Hlanlai ah inn pakhat
ah Zinghnam an tam tuk ih zantin inn tek te an ti buai rinring inn tek pa
thinheng in Zinghnam thah dan ding a ruat. Cutikah mi Zawhte a sang ih zantin Zawhte
in Zinghnam pakhat hnu pakhat in a deh vivo. Zinghnam cu zankhat hnu zankhat an
cem vivo tik ah meeting an tuah ih ziangtin ha kan ti ke, Zawhte ruangah zantin
in kan cem vivo si an ti.Cutikah an lak ih Zinghnam pakhat in ralkiltu kan tuah
kei Zawhte a rat le amah in ralrin nak in pe kei cuisin kan tlan ding tiah thu
a rawt.Asinan an lung a kim thei deuhlo ih a dang hunruat hrih uh ti ah an ti
aw. Cutikah an lak ih pakhat in keimah ka thei, Zawhte hngawng ah kuang te kan
orh ding, Cule kuang a on veten Zawhte a ra ti kan thei kei kan tlan ding, cutin
kan him ding tiah an ti.An zaten a ṭha--
a ṭha an ti thluh.Asinan an lakih pakhat
in asilen zo saw Zawhte hngawng ih kuang te va orh ding? tiah a ti tik ah
zohman in an ngam sal lo.
Cutikah thu ṭha
zet an rel nan a cangthei lo ti an thei sal. Thu hi a theory ṭhazet khal sehla a tak ih tuah theih{akawng
athe phaw theih} lo mi ah nang cu[Falam} telve duh aw hlah.
"Cun Thlarau in nan nunzia lo ukseh,cule tisa caknak nan
thlun lo ding"{Gal.5:16}.
Jesu
Khrih ka nei timi le ka nunah Khrih ziaza a langsuak timi hi thil bang aw a si lo.
Zumtu mi piangthar zo pawl cun Jesu Khrih cu kan nei cio ko nan kan neih mi Jesu
Khrih ih ziaza kan nun ih a langsuak ṭheu lo mi hi a poi tuk mi cu
a si. Zumlotu pawl in kan neih mi Jesu Khrih an hmuh ve thei nak um sun cu kanmai
nun ih a langsuak lawngah hin a si. Asile ziangtin kan nun ah Khrih ziaza cu a
langsuak thei ding.?
1.
Thlarau Thianghlim ih uk theihmi si a ṭul{Gal.5:16-17,24;Eph.4:30}
Zumtu
kan nun nak hi tisa duhdan silo in Thlarau duhnak ih in thunun lawnglawngah kan
nun ah Khrih ziaza a lang thei a si. Pathian in a fapa Jesu Khrih nun zia
bangnak ah ṭhang vivo ding ah in duh.
Asinan cu tivek ih Khrih bangnak nun nei ding ih in hruai thei tu umsun cu
Thlarau Thianghlim lawnglawng a si.{2Kor.3:18}. Curuangah zumtupawl kan nunnak
ah in cencilhtu Thlarau Thianghlim riahsiat ter lo, timih lo, le a hruainak ih
thulung zet ih pek luh awk hi kan ṭuanvo a
si.{Eph.4:30;1Thes.5:19;Gal.5:16-17;Rom.8:12-13}. Thlarau Thianghlim ih uk
theihlo mi zumtu'i nunak ah Khrih hmel hmuh ding a um thei ve lo a si.
2.
Sual lak ihsin thiarfihlimawknak nun neih tengteng a ṭul{1Pet,1:15-16,1Thes.4:7-8}
Zumtupawl cu
leitlun ah kan um ko nan leitlun mi{zumlotu}kan si nawn lo{John.17:12-17;Phi.3:20}.
