Sunday, February 19, 2012

Pathian Huatzawng Lungrualnak

Lungrualnak hi a thupi tuk ko nan lungrualnak hmuahhmuah hi Pathian duh zawng an si thluh lo. Curuangah kan lungrualnak hi Pathian duh zawng a si le si lo kan cekawk cingcing a ṭul. Lungrualnak pohpoh hi Pathian thu ruangah a si thluh lo ti kan theih a ṭul zet. Curuangah lungrualnak pohpoh hi rel mawi thluh ding a si lo ih huat thluh ding khal a si fawn lo. Curuangah kan zohṭhim dingah lungrualnak diklopawl kan zoh tlang vivo ding.

1.Adam tei nupa lungrualnak Sem.3:6.17
An lungrual dan.

a.Pathian duh dan pah bal dingin.
b.Pathian thu hnakih Setan thu lung sawn dingin.

Arah suah

a.Pathian thawi ṭhenawknak. Sem.3:23.24
b.Dinhmun ṭha hlohnak. Sem.3:7
c.Pathian camsiat tuarnak. Sem.3:16.19
d,An cithlah tiang in misual sinak. Rom. 5:12

Adam tei nupa lungrualnak hi Pathian duh lo zawng lungrualnak a si. Kannih khal Adam tei nupa bangih lungrualnak dik lo kan neih a si ah cun Pathian kan parah a lungawi lo dingih kan hma khua a pit
ding. Pathian duh dan pahbal ding zawngih lungrual hi a ṭihnung tuk. Adam tei nupa lungrualnak ruangah tui sun ni tiang hi can kan cannak a si. Nang le kei khal Pathian duh lo zawngih lungrualnak kan
nei ve pang a si ah cun kan parih Pathian a thinheng hlei ah kan fate tiangin an tuar phah ve ding a si. Adam tei nupa lungrualnak zoh in lungrualnak pohpoh hi daw hlah kung, uar hlah kung, ṭawmpi hlah kung. Kan hrangah ṭihnung za a si.

2.Babel lungdawl dingih lungrualnak Sem.11:3.4

An lungrual dan

a.An hminṭhannak dingah.
b.Umkhawm ringring thei dingin.
c.Pathian rawn lo ih cangvaihnak ah.

Arah suah

a.Pathian an parah a lungawi lo.
b.An ṭawng a danter thluh.
c.Thenawknak a suahter.

Babel lungdawl thu khalah mipi an lungrual zet nan Pathian duh zawng a si lo. Lungdawl dingih an lungrual ruangah an parah Pathian a lungawi lo ih an ṭawng tiangin a danter thluh. Um khawm duh ruangih lungrual an sin an an ṭawng a bangawk nawn lo cun an um tlang thei nawn cuang lo. Curuangah an ṭhenaw sadarh thluh thotho.

Zumtupawl hin a dik mi lungrualnak cu kan duh ding a sinan a diklo mi lungrualnak cu kan ṭawmpiawk lo rori a ṭul ko. Kan lungrualnak hi Pathian huat zawng a si maw si lo ti zoh fel cingcing a ṭha. Pathian duh lo zawngih lungrualnak cu mawizet le ṭhazet vekin lang khal seh la ṭihnung a si. Babel lung dawl dingih an lungrualnak cun tui sun ni tiangih ṭawng bangawk lonak a thlen. Zumtupawl in Pathian duhzawng lungrualnak hi dawh in cui zin cu zawh uh si.

Evan Lal Eng Lian

Tuesday, February 14, 2012

Zumtupawl Ih Thihnak cu

"Maw thihnak khuiah so na tur cu..?maw.. thlan nang khuiah so na nehnak cu...? Kan bawipa Zisu khrih ruangah nehnak in petu Pathian hnenah lungawi thu um hram seh..."{1Kor.15:55-56}.

Hi leitlun ah cun zumtu khal siseh zumlotu khal in siseh bangrep tei kan ton leh dingmi cu "Taksa thihnak"hi asi{Rapture tiang kan nung dam cenglo ahcun}.Asinan thi ciocio kan dinhmun a bang aw lo nasa ding.Zumtu{Khrih neitu pawl cu}tu hnak in kan thih hnu ah kan sunlawinak a lang sinsin ding.Asile Zumtu'i thih cu Bible in ziangtin in sim.....?

