Thursday, August 4, 2011

Minung Semsuah San


Pathian in minung a semsuah tikah mawlmang zet le sullam um lo in a semsuah lo. Duhsan tampi nei in  a semsuah.

1. Amah sunloih, thangṭhattu dingah ( Isai.43:7)
            Cung Pathian in vancung mi pawlih sunzan an thangṭhat lawng a duh tawk lo.  A semsuahmi minung pawlih sunloih hi nuam a ti. Sungril nun taktak ih Amah sunloih thangṭhat tam pohpoh in nun hnangamnak tam sin an ngah. 
Unau!, Pathian sunloih thangṭhatnak ah na laam dah maw? Na kut na beeng maw?  Na baan teh na phar maw? A lo semsuah san sullam nei lo in na hmang pang maw?  Bawipa thangṭhat ih laam hi taksa damnak a si. Phurrit khal a zaang. Zumtu baan  pharih thlacam le laam hi satan in a ṭih ngaingai.

2. A kom le a leenpi dingah (Mikah 6:8)
            Pathian in kan nih vek men in pawl duh, in kom duh hi a va mak em! Santlai lo te khal Bawipa'i Thlarau ih a pawl ahcun leitlun hi vanram tlukin nuam a ti ṭheu. Bawipa Pathian ih kom le pawl theih dingin hmun fianrial ah caan pe ṭheu aw. Thlarau ih  pawl mi pawlin lunglen le ningṭih an nei dah lo.

3. Sersiammipawl kilkhawitu dingah (Semtirnak 1:28)
            Kan Cung Pathian in sersiammi pawl hi vancung mi pawl kutah ret sawn loin a rundam fa
 kan kutih a ret hi a va mak em! Zumtu cun Pathian semsuah mi hmuahhmuah hi kan kilkhawi ding hrimhrim a si.

4. Eden hmuan kilvengih tuantu dingah(Semtirnak 2:15)
    Amah in Eden hmuan cu kil sehla a mawi nan minung ih kilkhawi dingin thu a pe. A va sunglawi ve!  Hmuan sung thingrah phunphun khal a ei dingah a pe.

Evan. S. Tha Nei Fai
Tahan

Monday, August 1, 2011

" Harsat kan ton mi hi teh malsawm pek in duh ruangah maw hremnak hrimhrim teh a um thei maw?"

Hi tawkih sannak phunphun ka ngan mi hi Timothy Vuk thawi facebook ih thusuhmi kan lehawknak a si ih, " Thlarau Rawl"in lengtu hrangah ṭhathnemnak a si ve ruahsan in ka post sal. Hmanhmawh ih lehawkmi a si tikah Bible cang pawl ka tarlang lo mai.

Thusuhnak " Harsat kan ton mi hi teh malsawm pek in duh ruangah maw hremnak hrim2 teh a um thei maw?"

Si, harsatnak kan tuarnak san hi kan Bible vek asilen tampi a um thei. Tullo ruangih hremnak tuar hrimhrim ti ai in harsatnak kan tawn mi tambik cun san le sullam an nei. Hitivekin:

(1) Hrekkhat cu kan mai sual ruangah khal si lo asinan Pathian sunlawinak phuansuahawknak ding hrangih kan tuarmi a um (e.g. Nauhak mitcaw damter thu ah khan.. kan hmu thei)

(2) Kanmai sual le diklo ruangih Pa'i nun in simnak khal a tampi. (e.g. Puithiam Eli le a fatepawl).

(3) Mi dangin Pathian an hmuh theinak ding le Pathian in midang hrangah kan nun ah tumtah a neih ruangah (e.g. Joseph ih tuarnak, Job ih tuarnak).

