Sunday, November 11, 2012

RIANTU ṬHA

RIANTU ṬHA
Hitiih ka ti tikah milai lungkimnak hawl rero ka bang maw? Ka tummi cu milai ih lungkimpinak a si lo; Pathian ih lungkimpinak a si sawn. Milai ih thangṭhatnak ka hawl maw? Mi hmaiih hminthatnak ka hawl a si ahcun Khrih ih hnaṭuantu ka si lo ding” ( Gal 1:10)
Thuhmaihruai
Tulai fang ka nunnak ih tharzet mi thu tuizing ah lo ruah ka duh. Keimah ten ka hnaṭuannakah, ka khawlak lennakah, inn ih ka um le rawngbawlnak ih ka sukso tikah ring pi’n cui thu cu ka nunnak ah a lang ṭheu. Cuih thu cu hihi a si, ka leinunnak a cemtik ah lole in runtu Khrih hmatawn ih ka tawn tikah, “ riantu ṭha le rinum” ti ah Khrih in in lawm ve pei maw? timi hi a si. Leitlun milai kan damsung ah upatnak, mithmaiṭha ngah, sunlawihnak le mi ih lawm mi si hi a nuam in a manhla, a sunglawi tukmi a si. Asinan, cupawl hmuahhmuh cu kan ngah rak si bangta hmansehla, in thlahtu kan Bawipai’ mithmai ṭha kan ngah lole amah ih hnen ihsin a kut kan kaih tikah “ riantu ṭha le rinum” timi lawmnak aanka nem kan dawng lo a si ah cun a pawi zet ding. Curuangah, tuiṭum ah Paul ih cakuat ihsin “ Riantu ṭha” Pathian sunlawihtu le milai tungdingtu kan si thei nak ding ih theih le nunpi ṭulmi pawl kan zohtlang ding.

1). Thuthangṭha a ṭantu (1:6-)
Riantu ṭha pawl ih nunnak ih hmuh thei ih a lang ringring mi cu Pathian ṭongkam (Bible)ngainat le cumi ṭan ih runnak thuthangṭha kilhim hi a si. Hi tawk ih kan Bible cang ah Paul in thuthangṭha ziangtluk a ṭan timi kan hmu thei.  Thuthangṭha a si lo mi rundamnak hrangah vunzimtan le milai tuahṭuannak bet a ṭul timi pawl zirhnak zum ih Galati mi pawl ziangmaw zat thuthangṭha ziktluak- rinnak ruangih zaangfah ih rundam timi ihsin an pial ruangah Paul in a kawk ih an parih a mangbangzia thu a rel. Cumi ah Paul in  Khrih, Pathian fapa cu “misual kan aiah a thi, thlan ah phum in a um ih thihnak neh in a thosal”( I Kor. 15:4) timi siarlo thuthangṭha dang a um lo ti khal in an mah a sim. Cumi ah mi zokhal cui thuthangṭha a silo mi keng ta pohpoh cu zirhsualnak kengtu an si ruangah camsiat in um hai seh ti rori tiang in a ṭong. Hi tawkah Paul, Khrih riantu ṭha cun thuthangṭha ralṭha zetin a ṭan in a phuang. Tuini khalah Pathian thu a sinak vekin ralṭha zetin kan sim ngam le Bible zirhdan thlun rori in kan zirh ding hi a thupi zet. Mai phur zawng Bible bungcang duhduh ih kuai her mai loin Pathian thu in ziangtin in sim?, ziangruangah hi tin a ti?, ziang dinhmun ih an um laifang ah a zirh? timi le ziangtin kan nih hrangah teh in sim a si pei? timi thungai suah ih zirzawinak le timlamnak thawn kan phuan a ṭul. Pathian thunung ṭan ih duhnak nasa zet neih le cu thuthangṭha kilhimnak ih hmaingainak in riantu ṭha pawl nun hi a luah ringring. Asilen, tuini ah Pathian fahniang nang le kei teh ‘ thuthangṭha ṭan le ngainatnak’ hi kan nunah hmuh ding a um ve maw? Pathian thu a ping peng ih mi in an phuan tikah ziangtluk in kan thin a na ve?