1. Thlawsuah a ti asi{Thup.14:13}.
Eden tluksiatnak ruangah Pathian camsiat tuar in thihnak cu mitin fangsuak hman sehla Khrih nehnak ruangah Zumtu'i hrangah cun "thihnak"hi camsiat si nawnlo in "thlawsuah"ah a cangsal zo a si.Kan Bible in "Tuahcun Bawipa thawi pehzomnak a nei zo ih a thimi pawl cu thlawsuah a co mi an si ati"{Thup.14:13}.Thihnak in zumtu pawl cu insiatsuah theilo kan umnak hmun lawng in thawn thei.Lei ih ta Van ah...Harsatnak hmun i ta lungawinak hmun nuam ah..Cuvek cu a si thihnak in zumtu'i parih a tuah theimi um sun cu..

2. Hlawknak asi ati.{Phi.1:21}.
"Kei ka hrangah nun hi Khrih a si ih thih khal hlawknak asi a ti"{Phi.1:21}.Thih pohpoh hi a hlawkthluh lo,mi pohpoh ih thih khal a hlawk a ti lo.Khrih nun neitu pawl ih thih lawng hi a hlawk asi.Amen.Ziangah tile zumtu pawl ih thihnak cun dinhmun ṭha sin in tuah sak ruangah a si.

3. A sunglawi a ti{Ps.116:15}.
"A mithianghlim pawl ih thih cu Bawipa'i hrangah a sunglawi tuk asi"{Ps.116:15}.Fapa tlanhlo a pai hnen a thlen kha a pai hrangah cun a sunglawi tuk mi a sivek in kan thihni cu kan Pa'i hnen kan thlen ni a si ruangah Bawipa'i hrangah cun a sunglawi tuk mi a si.Khrih ruangaih Bawipa'i mithiang a si zo mi pawl kan van a ṭha tuk kan thih hman ah Bawipa hrangah a sunglawi mi a si.

4. Zumtu'i thih cu thi silo in ihthat a si ati{1Thes.4:13-16}.
Ziangtluk ih kan bang hman ah,ziangtluk ih kan thin a har khal le ihthat lai ah cun kan hngilh thluh.Cu hleiah ihthat cu an thosal ṭheu, cuvek in Zumtu'i hrangah cun thih hi ihthat a si ruangah harsatnak hmuahhmuah hngilh thluh ih kan cawlh ding can a si ih kan kan thosal leh ding tinak khal a si.Thihnak in kan thuanthu in cem ter lo ding.Nehnak in kan thosal ding.Halelujah..Amen.Zumtu hrangah cun thihhnu ah thawhsalnak ni eng maw a um ringring asi.

5. Zumtu'i hrangah cun thinak cu phenthlam men a si{Ps.23:4}.
Saam cangantu in "Thihnak phenthlam horkuam zawhhman sehla thilṭhalo hrimhrim ka ṭihlo ding,ziangahtile nang cu ka hnen ah na um a si..."{Ps.23:4} ati.Curuangah zumtu pawl cu kan thihnak phen ah eng{tleu} a um ringring a si.Phenthlam a um cun
tleunak a um ringring vekin zumtu pawlih thihnak cu thim zet vek in lang hmansehla khatlam ralah thleunak a um ringring asi. Phenthlam hi ṭih ding a um lo,mi a tina theilo, mi a siatsuah theilo vek in zumtu hrangah cun thihnak hi thlam vek men fang a si in siatsuah thei ngaingai lo asi. Amen.Hi nunneitu lawnghi nunman nei bik le thih man nei bik kan si.

Curuangah unau, midang pawl khal, nun mannei le thih mannei an si theinak dingah thuthang ṭha hi sim sin uhsi.Can reipi hman kan ṭuan man nawn lo ding.Khrih in nehnak thawn in hngak zo asi. Siartu zate Bawipa'n thazang thar in pe sehlaw.