4. Pathian thu rawn lo in thubawhcahnak kan tuah ruangah. Hi thu ah mi tampi cun harsatnak kan tawn tinten Satan kan mawhsiat lawk ṭheu, harsatnak hmuahhmuah hi Satan hnen in a ra kan ti.. a si ko harsatnak thlentu hrampi cu Satan a si ṭheu ngai.. a sinan kan mah le mah parah Pathian rawn lo ih thubawhcahnak kan tuah le kan duh duh ih thil kan tuah tikah tawn lo lo kan tawng, dai lo dingding kan dai. Pathian in kan thubawhcahnak kha hramhram in a ṭha lo lole tuah lo ding in direct in in kham cih lo..zalennak in pe ih cumi ah a mah rawn lo ih kan tuah tikah lamlakah kan buai ciamco. Hi zawnte hi kan Chin mi mi tampi kan buainak, keimah tel in kan si ṭheu maw tin ka ruat. 

5. Hngalnak ruangah (e.g. Saul, Nebuchadnezar le mi tampi Bible ah) . Zumtu si cing in maw zumlotu kan si ah maw hngal hi Pathian in a duh lo zet ih kan hngal tikah Pathian in tuarnak hmangin, harsatnak hmangin tangdawr nun in zirh ṭheu. 

6. Zumtu kan si ih thil ṭha kan tuah ruangah mi in in dodal, in iksik, in hua in in tuahmawh. Asinan, Peter cakuat vek cun hi vek ruangih tuarnak cu tuarnak dik, tling a si ti ah a ti. 

7. Kan mah ruang khalah si lo, Satan ruang khalah si hran lo, Pathian ruang khalah si hran lo .. leitlun sinak ( nature) ruangah kan parah harsatnak a thleng ṭheu. ( e.g. Linghin, thlisia le aphunpphun- mi piangthar in siseh thar lo khal in an tuar). 

8. Malsawm pek le khaisan sawn in duh ruangah kan tuar khal a um thei- khatlamah kan zumnak fiahnak thla a um thei (e.g. Abram in a fapa a hlanthu vek tla kha). 

9. Kan sual ruangih Pathian nunsimnak le hremnak kan tawn mi khal a um thei. (e.g. Sodom le Gomorrah urkang, Lei khing sungih tla pawl).

10.Ziangruangah kan tuar ti mi kan theih ban lo mi thil tampi khal a um thei...amah Pa Pathian lawng in a thei. 

Zumtu pawl cu kan parah ziang thil pawl a thleng ti mi hnakin kan parih thiltleng pawl kha Pathian ṭihzahnak, upatnak le rinnak thawn kan sawnkirsal maw ti mi a thupi deuh. Harsatnak hrekkhat cu kan ti ban lo ( out of control) in kan parih rawng thleng mi tampi a um thei.. asinan, ziangvek tluk harsatnak thuk, sang le mangbangza kan ton hman ah Bawipa ṭihzahnak le Pathian in in thei ti mi thawn kan sawn a si ah cun harsatnak tawng cing in Pathian in buainak tlunah in lengter ṭheu ih cui harsatnak pawl ih sin nun thuksin le sunglawi sin in zirh ṭheu. A sau zik mai hi vial si hrih seh aw....Ka lungawi


Ânka Ropi


1.  Lungawi ringring theinak lamzin ṭha le nai bik insim hai sehla, "Na tlunih thil hmuahhmuah ah Pathian hnenah lungawi thusim in amah thangaṭhat vivo hi na nun dan ah hmang aw ti hi a si ke". Asan cu thilṭhalo vekih lang mipawl hi,cumi ruangah ih Pathian kan thangṭhat a si ahcun malsawmnak ah an cang sal ṭheu a si.                           William Law
 2. Na theihcia mi hman na hman si lo ah cun thil thar na zir mi cun a lo bawm lo ding.       Socrates

3. Ka piansualnak ruangah hin Pathian hnenah lungawi thu ka sim sawn,ziangruangah tile himi ruangah mah le mah hmuh fengawknak le Pathian hmuh fengnak ka neih phah a si .                  Helen Keller
4. Duhdawtnak kan ti mi cu duh a tlak lo mi va duhdawt thei khi a si.         Robert Dl