Leitlun lak ihsi kawhsuah zo mi kan si ruangah leitlun mi{zumlotu}pawl vek ih nun
thei kan si nawn lo. Zumlotupawl ih tuah mi tinkim, zumlotu pawl ih nawmnak
tinkim le uarzawng tinkim ah tel ve thei kan si nawn lo. Zumtu in sual lak ihsi
thiarfihlimawknak nun a neih lo a si le thlarau lam ah huham cak nak a um
theilo. Khrih nunzia kan nun ih a langsuah theinak ding ah cun sual lak ihsi
thiarfihlimawknak nun hi a ṭul hrimhrim mi a si. A
thupte nun ah siseh a thup te lo khal ah siseh, sual thawi buahcih aw phahphah
cing in Khrih nun langsuah theinak ding lamzin a um lo
3. Khrih thawi pehzawm
awknak nun neih ringring a ṭul{John.15:1-18}
Zisu in
keimah ah i pehzawm ringring uh Sabit hri cu a kuangpi ih a pehzawm ringring lo
asile amah te in a rah thei lo vek in nannih khal keimah ih in pehzawm ringring
lo le rah{Thlarau rah or Khrih ziaza}nan suah thei lo ding. Rundam dingah Khrih
ah ka um zo{1Kor.1:30} timi le Khrih thawi pehzawmawknak cat bang lo in ka nei
ringring ti hi thil bang aw a si lo. Minung khal kan kawm awk tam le kan
thinlung kan thei aw, kan duhzawng le duh lo zawng khal kan thei aw,kan ziaza
tianghman kan kai aw{suan aw}thei a si. Cuvek in zumtu khal in piantharnak co
men lawng silo in nitin nun ah Khrih thawi fellowship{pehzawmawknak} nak kan
neih ringring lawngah kan nun ah Khrih nun ziaza a luangsuak in a langsuak thei
a si. Leitlun thil hmai ih nahzi paziat um khal ih khop theilo Pathian hmai ih
thlacam le Bible siar ah cun minute 30 hman can pe theilo zumtu nun in Khrih
hmel langsuah ding cu a har zet ding.
4. Khrih cahnak lawng rinsan tu a si a ṭul{Johan.15:5}
Zisu
in "Keimah
lo in zianghman nan tuah theimi a um lo"{John.15:5} a ti. Zisu
lo in zianghman kan tuah theilo tihi kan thluak men silo kan nunnak rori ih kan
theih feng ding Bawipa'n a duh. Rundamtu dingah Amah lawng kan rinsan vek in
nitin nunnak hrang khal ah Amah lawng hi rinsan dingah in duh. Mi in a nun
taktak in Zisu lo in zianghman ka ti thei lo ti a theih awk taktak ahcun Amah
rinsan lo in a um thei nawn lo. Thil fate bik khal ah Bawipa'i rem ti nak a la
ta ringring ṭheu a si.Ziangkim a tinak
dingah a pakhat nak ah a remcang kem? Ka tluang kem? Mi in in lawm kem? Ka
hlawk kem ti lam hnak in Bawipa' rem ti asi kei maw?Bawipa a lungawi ter kem?
timi hi a suh hmaisat sawn mi cu a si. Mi naa pakhat in ka natnak hi keimah te
zingawk men{enkawlawknak men}cun dam thei ci a si nawn lo ti a theihfeng cun
Doctor kut ah za ah za a ap aw tawp mai vek in Bawipa lo in zianghman ka tithei
lo ti hi mi in a nun tak ih a feng a si le a phi cu Bawipa ah za ah za a ap aw
tawp mai a si. Cuvek zumtu'i nunah Khrih hmel{ziaza}a langsuak ṭheu
ih Pathian a sunglawi ṭheu asi. Amen.
Siartu le ngantu kan zaten
Pathian in thlaw in suahsak hramseh.
Evan. David Ceu{saya Ceu te}
Tahan
1. An sual
ringring thei nawn lo ( I John
3:6,9; 5:18)
Piangthar pakhat a
sual ringring ahcun a rundamnak a hlo thei. Pathian lam ta si lo in, tiah a
titu an um ṭheu. Bible cu,"Pathian
hrin, piangthar taktak an sual ringring thei nawn lo" a ti. Curuangah
RUNDAMNAK A HLO THEI ti hi Bible ṭhate ih kan siar lo ruangah
a si.
2.Thih
hnangamnak an nei (Saam 23:4-7)
Minug fa zokhal thih
ngam taktak an um lem lo ding. Thihngamnak le
thih hnangamnak hi Thlarau hnaṭuan
lawngih kan ngah thei mi a si.