2). Pathian mithmai lawnglawng a zohtu (1:10)
Pathian rianṭuannak (ministry) le taksa dan ih pumcawmnak (business) hin danglamnak an nei. Pursum leilawnnak thil thu ah cun mi in an company thu lole hna neihmi thuhla a sim le rel tikah mipi ih lungawinak ding le mipi thinlung laak ih mipi neh ta rori kha an tum. Tong dang in ka rel a silen mipi lungawiter kha an tumtah hmaisa bik a si. Asinan, Pathian rianṭuannak ah cun mipi lungawiter kha a pakhatnak ih thupibiik mi a si lo. A thupi bik mi cu a rian ṭuan ding ih in thlahtu Bawipai’ lungawinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Hi kan Bible catlang tarlan mi ah Paul in Pathian rian a ṭuannak ih a lungput a tarlang. Cumi cu milai lungkimnak a hawl lo thu siseh, milai thangṭhatnak le mithmaiṭha ngah ding a hawl riai lo thu a sim. A rianṭuannak le nun zalam tluan ah ding zetin Bawipai’ lungkimpinak le mithmai ṭha sawn a hawl thu a rel.  Milai ih pawrh, upat le lungkimpinak hi a thupi lo ka tinak a si lo, asinan, a thupi sawn mi cu Pathian ih lungkimpinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Pathian ih mithmai ṭha ngah hnu ah milai ih mithmai tha khal ngah vivo sawn ding kan si. Pathian ih mithmai ṭha hawl hmaisa lo in minung ih lungawizawng, lawmzawng , uarzawng le duhzawng lawng in thu kan sim, kan phuang in aupi a si ah cun Paul ih ṭongkam vek a silen cu “ Khrih ih hnaṭuantu kan si lo ding” (1:10c).
Riantu ṭha pawl cun an renmi Bawipai’ mithmai lawnglawng thupi bik ah an zoh. Milai mithmai lawng zoh le thupi sawn ih retnak in riantu ṭha kan si thei lo. Cu ai ah riantu ṭha si ding cun milai ih lungkimpi mi le duhmi a si lo hmanah, diklonak hmun ah diknak a ṭul zia thu kan sim ding ih Pathian thu in in zirhmi kha ding zet le tlangzetin kan sim ding. Cumi ih ruangah huat le sawisel khal kan co a si thei. Asinan, riantu ṭha si ding cu cupawl cu Khrih ruangah kan tuar  ngam le pahtlang ngam a ṭul. Asilen, tuini ah Pathian riantu le zumtu pawl teh nitin ke kan karnakah zawi mithmai si thupiibik ah kan ret? Pathian mithmai zoh le a lungawinak ding hawl in kan liangpar ih a ṭhumaw mi ṭuanvo hi kan ṭuan cio maw? Maw milai ih mithmai ṭha ngah le lawm duh men fangah kan ṭuanvo kan ṭuan? Thu kan sim le zirh, ngan le aupi mi teh Pathian ih lungtawng zawng in maw milai ih lungtawng zawng in ha kan aupi tam deuh? Pathian riahsiatter maw milai riahsiatter kan phang deuh?

3). Kawhnak a cotu (1:11-24)
Riantu hlawhtling si thei ding cun Pathian ih kawhnak fiangten a cotu kan si hrimhrim a ṭul. Cuih kawhhnak kan co dan lawngte a bangaw thluh kherlo men ding. Paul cun a nunnakah Pathian in a thuthangṭha phuang ih tirhthlah si dingah fiangten a ko ti a thei (1:1). Amai’ ṭongkam vekin, “ A thuthangṭha Zentail mi hnenih phuang dingah , a Fapa ka hnen ih a run langter tikah milai zohman thurawn dingah ka pan lo” (1:16) ti rori in a sim. Cuih, Bawipai’ kawhnak fiangten a theih tikah, harsatnak, hniksaknak, dodalnak, relsiatnak le thlemnak pawl lak khal ah hnget zetin a ding thei. A par ih thilthleng mi ziangvek khal Pathian rinsannak thawn a pahtlang ih cutin a umnak kip ah Bawipai’ hmin a sunglawiter. Amah an hmuh hlan, a hmin le cangvaihnak an theih hrimhrim ihsin Judea ram ih Khristian pawl tla cun thazang an rak ngah cia tuk ih hitin “ In rak hrem rerotu in a tu- ah cun siatsuah a rak tummi kan zumnak thuhla cu a phuang ciamco a si” (1:23) ti ah Paul ih nunnak ihsin Pathian an thangṭhat.
Tuini zumtu pumpaak kan nunnak hrang khalah a thupizet mi cu ziangti dingah ha Bawipa in in kawh timi theihfeng hi a si. Pathian in in khawhnak dinhmun ah kan um in, tuah ding ih in fialmi diktak kan ṭuan a si ah cun ṭihphan ding zianghman a um lo. Tumtah vekin thil cang lo hmansehla, Bawipa kan lamah ziangtik caan khalah a ṭan ruangah sunglawi zet ih ngamtu le nehtu kan si ringring ding. Asinan, Pathian ih in kawhnak hmun silo, kanmai phurnak le duhnak men ruangah a fiallomi rian kan ṭuan ah cun hlawhtlin ding zat kan hlawhtling lo ding ziangahtile in fialtu ih in fialmi silo kan ṭuan ruangah a si. Tuisan ih kan nih zumtu zate in mah le mah kan zohfengawk ding ih ṭulmi cu Bawipai’ in fialmi hna le rian ka ṭuan ngah maw? lole Bawipai’ in ret nak hmun ah ka um in ka ṭuan maw ti hi a si. Pathian ih kawhnak fiangtei’ a cotu pawl in ram an la ih Pathian sunlawinak an phursuak ṭheu.