5. Hniksaknak tinkim ah hin Pathian kutcak na hmuh theinak dingah dil aw la,Pathian lairelnak ih na lungawi vivo theinak dingah a zangfahnak dil in thlacam aw.Duhlo cingih tulut aw lo ih lungawi zet
le aipuang zet ih tulut aw thei ding in dil aw. Cumi kan thlen cun buainak le harsatnak kan tawnmi hmuahhmuah a hlo
ṭheu a si.     Charles H. Spurgeon

6. Keicu keimai ruahnak lawng ring lo in mi ih ruahnak in pekmi ka la
ṭheu.                   Woodrow Wilson

7. Mangbangnak sumpi zing hin Ni tleu phen
ṭheu hman sehla,ruahsur tertu pakhat a sive ti ka theih feng hnucun sumpi zing khal hi ṭih sawnlo in lungawi thu ka sim sawn ṭheu.                 Anonymous
8. Mi an ziaza theihfeng nan duh ah cun Bawi/upa sinak pe uhla a lang mai ding.                    Abraham Lincoln

9.  Acancan ahcun Pathian ih in cawmnak rawl hi tisa dan ahcun kha zet a si lai ah ka thlarau nun hrangah cun in tuah
ṭha tu ropi bik a rak si ṭheu.                                          Anonymous

10. Leitlun ah tuarnak le harsatnak um lo sehla vanram {ka pa'i um nak}ka ngailo pang ding.               Anonymous
11.  Aliamcia kum (60) ah cun ziangkim ka thei nan a tu ah cun zianghman ka thei nawn lo. Ziangruangahtile ka zirnakin ka theihlonak in hmuhter ruangah a si.               Will Durant

12.Thlaler ram tihal rilrawn nak hmun ih feh hi ka paihlo zet
ṭheu nan,himi lamzin lo in le Kanaan ram thlen theih a si si lo.               Anonymous

13. Ka Pathian cu tlangsang zet ih in ding tertu Pathian lawng silo in acancan le
ṭahnak le hlawhsamnak horkuam khal ah in hruai ṭheutu Pathian a si ti ka thei feng hnucun .Aw..ka Pathian hi tlang Pathian lawng a rak silo horkuam Pathian khal a si ve thotho ti ka fiang ih lungawinak cirhti a puk sal ṭheu""{Ps.84:5-6}.                  Anonymous

14. Harsatnak le mangbangnak khal hi Pathian in a fale incawmnak
rawl phunkhat a si ve{Isai.30:19-20}.                      Anonymous

Arti Dahte


ARTI DAHTE
Arti Dahte, ka Arti Dahte,
I mangter sal maw Senlai ka nun
Ka ruatban lo ziangruangah
Hringtu nulepawl in mawlcenak an lo ti
Ni le thla herliam in mibang ka pitlin hnu cun
Na duhnunnak thliten an sim ka thei
Nauhak in ei kel si lo mawlcenak an ti cu
Theithiamtu’i hrang duhkawhnak aanka a si ual
Arti Dahte, ka Arti Dahte,
Na rak men lo, mi mak na si;
Sirah hnawlin an lo tan hmang ti laiah,
Theithiamtu Nu’i hrangah cun
Pasal duatnak si thabik na si aw
Arti Dahte , ka Arti Dahte
Na men lo aw ka lo uar
By Chin Pualva

Sunday, July 31, 2011

Thlacam Hlawknak


Leitlunah ziangvek biaknak khal in thlacam timi hi kan nei thluh cio.Thlacamnak neilo biaknak a um a zum um lo.Cu mi lakah kan nih Pathian nung neitu pawl hi thlacamnak nei mal pawl sawn kan si men thei.Ziangah tile thlacam ih hlawknak kan theih mal tuk ruangah a si men thei.Thlacamnak in hlawknak tampi a nei. Cui pawl lakih a hrekkhat tla cu:
1.Thlacamnak cun Pathian in theifiang ter deuhdeuh{Eph.1:15-18}
         Paul in Ephesi kohhran pawl hnen ah an piangthar zo nan Pathian an theihfeng deuhdeuh nak dingah thla a camsak.Rundamtu a sinak ih Pathian kan theih lawng a tawk lo. Amah theihnak ih
ṭhang sinsin dingah in duh{2Pet.3:18}.Mi in thlacamnak thawn Pathian a pawl tam deuhdeuh le Pathian a theifiang deuhdeuh a si.
2. Thlacamnak cun Pathian remruah in theih fiangter.{Jer.33:3,Dungthlun.13:1-3}