3. Can tawkih lungawi theinak an nei (Habakuk 3:17-19)
Leitlun hi
can tawk le sinak tawkte ih lungkim thei lonak ram a si. Khrih neitu lawnglawng
in cuih lungawinak taktak neih theih a si.
4. Suupawktheinak an nei (IITim.1:7)
Tisa
hiarhaalnak a phunphun hi minung minunnak cun a har tuk. Thlarau bomnak in suupawktheinak
hi Pathian fa pawlin kan nei.
5. Beidon thinhar caanah hnemtu an nei (John
16:27,33)
Minung in kan rualṭha le unau hi ziangmaw cin
cu kan hnem thei a bang nan a pittawp cu kan hnem aw thei lo. David
a fapa thih tumih lungawi theinak a neihmi, Job kha a fanau le a neih mi an cem ṭheh ni ih a lungawi theinak
kha hnemtu Thlarau zar ah a si.
6. Vanah Pa an nei (Mtt. 6 :9)
Khawmvel mi cu anmah hringtu leitlun pa lawng an nei ih zumtu cun thithei lomi vancung
ah PA kan nei.
7. Vanah an hmin ngan in a um (Luka 10:20) Nunnak cabu sungih kan hmin ngancia a si
thu theih fiang ahcun hnangam lo in kan um thei lo.
8. Vanah Inn-nuam an nei (John 14:1-2)
Leitlun ih Inn le lo kan neih hmanah kan hna a ngamih vanih innnuam kan neih mi
zumnak mitih kan hmuh bet cun lungawi a mak.
9. Vancungmi pawlin nitin an kil (Saam 34:7)
Leitlun raalkap ih kilmi ralbawi hman khi an hnangam tuk. Vanmi kilmi kan si hi
a nasa lawlaw.
10. Pathian in a ngaihsak (I Pet. 5:7 )
Milian
le leitlun bawi ih ngahsakmi sihman khi a nuam tuk. Pathian in in ngaihsak sokhaw.
11. Vanah laksawng an nei (II Kor.5:10) Kan ṭuanman hmuahhmuah Bawipa’n
vanah in khawl sakih in pe leh ding.
12. An sual tikah nusimtu kan nei (He.12:5-6)
Cung
Pathian ih nunsim duhmi cu a fa duat kan si.
13. Sualah an tlu lanta thei lo (Saam 37;23-24) Kan tluk le thosaltu Thlarau kan nei.
Siartu zaten Pathian in thlawsuahnak in
peksak hramseh
Pathian in minung a
semsuah tikah mawlmang zet le sullam um lo in a semsuah lo. Duhsan tampi nei
in a semsuah.
1. Amah sunloih, thangṭhattu dingah ( Isai.43:7)
Cung Pathian
in vancung mi pawlih sunzan an thangṭhat
lawng a duh tawk lo. A semsuahmi minung
pawlih sunloih hi nuam a ti. Sungril nun taktak ih Amah sunloih thangṭhat tam pohpoh in nun hnangamnak tam
sin an ngah.
Unau!, Pathian
sunloih thangṭhatnak ah na laam dah maw? Na kut na
beeng maw? Na baan teh na phar maw? A lo
semsuah san sullam nei lo in na hmang pang maw?
Bawipa thangṭhat
ih laam hi taksa damnak a si. Phurrit khal a zaang. Zumtu baan pharih thlacam le laam hi satan in a ṭih ngaingai.
2. A kom le a leenpi dingah (Mikah 6:8)
Pathian in kan
nih vek men in pawl duh, in kom duh hi a va mak em! Santlai lo te khal Bawipa'i
Thlarau ih a pawl ahcun leitlun hi vanram tlukin nuam a ti ṭheu. Bawipa Pathian ih kom le pawl
theih dingin hmun fianrial ah caan pe ṭheu
aw. Thlarau ih pawl mi pawlin lunglen le
ningṭih an nei dah lo.
3. Sersiammipawl kilkhawitu dingah (Semtirnak 1:28)
Kan Cung
Pathian in sersiammi pawl hi vancung mi pawl kutah ret sawn loin a rundam fa
kan kutih a ret hi a va mak em! Zumtu cun Pathian semsuah mi hmuahhmuah
hi kan kilkhawi ding hrimhrim a si.