Thukharnak
Riantu ṭha si ding hi mikip ih kan dawi ding le kan Bawipa khal in in duhsakmi a si. Cumi hrangah hi thu thum:1) Thuthangṭha ngainat ih ṭan, 2). Pathian lungawinak le mithmai lawnglawng zoh le 3). Pathian ih kawhnak fiangtei theih pawl hi loh theih lo ih thupi mi kan nunnak ih um ding le neih dingmi an si.  Thuthangṭha kan ngainatnak, duhnak le kilhim nakin riantu ṭha kan sinak mi in an hmu thei. Cun, Pathian mithmai thupi bik ih kan ret tikah ṭih ding zianghman kan nei lo. Pathian thawi kan karlak a fel hmaisa asilen midang thawi kan pehzawmawknak khal cumi cun a  danglam ter in a uk ding. Pathian thawi pehzawmawknak ṭha a neitu cun midang thawi pehzawmawknak tha khal a nei thei. Culawng khal siloin cui Jesui’ nun kan nun ih luangliam mi cu midang hrangah damnak, thlawsuah le caktertu a si ringring. Curuangah, Pathian riantu zumtu zate in kan nitin nunnakah kan thil tuahmi a fate in tumbik tiangah Pathian lungtawng si ding le Pathian sunlawinak lawng kan ruat ringring ding a si.  Cuti kan nun tikah kan thusim le phuan cu Pathian lamah cohlantlaak a si rualrual in kan milai pi hrang khalah nun caktertu vitamin ah a cang ding. Curuangah, ziangtluk thiam in thu ka sim, kan tuah tam, Bawipa kan rian rei timi hnakin kan tuah mi parah le kan tuahmi sun ah Bawipa a lungawi ding hi a thupii sawn. Anetabik ah cun, Pathian riantu hlawhtling si ding cun a kawhnak fiangfaitei’ a theitu kan si tengteng a ṭul. Cuih theihnak cun ralṭhatnak, ruahsannak le lawman a kengtel in ziangvek harsatnak lak khalah Bawipai’ rinumnak in tepter hlei ah Bawipa’n in thei timi in harsatnak tampi pahtlang thei ding ah in cakter.  

Siartu zaten Pathian in ‘Riantu ṭha’ si cio ding ah lo thlawsuah hram seh.