Khrih ah nan rawngbawlpi,
Saya Ceu te
Tahan

Thursday, February 2, 2012

Lazaruh Ih Thawhsalnak

1.       Lazaruh cu Jesuh ih duhdawt zetmi a si (John 11:3)
   
Jesuh rori ih duhdawt zetmi cu naa thei lo sehla a mawi nan a naa thotho a si cu! Pathian ih in duhdawtnak hi nat thei lonak le hatsatnak ton lonak a si lo ih harnak lakih a hmelhmuhnak lamzin theih ngah a si sawn. Pathian in Jesuh hi kan nat lonak ding le kan beidon lonak dingah in pe lo ih kan nat caanih in dam tertu le kan beidon caan ih in hnemtu
dingah in pe a si sawn.

2.       Lazaruh ih nat san (John 11:4)
   
Martha le Mary tei unau in an ṭapa naa damter dingah Jesuh cu an ko ter. A kotu siseh, Martha tei unau in siseh, a naatu Lazaruh khalin siseha natnak san an thei lo lawlaw. Jesuh  in,"Hih natnak cu Lazaruh ih thihnak ding nat a si lo. Pathian sunlawinak ding le fapa in thangṭhatnak a co theinak  ding nat a si," a ti. Lazaruh ih natnak sullam cu Jesuh in a sim fiang. Zumtu pawl hi a lakin kan naa lo, a lakin kan sung dah lo. Alakin kan tuar maimai dah lo. Daniel rualpi  pathum  pawl meipi   sungih  an  hlon ruangah  Siangpahrang
Nebukannezar in Pathian nung a theih phah (Daniel 3:26-28).


3.       Lazaruh thih  ni 4 hnu ih Jesuh a fehnak san (John 11:17)
   
Zual ko pawl ih Jesuh an kawh ah a feh lohli lo. Lazaruh thih hnu ni 4 lawngah a va feh. Ziangruangah a si pei? A taw a rit tuk si kem? A silole Lazaruh a ngaihsak lo tuk? Judah pawl cun minung kan thih tikah kan thlarau hi kan ruak kiangah ni 3 tiang a um ringring. A tlaan mai lo. Ni 4 nakah a tlaan hlo, a zuang hlo, tin ruahnak an nei. Cucu Jesuh in a theih ruangah ni 4 nakah a feh. Cuihhlan ih a feh le Judah pawlin Lazaruh ih thawhsalnak an zum lo dingti a theih ruangah a si. Judah pawlih  pom daan le ruah daan siatbal a duh ruangah a si.

4.       Jesuh a
ṭap (John 11:35)
   
Lazaruh thlaan kiangah Jesuh nasa takin a ṭap. Ziangruangah si pei? A duhdawt tuk ruangah si pei maw? A si thei. Mipi ih amah an zum lo ruangah a si thei. Asilole Bible in lungawi mi cu lungawipi uhla a ṭap mi cu ṭahpi uh, a timi a thluun tla maw si thei.

5. Thlankhar lung an
ṭhawn (John11:39)
    
Jesuh thlaanka ah a thleng zo nan thlaankhar lung a um ruangah Jesuh in Lazaruh
a hmu thei lo. Lungto bangih a hakmi kan thinlung
ṭhawn ta lo ahcun kan thlarau in Bawipa
a hmu thei lo.


6. Lazaruh a nung saal (John 11:43-44)
    
Lei daan ahcun mithi an um le paisa in maw arva in si maw sungkhat kan tohpi ṭheu.
Jesuh cun NUNNAK thawn mi a tohpi,,,Hallelujah. Jesuh cu thawhsaalnak le nunnak a sizia
a lang cih. Jesuh cu in rundamtu lawng si lo in kan nunnak khal a si. Lazaruh cu a thi zo ih
a nunthar cu Khrih a si. Kan bang aw ciahciah.