4. Eden hmuan kilvengih tuantu dingah(Semtirnak 2:15) Amah in Eden hmuan
cu kil sehla a mawi nan minung ih kilkhawi dingin thu a pe. A va sunglawi ve! Hmuan sung thingrah phunphun khal a ei dingah
a pe.
Hi tawkih sannak phunphun ka ngan mi hi Timothy Vuk thawi facebook ih thusuhmi kan lehawknak a si ih, " Thlarau Rawl"in lengtu hrangah
ṭhathnemnak a si ve ruahsan in ka post sal. Hmanhmawh ih lehawkmi a si tikah Bible cang pawl ka tarlang lo mai.
Thusuhnak " Harsat kan ton mi hi teh malsawm pek in duh
ruangah maw hremnak hrim2 teh a um thei maw?"
Si, harsatnak kan tuarnak san hi kan Bible vek asilen tampi a um thei. Tullo ruangih hremnak tuar hrimhrim ti ai in harsatnak kan tawn mi tambik cun san le sullam an nei. Hitivekin:
(1) Hrekkhat cu kan mai sual ruangah khal si lo asinan Pathian sunlawinak phuansuahawknak ding hrangih kan tuarmi a um (e.g. Nauhak mitcaw damter thu ah khan.. kan hmu thei)
(2)
Kanmai sual le diklo ruangih Pa'i nun in simnak khal a tampi. (e.g. Puithiam Eli le a fatepawl).
(3) Mi dangin Pathian an hmuh theinak
ding le Pathian in midang hrangah kan nun ah tumtah a neih ruangah
(e.g. Joseph ih tuarnak, Job ih tuarnak).
4. Pathian thu rawn lo in
thubawhcahnak kan tuah ruangah. Hi thu ah mi tampi cun harsatnak kan
tawn tinten Satan kan mawhsiat lawk ṭheu, harsatnak hmuahhmuah hi Satan
hnen in a ra kan ti.. a si ko harsatnak thlentu hrampi cu Satan a si ṭheu ngai.. a sinan kan mah le mah parah Pathian rawn lo ih
thubawhcahnak kan tuah le kan duh duh ih thil kan tuah tikah tawn lo lo
kan tawng, dai lo dingding kan dai. Pathian in kan thubawhcahnak kha
hramhram in a ṭha lo lole tuah lo ding in direct in in kham cih
lo..zalennak in pe ih cumi ah a mah rawn lo ih kan tuah tikah lamlakah
kan buai ciamco. Hi zawnte hi kan Chin mi mi tampi kan buainak, keimah
tel in kan si ṭheu maw tin ka ruat.
5. Hngalnak ruangah (e.g. Saul,
Nebuchadnezar le mi tampi Bible ah) . Zumtu si cing in maw zumlotu kan
si ah maw hngal hi Pathian in a duh lo zet ih kan hngal tikah Pathian in
tuarnak hmangin, harsatnak hmangin tangdawr nun in zirh ṭheu.
6. Zumtu kan
si ih thilṭha kan tuah ruangah mi in in dodal, in iksik, in hua in in
tuahmawh. Asinan, Peter cakuat vek cun hi vek ruangih tuarnak cu tuarnak dik, tling a si ti ah a ti.
7. Kan mah ruang khalah si lo,
Satan ruang khalah si hran lo, Pathian ruang khalah si hran lo ..
leitlun sinak ( nature) ruangah kan parah harsatnak a thleng ṭheu. (
e.g. Linghin, thlisia le aphunpphun- mi piangthar in siseh thar lo khal
in an tuar).
8. Malsawm pek le khaisan sawn in duh ruangah kan tuar
khal a um thei- khatlamah kan zumnak fiahnak thla a um thei (e.g. Abram
in a fapa a hlanthu vek tla kha).
9. Kan sual ruangih Pathian nunsimnak
le hremnak kan tawn mi khal a um thei. (e.g. Sodom le Gomorrah urkang,
Lei khing sungih tla pawl).
10.Ziangruangah kan tuar ti mi kan theih ban
lo mi thil tampi khal a um thei...amah Pa Pathian lawng in a thei.
