi a hlapawl ka sak ṭheu nan, a hlasakdan a cawn in ka cawng thei lo.  A hlasak ah khin Chin ram zun a telih, ti riahro tei mi fantu a um. Cun, a hla hawn ngaithlak tikah USA ah mi a hruai lo, Singapore, Canada, Australia, Norway, le Switzerland ah mi a hruai lo, leitlun ram nuam dangah mi ahruai lo, kan duhdawtmi kan Chin ram te ah a hlathu le aw in mi a hruai riahro. Hi pawl ruangah hin Salai Ṭuan Ling Thang hi kan Chin Idol , ka uar bikmi pakhat lakih tel mi a si ti ka rel duh.
Upat le uar tlak zet ih ka hmuh ruangah, ka ngaisannak a mai remti pi nak khal la lo in ka rawn ngansuak ve tawp. Midang khal in tampi rel ding nan neih ka zum.. a paih paih in kan titi rawn sunzawm vivo hram uh.

Friday, July 22, 2011

Alexander Miropi le Jesu Khrih


Alexander miropi hi Greek siangpahrang a si. Amaisan lai ah
leitlun nehtu a si. Kan Bawipa Jesu khal leithlun nehtu a si ve. Alexander hi kum 33 hrawng ah a thi. Jesu khal cu thotho. Asinan an bang aw lo.

1. Alex...cun leithlun hi hriamhrei thawn a neh. Jesu cun duhdawtnak in a neh.
2 .Alex....cu leitlun dan ten a thi. Jesu Khrih cu misual hrang ah a thi.
3 Alex...cun mi tam pi thisen a suah...Jesu cu mi hmuahhmuah hrang ah a thisen a suak.
4. Alex...cun laltohkham duh ah ral a do....Jesu cu Laltohkham tlan san in misual inhawl..
5. Alex...cun mi pawl sal ah a kai...Khrih cun sualsal sung in mi a luatter.
6. Alex...cun a ralkap cahnak rinsan in ral a neh..Jesu cun amah te in leitlun pi a neh.
7. Alex...cu ral a neh nan a neh mi pawl ih thinlung cu a neh thei cuang lo...Khrih cu mi a neh ngah mipawl in thihngam in an tan..
8. Alex...cu a cahnak le ropit amah a thih tikah a cem cih ve...Khrih cu thihnak in a ropitnak a lawng thei lo.
9. Alex... cu thihnak in a thuanthu a cem ter...Khrih cu thihnak khatlam ralah thuanthu thar a nei.
10. Alex...cu a thih tikah a Laltohkham a sung...Khrih cu thihnakin a lalnak a siatsuah thei lo..Laltohkham cu kumkhuain Amaita a si.
11. Alex..cun Greek khawpi a din thei ....Khrih cun van khawlipi in din sak...

Siartu nan zaten Pathian in mal lo sawm seh!
Saya Evan.David Ceute
..............
Hminsin: A sermon sunglawi le ṭhazet siangtakih in hlawmtu Saya Evan.Divid Ceute parah nasa ngaingai lungawinak ka nei.

H.A. IRONSIDE LE PATHIAN UM ZUMLOTU PHILOSOPHER


Voikhat cu Evangelist ropi H.A Ironside hmun pakhat ih rawng abawl lai ah mifim zet philosopher pakhat in a challenge{a zuam} ih "Mipi hmai ah debate kan nei ding nang in Pathian a um thu na rel dingih kei in a um lo thu ka rel ding ti ah a ti". Cu tikah H.A Ironside cun "Sayapa i challenge {zuam nak}hi ka lo el lo. Asinan, debate kan neih hlan ah lo request{dil}duh mi ka nei, cu mi cu tuini tiang Pathian a um lo ti na sim ruang ih misual, zutama, fifir le mi ṭha pawl nun thleng aw ih nun kel tei a nung mi minung 10{pahra} in rak hruaiaw la kei in Pathian a um rori mi hmuahhmuah tlun ah thu a ṭhen leh ding ti ka sim ruang ih misual nun thlen aw ih nun kel tei a nung salmi 100{zakhat}ka rak hruai ding cu mi na ti thei lawng ah i sawm nak hi ka pom a si a ti.
        Cutik ah mifim ti aw philosopher pa in a ruah sal tik
ah Pathian a um lo ti a sim ruang ih misual nun thleng aw pakhat khal
an um dah lo ti a theihsuah sal tik ah a challenge nak cu a hnukdawk sal..


        Bible in,"Mi aa cun a thinlung in pathian a um lo a ti,ti ah a ti"{Ps.14:1-2,53:1-2}


       "Mero in Ni phen
ṭheu hmansehla Ni a um lo a si cuang lo"




Saya Evan. David Ceute,
Tahan
.......................

Hminsin: Siangzetih a sermon in hlawmtu  Saya Evan. David Ceute hnenah lungawinak nasa ngaingai ka nei.

Thursday, July 21, 2011

C.S. LEWIS Mi Ropi Kha!