         David siangpahrang cun Pathian thu a rawn ringring ruangah Bawipa in a remruah a hnenah a simfiang cingcing{1Sam.23,30:5-8,2Sam.2:1-2}.Moses khal Pathian a pawl ringring ruangah Bawipa in a remruah mi a hnen ah a phuangsuak{Exo.33:13-15,Ps.103:7}.Israel fatepawl cun Pathian ih THILTUAHSAKMI lawng an theih laiah Moses cun A TUAHTU PA'I DUHZAWNG LE A LAMZIN a thei{Ps.103:7}.Pathian ih remruahnak{a lamzin}theih timi le a thiltuahsak mi hmuh a bang aw lo.A kutcak hrekkhat le a thiltimi hrekkhat cu tisa mi zet si cing in theih le hmuh a theih.Israel pawl khal phunnawi paih zet,vuivai hmang zet,thulunglo zet an si cing in
ramcarah Pathian in a kutcak a hmuhter rero thotho hai.Asinan Moses lawnglawng in Pathian ih sinak,a duhzawng,a remruah le a lamzin a thei ban.Ziangah tile Bawipa thawi an pawlawk ringring ruangah si{"He made known His ways to Moses,His acts to the children of Israel".Ps.103:7}.
3.Thlacamnak cun Pathian thuthup mi a theihter{Eph.6:18-19}
           Paul cun thuthang
ṭha thuthup kan phuansuah theinak dingah ka hrangah thla i camsak uh
a ti. Pathianah cun thuthup a um lo nan kanmah minung in Bible casung ih ngan cia mi kan theih banlo mi thuthup tampi a um cumi cu thlacam ih Amah kotupawl hnenah Pathian in a phuangsuak
ṭheu.{Jer.33:3}.
4.Thlacamnak cun lungawinak le hnangamnak thar mi a pe
ṭheu{Phi.4:4-7}
            Zumtu pawl cu thinhar le beidong ih kan um lai khal ah van kan Pa'i hmaiih thla kan cam taktak ah cun lungawinak thar le hnangamnak thar kan nei
ṭheu.Kan phurit khal a hlo ṭheu a si{1Pet.5:7,Ps.50:156}.
5.Thlacamnak cun Pathian in nel ter deuhdeuh.
           Minung khal be dahlo le kawm aw dahlo in nelawk a theihlo. Pathian khal a fa le Amah kawm tam tu pohpoh le Amah be tam tu pohpoh thawn an nel aw a si. Pathian neltu si hi a sunglawi bik.{Rom.8;15-16,Mk.14:34}.
6.Thlacamnak cun nehnak in co ter.
            Thlacam dahlo zumtu pawl in nehnak nun a tak in an co theilo.A ngaingai ahcun ziangvek thlemnak le harsatnak khal hi thlacamnak taktak ah cun neh theilo mi a um lo.{Matt.26:41,Jam.4:7}.
7.Thlacamnak cun Pathian a cangvai ter.
            Zumtu'i thlacamnak cun mangbangza in Pathian a cangvai ter thei a si.Pathian cu kan ai ih ropi asi ruangah kannih in thu kan pe{command}theilo. Asinan thlacamnak in kan cangvai ter thei asi.{Isai.62:7-8,Joshua.10:12-14}.
            Curuangah thlacam hi a hlawk bik mi a si.Nehnak a si ih lungawinak khal a si. Kan sun zo mi {kan hloh zo mi}hman ngahsal thei nak lamzin a si.Pathian duhnak theih theinak lamzin a si.