7. Phoih uhla feh seh ( John 11:44)
   
Lazaruh cu a nung saal zo nan ruaktuamnak ih tuam a si ruangah a feh thei lo. Jesuh in,
"Phoih uhla feh seh,"" a ti. Jesuh in kan pianthar (kan nun) lawng ih duh tawk lo, kan feh
ding in duh. A mai hrang le a kawhhran hrangih kan feh, kan
ṭuan ding in duh. Curuangah
in
ṭawnṭeemtu tisaduhnak pawl hlon uh sila Thlarau in thuam aw uh si. Unau! ziangin feh thei lo in a lo ṭawnṭeem? Na nu pi maw, na pasal? Na rualpi ṭha maw? Na paisa duhtuknak? Thlarau in lo phoih hram aw sehla feh vurvo thlang aw.

Siartu zaten Pathian in malza lo sawm cio hram seh.

Evan. S. Tha Nei Fai

Wednesday, February 1, 2012

Na Hmailam Hrangih Hnangamnak Na Nei Zo Maw?


Paul in "Tui damsung hranglawng ih Khrih ih ruahsannak neitu ka si ahcun mi hmuahhmuah lakih zangfah um bik ka si ding"ti ah a ti{!Kor.15:18}.
 
Unau thu pakhat lo suh ka duh, Cu micu "Na hmailam hrangah hnangamnak na nei zo maw?ti hi a si. Mi tampi cun tui lawlawse kan harhdamnak a ṭhat ruangah,kan hnaṭuannak a tluan hrih ruangah simaw kan hna a ngam huahhi men ding nan kan hmailam kan ruah tinten hnangam theilo tla kan si men ding. Leilung tlun ih a sunglawi bik mi nun pakhat cu hmailam hrangih hnangamnak neih hi a si.Kan leitlunpi nitin siatnak lam pan deuhdeuh karlak ah hmailam hrangih  nun hnangamnak neitu cu hualvanṭha an si.
                Hmailam hrangih hnangamnak nei kan ti tikah thai sun ah ziang kan cang ding..? Ziangtikah ka thi ding ti kan thei cia zo tinak a si lo.Asinan ziangvek ra thleng hman sehla tawttlang ding in hnangamnak kan nei kan ti duhnak a si sawn.Cui hmailam hrangih hnangamnak neih thei nak cu.."Hmailam  neitu ZISU KHRIH bulpak nun ih neih lawnglawng ah a um a si". "Zisu khrih cu mizan,tuisun, thaisun a danglam dahlo"{Heb.13:8}.Amah cu Alpha & Omega asi.
                 Curuangah kan hmailam hrangih hnangamnak le
Amahkhanchiat{Assurrance} in pe theitu cu a liam zo mi can,a um rero lai can le aralai ding can hmuahmuah neitu Zisu khrih nun neihnak lawnglawng ah a um a si. Thildang in kan hmailam hrangah Amahkhanchiat{Assurrance} in pe theitu an um lo a si."Bawipa Zisu kan neih ngahhnu hi cun, ka hmailam ih harsatnak thleng ding khal ka
ṭih nawnlo hnangam te in ka um, a nuamtuk ee Zisu thawi um hi cu..."ti hi unau na hla a si ve maw....?

               Pahnihnak ah, hmailam hrangih hnangamnak cu nun pumhlum ih
Bawipa ih
ṭhumawk{Hngatawk}or Bawipa'i remruahnak ih ṭhumawk hi a si. "Kum tampi hmailam ka nunnak dingthu ah mualpho vansan ṭih in ka khur ṭheu Bawipa'i remruat nak ih ka colhhnu ahcun ka nun in buaipi a paih nawn lo".Bawipa'i remruahnak ih ṭhumawk hi a hahdam bik a si.

             Voikhat ah zumtu mi piangthar nupi nu pakhat in Pastor pakhat hnen ah "Saya pa keicu Bawipa na thuthu siseh ka parah nangmah in thuneihnak nei thluh aw, ti hi ka ngamlo, ziangahtile Pathian in ka duhlo zawng ka parah a tuah pang ding ti ka phang"ti ah a ti.Cutikah Pastor pa in "Asile na fapa te hin "Ka nu tu ih si cun na thuthu in ka nung ding na duh dandan ih um ding in ziangkim ah ka pumpe aw a si" lo tibangta sehla, Cu miih ruangah a duhlo zawng a parah na tuah hrimpei maw? ti ah a sut. Cutikah  nunau nu cun "Ee,, sayapa, ka fapa in cuvek in i ti sehla cu maw, ka duhdawtnak a karh deuhdeuh dingih a ṭhatnak ding ka tuahsak deuhdeuh kei cu" ti ah a ti. Cu tikah nangmah hman in cuvek na thiam ahcun Pathian sinsin cun...."ti ah ati. Unau pumhlum ih Bawipa'i remruahnak ih ṭhumawk hin tuican hrang lawng ah silo in hmailam hrangkhal ah hnangam le hahdamnak  a si.