Amai tikcu can ih Kristian cabu pawl ngantu ropibik lakih pakhat ah a cang
Clive Staples Lewis hi kum 1898 ah khan Belfast ti mi Irish khawte kiang ih a um mi ah a piang. Ralkap a ṭuanhnu le Ralpi vawikhatnak (World War I) France ih hliamhma a tuar hnu ah, azirnak ṭhehsuak dingah Oxford University ah a ra kirsal.   Kum 1925 ah khan Magdalen College ah mi hleice ah an thlang. Kum 1925 ihsin 1962 tiang  kha Oxford le Cambridge phunsangtlawng ah Midieval le Renaissance calai lam hawi pawl san hnih ( two generations) tiang a zirh. Cui kumpawl ah cun cabu maktarai ziangmaw zat- Pathian thulam hawi, nauhak lam hawi , Science thuanthupawl le Bible thiamsang pawl hnaṭuan tampi a ṭuansuak.
 A bachelor degree a hngah phahah, Lewis cun sungkaw hnih a sarsuak. Ralpi vawikhatnak (Word world I)  hrang training a kailai ah, Paddy Moore thawn rualpi ṭha ah an cang ih , Paddy Moore kha raldonak ihsin a ra kirsal lo a si ah cun a nu cu amah in ṭuanvo a rak lak ding thu pumpe aw in a tiamta. Cuvek taktak in Paddy cu kahthah a si ngaingai.  Cule, Lewis cun Mrs. Moore le a fanu, Maureen cu Mrs. Moore, kum 1947 ih a thihtiang a tuamhlawm. Cumiṭheh kum tawkfang a rei hnu 1957 ah rualpi dang a nei lala ih tuiṭum ih ta  cu New York ihsi nupi mak mi Joy Davidsman Gresham a si.  Joy le a fapa pahnih cun Lewis le a naupa, Warren cu Lewis ih inn “ The Kilns” ti mi ah Joy a thih, kum 1960 tiang an umpi.
A rualpi le tlawngkaipi Oxford’s English zirhtu saya J.R.R Tolkien thawn, Lewis cun a zirhnak ah calai lam ngan a beet.  Bezia ngantu ropi si le cumi ih hminthan a tum, nan cui zawn ah cun a  hlawhsam aw. Cutin, nauhak thuanthu pawl, ahleice in  The Chronicles of Narnia ti mi  a ngan.  Thlarau lam thuthawi pehpar aw ih a cabu ngansuah mi pawl lakah cun  The Screwtape Letters, Mere Christianity , le The Problem of Pain ti mi pawl hi a larbik pawl an si a ti theih ding.
A nauhak lai ah cun Lewis hi Pathian Nung a um zumlotu a si. Asinan, kum 28 a si kum, a phunsang tlawng kailai ih cabu a siar rero laiah, a tlawngkai pi Thomas Dewar Weldon thawn an titi tlang ih cuisin thlarau lamah rilrawnnak nei in kumthum sung rori thlarau lam thil a zingzawi. Cuisin hitin a ngan, “ Ka hlan aw aw, Pathian cu Pathian a si ti ka pawm hnget tin a khup bil in thla a cam: Khai zan kha England ram pumpi ih pianthar a duhlotu bik le a hreh biktu’i thleng danglamawknak a si.” Thla tam nawn a liam hnu ah a rualpi pawl hnenah , “ Pathian a um ti zumnak ihsin Jesu Khrih za ih za zumnak- Khristian ah ka cang” tin ca a kuat.  Kum 1931 kum tawp zawng ihsi cun punghman in Lewish cu biakinn ah a khawm aw, thla a cam in Bawipa zanriah a kil ṭheu. Cumi hnu reilote ihsin a sermon thawk ih , a thusim mi ziangmaw zat tla cu England ram pumpi ih ngai theih in Radio ih suah a si. Cule, neta ah cui a thusim mi pawl cu Cabu ah timlam ih kawmkhawm a rawng si.
A thihhnu tiangah zirhtu saza a sinak ih hminṭhatnak le cangantu ropi asinak ih hminṭhannak cun ngaihven a hlawh deuhdeuh. Lewis ih thuanthu nganmi pawl le amah ih pumpak nun thuanthu pawl tla cu film ah tuah in Video tiang in a um. A cabu ngan mi hrekkhat tla cu calai lamih an zirmi course ah le Kawhhran curriculum ah a cang.   “Bible thiam khualtlawng”  ti mi hminṭhatnak a khum ih hleiah, pacang ṭha rinnak le ruahnak ( logic) pawl hi an kalh aw lo ti a pawmtu le, ruahnak ( logic) pawl hi rinnak kan neih theinak dingih khihhmuhtu lamzin a si a titu a si.   A rak zum hmaisakmi le ruahhmaisak mi a dik lo ti a theih tikah ralṭha zetin ka palh a si ti a sim ngamtu a si.
C.S.Lewis  a thih ni ah John F. Kennedy le Aldous Huxley kha thah tawng in cutin ni khat ah cupawl thawn an thih ni a bang aw.  Leitlun thlirnak ihsin a thihni ah theih a hlawh lo zet tla a si men thei, asinan a thih ni ihsin tuisun nitiang ah  a nunnak cu mi ih ngaisan le upatmi, cingken ringring mi ah a rawngcang.
Lenglung pumpi sawi hnih ih danglam tertu pawl cun an palh tikah ka palh a si ti pawm ngamnak , tangdawrnak thinlung an nei ih cutin an nunnak an thleng danglam lohli ṭheu.
C.S. Lewis (1898-1963)
-----------------------------
Source: You can be a world Changers: 101 Stories of People Who Made a Difference …and You Can Too!

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...