Siartu zate Pathian in thlaw lo suah hramseh.

Evan.David Ceu
{Ceu family}
Tahan
.........................
Hminsin: Thlacawm ih hlawknak sunglawi zet in hlawmtu Saya David Ceute ih tlunah lungawinak ka tarlang.

David Ih Hlawhtlinnak Thuthup

Bible Sirhsan: 2 Sam.5:10;1Sans.12:22-23

1.Pathian thu a rawn ṭheu.
1Sam.23:2, 2.Sam.5:19.23 Filistin pawl ka do kem?.
1Sam.30:8.9 Ral ka do kem?.
2Sam 2:1 Juda ramah ka feh kem?. David cun a tuah ding mi ah ama’i duh dandanin cangvai mai lo in Pathian thu a rawn ta.A rawn lawng si lo in Pathian ih a sim vekin a tuah.Cucu a hlawhtlinnak pakhat cu a si.

2.Sualsir nun a nei.  2Sam.12:13 Bawipai hmaiah ka sual zo. 2Sam.24:10 Ka sualnak i ngaidam aw.
2Sam.24:17 A mawhtu cu keimah ka si.  David cun a sualnak a hmuhsuah lawng si lo in a sual mi ah a siraw ih a tuah sal nawn lo.Cucu a hlawhtlinnak a si.

3.Pathian kutcak a hngak thei.
          1Sam.16:13 Siangpahrang dingih hriakthih a si.
          2Sam 2:11 Hebron in Juda pawl a uk.
          2Sam.5:3 Isarel Siangpahrang ah an tuah. David cun Siangpahrangah hriakthih ka si pam ti in a tik cut lo khalah hmanhmawh zetin a cangvai mai lo. Pathian remtinak leh kutcak a hngak thei. Cucu a hlawhtlinnak a si. Hi David ih hlawhtlinnak thu hmangin kan mah te zoh aw in Pathian ah kan nun rem ding a um mi rem uh si.

Pathian in a thu kan zate hrangah mal in sawmsak hram seh.

Evan.  Lal Eng Lian
Tahan
...................
Hminsin: David nunih si hlawhtlinnak thuthup pawl in hlawmtu Saya Eng hnenah lungawinak nasa ngaingai ka nei.

Pathian Neih Ih Thlawsuah


Bible Sirhsan:  Sam 33:12; 144:15
Pa Pathian… Pathian ih neih hi ziangruangah thlawsuah co an si cuang tile?

1.Ziangtik khalih siatthei lo le hlo thei lo Pathian an neih hi thlawsuah an conak a si.
          Leitlun thilri neih hi a ṭha lo cu a si lo.Lungawinak ziang maw ti zat cu a um. Asinan hlothei mai an si ruangah lungawinak hnakin thinbangnak a tam sawn. Pathian neih cu hlothei lo a si ruangah thinnawmnak hlir a si. Cucu thlawsuah co an si nak cu a si.

2.Kaa ih simthiam lomi lungawinak an nei.1Pt.1:8
          Hi lungawinak hi van tiangih kan kenluh ding mi a si. Hi lungawinak hi Pathian neilotu cun an neih lo. Leitlunah lian hnenhnen khal haisehla Pathian an neih lo cun kaa ih rel thiam thei lo mi lungawinak cu an nei lo. Hi tluk lungawinak neitu cu mi thlawsuak an si ko lo sawm.Unau Pathianhi Pathian ah na nei ngaingai maw?.Thi awla vanram na kai kem?. Pathian neih lo cun leitlun hi ṭihnung a si ho khaw.

Pathian in a thu thlawsuah in peksak hram seh!

Evan Lal Eng Lian
Tahan
.......................
Hminsin: Sermon sunglawi zet in hlawmtu Saya Eng tlunah lungawinak ka tarlang.

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...