Friday, September 21, 2012

PATHIANBIAK LE THANGṬHAT

Thuhmaihruai
Pathianbiak, thangṭhat le sunlawih hi zumtu zatei’ kan hna thupibik le damsan a si. Cucu van kan thlen tik khalah kan kumkhaw hna ding a si fawn. Zumtu kan si bang in Pathianbiak le thangṭhat timi ṭongfang hi kan hrangah a mikhual lem lo ding ti’n ka ruat. Asinan, Pathianbiak le thangṭhat timi kan theih bel tluk in tuini ih Pathian kan biak, thangṭhat dan tampi cu kan bihkirsal asilen thinlung taktak ihsi suak mi si lo, ṭuanvo hlennak men le tiluanglang, thungai suah taktak lo ih ti tla kan bangnak can tampi a um. Jesuh hi kan lakah khawm ve sehla a di a riam ding na zum maw? Biaknak dang betupawl kan lakah khawm sehla ziangtin kan Pathian biak hi an ruat ding? Pathian kan thangṭhatnak in a lung a tawng kem ti le cun kanmah lala khal kan Pathianbiak, thangṭhat hlasak le khawm hin kan nun Amah thuksin ih naih dingin in ciahneh ngaingai maw ti khal hi ruah ding tampi a um in ka thei. 
A tlangpithuin Pathianbiak le thangṭhat timi hi phun hnih ah kan ṭhei thei ding.  A kauzawng in kan rel asilen Pathian fale in ziangkim Pathian lam hawi ih kan tuahmi hmuahhmuah hi Pathian bia kan si. Ṭhimnakah, rawngbawlnak, thilpek pek, mission hnaṭuan, biakinn khawm, Pathian thu ngaithlak, pumpaak ih Bible siar le thlacam, cun a buur ih Pathian biakkhawm tipawl a huap thei ding. Cun, a fiak zawngin kan rel asilen Pathianbiak le thangṭhat timi cun Pathian fale in a biakinn thiang sung ihsi sunlawihnak le thangṭhatnak hlamawi thawi Amah kan biak (worship) le thangṭhat( praise) hi a si. Curuangah, tui ṭumah a bizawng in Pathianbiak le thangṭhat (Praise and worship) timi ih sullam le ziangtin Pathianbiak le thangṭhatnak nung  kan nei thei ding timi thuhla malten kan zohtlang ding.

Pathianbiak le thangṭhat timi cu ziang a si ?
Mirang ṭongfang cun Pathianbiak “ Worship” timi hi Anglo-Saxon ṭongfang weothscipe- “ Worth”  le “ ship” ihsi ra mi a si ih ‘ worth-ship’ ti nak a si. A sullam cu ‘upat le ṭihzahnak cotlak’ (William Temple, The Hope of a New World, 1942) ti ai a si. Pathian kan biak tikah sunlawihnak, upatnak le huham hmuahhmuah cotlak a si zia kha kan phuang tinak a si ( Thup. 4:11; 5:12). William Temple cun hitin “ Pathianbiak ti mi cu kan sia le ṭha theihnak kha Pathian ih thianhlimnak thawi cakter, kan ruahnak lungthin kha Pathian thutak thawi cawm, kan khawruahnak kha Pathian ih mawinak thawi thianfaiter, kan thinlung kha Amah Pathian duhdawt sin thei ding ih sangka awnsak le kan duhnak hmuah kha Pathian ih tumtahnak bang vekih feh sawn dingih hlan” ti ah a ti. Evelyn Underhill khalin hitin “ Pathianbiak timi cu minung in a nunnak ih tithei tawk ṭhabik thawi Kumkhaw Pathian kan hrang ih rawng phuanglang aw mi upat hmaizahnak thawi kan sawnkirsal nak hi a si” ti ah a ti ve. 

Curuangah, Pathianbiak timi ih sullam cu ṭihzah le upat hmaizahnak thawi kan ti theitawk ih ṭhabik hmang ih Pathian Asinak (attributes) kan sawnkirsal ( A tlak le tlinnak, a ropitnak, a maksaknak, a sunlawinak, a huham cahnak le thuneihnak pawl) le kan parih  a tuahmi ( a ṭhatnak phunkim, a rinumnak, a thlawsuah malsawm, a kilhimnak, tawpneilo a zangfahnak, a ngilneihnak, lainatnak le a duhdawtnak cinneilo) pawl ruangih amah kan biaknak hi a si. Cun, Pathianbiak (worship) kan timi hi rinnak ih cangvaihnak, Pathian thawi catlo ih pawlawknak (intimacy with God), kan thinlung lam le art (drawing) lam a si ruangah a sullam hi famkim zet in kan hrilhfiah cawk thiam lo ding. Curuangah, Pastor Warren W. Wiersebe ih simfiahnak hi ka lung a kim deuh bik. “ Pathianbiak kan timi cu zumtu in a sinak zate- a ruahnak, a lungtho, a duhnak le a taksa pum thawi Pathian ihsinak, a simmi le a tuahmi kan sawnkirsalnak ( response) hi a si. Cui kan sawnkirsalnak ih zarah kanmah lamah Pathian ih ṭhatnak a takin kan tep ngah ih cui kan nunih Pathian kan theih vivonak cun a duhnak thlunnak lamzin an in hruai lut vivo. Pathianbiak kan timi cu duhdawtnak thawi Pathian asinak le kan parih a ṭhatnak kan sawnkirsalnak ti khal in a ti theih ding. Kan hmur le kaa lawng siloin Pathian kan biaknak cu kan thinlung sung muril le kan sinak zate in a si ding a si. Pathian kan biaknak hin Pathian lamah cotlak a si a thupit vek cekci in kanmah lam khalah thlengdanglamawknak in thlen phah rori a ṭul. Pathianbiak vek thotho in Thangṭhat (Praise) timi khal cu kan parih Pathian ṭhatnak, a thlawsuah, a sunlawinak le a ropitnak lawm ih amah thu le hla thawi kan awih, thangṭhat, lawm, hlir le sunlawih hi a si. 