Pathian in mal za in sawm seh.
Saya Ceu te

Monday, January 30, 2012

Cawntlak Mawsi Ih Nun


Bible sungah mi ropi zohṭhim ding tampi an um ko. Cupawl lakah Mawsi nun hi tuiṭum ah cun kan zoh le kan cawn dingah tar lang ka duh. Heb.13:7 sungah hlanlai zumtupawl zohṭhim uh la an nun dan cawng uh ti a um vekin kan cawn dingah kan kan mai nun thawi zohṭhim in kanzir vivo ding.

1. Heb.11:24- Faro ih fanu ih fapa sinak a el.
Mawsi hrangah hi dinhmun cu a sang tuk mi a si. Mi zah, upat,
ṭihzahnak a um thluh. Cuihleiah sunglawi duldo ih Siangpahrang inn pi sungih um le tlang leng vivo ding a si. Mawsi in a el mi hi rel menmen vek a si lo thil awl ai lo zet a si. A el mi sungah hin taksa danih thil ropi tam zet a um. Cupawl hmuahhmuah cu a el ngam ko. Upat tlak Mawsi a si e. Hipawl hmuahhmuah a elnak hi a duh hrilnak in a si a el. An fial ruangih el a si lo. Zumtupawl in kanmah le nun dan cek aw in ziang si maw ka el ve ding ti ruat in kan el ding mi cu el siang uh si. Zumtu tampi in kan el ding mi rori kan el siang lo ruangah kanmah hmang in Bawipa in sunlawinak a co thei ṭheu lonak a si. Zumtu ziang si maw nang na el ding mi cu. Mawsi bangin el ko aw.

2. Heb.11:25- Izip nawmnak hnakin Pathian minungpawl thawi harsat tuar a hril sawn.

Mawsi cun Izip nawmnak cu taksa danin a nuam tuk ti a thei ko. Asinan cupawl cu a seherh thei nawn lo. Cu hnakin Pathian minungpawl thawi harsat tuar a hril sawn mai. Upat tlak a va si law mam em. Hi dinhmun hril sawn ngamtu Mawsi cun taksa thil ah cun sun mi a nei tam nasa. Asinan pawi tinak pakhat hman a nei lo. Pathian minungpawl thawi um tlangnak hi thupi sawn in a ruat a si. Zumtupawl Mawsi nun cawn tlak a si tuk mi hi kannih teh ziang tin kan ruat.Taksa dan ih leitlun nawmnak hnakin Pathian minungpawl thawi harsat tuar cu kan hril sawn thei ve kem? Harsatnak tampi cu kan thlarau hrangih thil
ṭha an si ṭheu ko. Khawvel mipawl thawi nawmawknak hnakin Pathian minungpawl thawi um tlangih harsat tuar cu hril uh si.

3. Heb.11:26 -Izip sumsaw hmuahhmuah hnakin Mesia hrangih nautatnak tuar cu a man Sawn a ti.
Mawsi cun Izip ramih lennak hnakin Mesia hrangih harsatnak tuar cu man khung sawn in a ruat a si. Ava mak tak em. Hivek nun cu a mawi in ngai a nuam tuk aw. Mawsi hin len a duh lo lawlaw cu a si lo ding. Lennak hnakin ti a si ruangah lennak hnakin Mesia hrang thupi ah a ret tinak a si cu. Zumtu kannih khal lei danih lennak hi a sual a
ṭha lo tinak a si lo. Cupawl hnakin Mesia hrang hi thupi ah ruat ve uh si. Minung kan si ih kan san hi ziang tiang ha ka hman ṭhat ding ti kan thei lo. Curuangah canṭha kan neih lai ah Mesia hrangah ziang tin ka can ka hmang in ka neih mi teh ka hmang ve ding ti hi thupi ah ruat cio uh
si.