Zumtu pawl cu kan parah ziang thil pawl a thleng ti mi hnakin
kan parih thiltleng pawl kha Pathian ṭihzahnak, upatnak le rinnak thawn
kan sawnkirsal maw ti mi a thupi deuh. Harsatnak hrekkhat cu kan ti ban
lo ( out of control) in kan parih rawng thleng mi tampi a um thei..
asinan, ziangvek tluk harsatnak thuk, sang le mangbangza kan ton hman ah
Bawipa ṭihzahnak le Pathian in in thei ti mi thawn kan sawn a si ah cun
harsatnak tawng cing in Pathian in buainak tlunah in lengter ṭheu ih
cui harsatnak pawl ih sin nun thuksin le sunglawi sin in zirh ṭheu. A sau zik mai hi vial si hrih seh aw....Ka lungawi
1. Lungawi
ringring theinak lamzin ṭha le nai bik insim hai sehla, "Na
tlunih thil hmuahhmuah ah Pathian hnenah lungawi thusim in amah thangaṭhat
vivo hi na nun dan ah hmang aw ti hi a si ke". Asan cu thilṭhalo
vekih lang mipawl hi,cumi ruangah ih Pathian kan thangṭhat
a si ahcun malsawmnak ah an cang sal ṭheu a si.
William Law
2. Na theihcia mi
hman na hman si lo ah cun thil thar na zir mi cun a lo bawm lo ding. Socrates
3. Ka piansualnak ruangah hin Pathian hnenah lungawi thu ka sim sawn,ziangruangah
tile himi ruangah mah le mah hmuh fengawknak le Pathian hmuh fengnak ka neih
phah a si . Helen Keller
4. Duhdawtnak kan ti mi cu duh a tlak lo mi va duhdawt
thei khi a si. Robert Dl
5. Hniksaknak tinkim ah hin Pathian kutcak na hmuh theinak dingah dil aw
la,Pathian lairelnak ih na lungawi vivo theinak dingah a zangfahnak dil in
thlacam aw.Duhlo cingih tulut aw lo ih lungawi zet
le aipuang zet ih tulut aw thei ding in dil aw. Cumi kan thlen cun buainak le
harsatnak kan tawnmi hmuahhmuah a hlo ṭheu a si. Charles H. Spurgeon
6. Keicu keimai ruahnak lawng ring lo in mi ih ruahnak in pekmi ka la ṭheu.
Woodrow
Wilson
7. Mangbangnak sumpi zing hin Ni tleu phen ṭheu hman sehla,ruahsur tertu pakhat a
sive ti ka theih feng hnucun sumpi zing khal hi ṭih sawnlo in lungawi thu ka sim sawn ṭheu. Anonymous
8. Mi an ziaza theihfeng nan duh ah cun Bawi/upa sinak pe
uhla a lang mai ding. Abraham Lincoln
9. Acancan ahcun Pathian ih in cawmnak
rawl hi tisa dan ahcun kha zet a si lai ah ka thlarau nun hrangah cun in tuahṭha
tu ropi bik a rak si ṭheu. Anonymous
10. Leitlun ah tuarnak le harsatnak um lo sehla vanram {ka pa'i um nak}ka ngailo
pang ding. Anonymous
11. Aliamcia kum
(60) ah cun ziangkim ka thei nan a tu ah cun zianghman ka thei nawn lo.
Ziangruangahtile ka zirnakin ka theihlonak in hmuhter ruangah a si. Will Durant
12.Thlaler ram tihal rilrawn nak hmun ih feh hi ka paihlo zet ṭheu
nan,himi lamzin lo in le Kanaan ram thlen theih a si si lo. Anonymous
13. Ka Pathian cu tlangsang zet ih in ding tertu Pathian lawng silo in acancan
le ṭahnak
le hlawhsamnak horkuam khal ah in hruai ṭheutu Pathian a si ti ka thei feng hnucun
.Aw..ka Pathian hi tlang Pathian lawng a rak silo horkuam Pathian khal a si ve
thotho ti ka fiang ih lungawinak cirhti a puk sal ṭheu""{Ps.84:5-6}. Anonymous
14. Harsatnak le mangbangnak khal hi Pathian in a fale incawmnak
rawl phunkhat a si ve{Isai.30:19-20}. Anonymous