4. Heb.11:27-Siangpahrang thinhengnak
ṭih lo in Izip ram a tlan san.
Mawsi cun Siangpahrang cu ni dangah a
ṭih in a upat ko ding. Asinan hi ṭumah cun Siangpahrang thinhneng a ṭih nawn lo. Curuangah Izip ram a suahsan vuarvi mai. Mawsi cun Izip ram cu a ṭhanlennak ram a si ih cui hleiah a hmuh tawn mi thil tampi umnak hmun a si. Cupawl hmuahhmuah cu a suaksan ngam mai. Zumtu kannih khal khawvel mipawl ṭih lo in kan Izip cu suahsan ve ngam uh si. Khawvel mipawl nun dan vekin zumtu kan nung rero hi cu Izip kan suahsan hrih lo tinak a si. Nun hlun tlansan ngamtu zumtu taktak hi Bawipa in a va ṭul em. Tulai kan nundan tla hi cu thlahdahawknak hin zumtu zate tlukin in luah khat a si. Na Izip kha ziang a si. Suahsan aw Bawipai sunlawinak hrangah.

Zumtu cu khawvel mipawl lakah danglam hleice ding kan si. Khawmvel mipawl lakih kan nun a danglamnak hi a si Izip kan suahsan nun cu.

Evan Lal Eng Lian

Friday, January 20, 2012

Salpawl Hrang Luatnak

Sal hmangih sumdawn hi kum zabi 18-nak hrawng ihsin Afrika ram ah a luar zet. Afrika ram ih midumpawl cu mirangpawl in an kai ih, thir cikcin in ṭawn tahratin mirang ram ah an hruai. Pat hmuan, kuhsi hmuan le fu hmuan tivek ah hna khunghar zetzet an ṭuanter. Duat le ngaihsak an hlawh lo nasa. Thih dawn fangfang in rawl an pe, minung vek khalih zoh an hlawh lo ih, rannung bangih zoh an si. An lei ih an zuar. Sumdawnnakih hman an si.
Culaiah British Parliment ih member pakhat a si mi William Wilberforce cun mirangpawl in an sal midumpawl an tiduhdahzia le an zohdan a hmuh tikah salpawl cu nasa zetin a zangfah hai, luatter duhnak thinlung a nei. Asinan England mipi cun an pi le pu san ihsi an rak hman zo mi sal neih le zuar lawng hman si loin, duhtawkih hnakhunghar ṭuanter le tiduhdah cu thilsual le thil pawi khalah an ruat lo. Sal hmangih sumdawn cu paisa tampi hmuhnak a si ruangah Parliment member tamsawn khal in sal neih nawn lo ding cu an duh lo.

Sal hmangih sumdawn ṭhat lozia cu Wilberforce cun 1789 ihsin aupi a thawk. Mipi tam zetin le Parliment member tamsawn rori khalin Wilberforce cu an sawisel ih an do. Asinan dungsip loin donak le sawiselnak karlakah cun sal neih dik lozia cu a aupi vivo thotho. Cutin sal lei le zuar khamnak dan cu 1807 ah British Parliament cun a tuah tariai. A dam tuk lo can khalah Wilberforce cu sal neih ṭhat lozia, thil dik a si lozia sim le phuang in hmun tin ah tlawng a aupi. Anetnakah bang zetih a ṭuan mi rah cu a langsuak. British cozah in salpawl hmuahhmuah cu a neitupawl hnen ihsin a lei thluh ih, an zaten a luatter hai. British Parliament in sal luatnak dan a tuah hlante ah sal zalennak dar vuak a si theinak ding hrangih a titheipatawp suahih ṭuantu Wilberforce cu a thi. Sal luatternak ding dan tuah a si ding ti cu a thih hlanah a rak thei ta man. Sal kan tannak ihsin in luatter dingin Jesu Khrih cu leitlunah a ra ih, khraws thihnak a tuar. A hnenah lungawithu sim uhsi.

Dr. Timothy Sui Lian Mang

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...