Ziangtin Pathianbiak le thangṭhatnak nung kan nei thei ding?
Pathianbiak le thangṭhatnak nung hi lenglam thil le ri , hmanrua, cangvaih dan lam hnakin thinlung lam thawi pehpar aw mi  le hlanawknak a si.  Ziangtin kan bia timi hnakin kan biakmi a dik maw ti kha a thupi hmaisa. Zumtupawl cu Pathian nung betu kan si vekin kan biak mi cu a dik phawt. Asinan, cui hnu ih thupi lehsal mi cu Pathian lung tawng in kan bia maw ti hi a si lala. Cuṭhehah, Pathian lung a tawng asilen kanmah a betu lam ah teh ziangtluk in kan hlawkpi ve ti khal hi thil thupi zet a si. Pathianbiaknak nung nei thei ding ah Pathian lam ih kan lungput le minung lam ih kan timlamawknak a thupitnak hitin kan zohtlang hnik ding:
 
I).        Timlamawknak ṭha  (Good preparation)

1. (a).   Hla hruaitupawl  (Praise and worship leaders). Pathianbiaknak nung nei ding cun hla hruaitupawl an thupi tuk lawm mam. Mipi hruainak ding hrangih hla an hrilmi pawl kha naal zet le mawi zet ih sak thei ding ah can pe in an timlamawk tengteng a ṭul. Cuih an timlamawknak cu thlacamnak thawi an hlan rero hlei ah mipi hmai ih an din tikah rinnak thawn an din a ṭul ( Heb. 11:6 ). Ṭhimnakah, zarhte ni tivek ah lolen zarhkhat ih man can ah hla sak ding pawl kha a sangsang ih sak dan ding ihsin cutin felfai ten rak hril cia, awnmawi tumtupawl thawi ṭha tei’ a lut le suak pawl zir cia tengteng a ṭul. Hi timtuahawknak ṭha um lo cun Praise and worship hla hruai ah kan ti sual ringring ding. Timtuahawknak ṭha hi milai pitlinnak hrangih tawhfung a si hleiah ziangtluk Pathian in in pekmi rian kan thupitter ti a langter fawn.  Cuvekin, Praise and worship nung khal hi minung lam in Pathian sunlawih ding ih kan timtuahawknak parah tampi a ṭhum aw ve.
               (b).    Nunnak muril le langsuak tiang Pathian ṭihzahtu an si a ṭul. Mipi hmai ih ding ih hla hruaitu an si ruangah an nunnak an uluk a ṭul fawn. Thuahhnih nun neitu le sualnak thawi hnawihnih aw mi an silen mipi hmai ih an din tikah an nun in mi a neh lo ih hleiah Pathian ih huham in mi a tlansan.
              (c).     Mipipawl Pathian thawi pawlkawmawknak thuksin tepter ding le mipi thinlung helhhawlh zet mi Pathian ṭhatnak ih luhpi tu ding an si ruangah a mawimi ṭongkam, a mawimi hnipuan, a mawimi cangvaih dan thawn Pathian sunlawinak lawng ruatin mipipawl a hruai thiam a thupi zet. ( John 4: 23-24)

            2. (a).  Awnmawi tumtupawl  (Musicians) . Pathian ṭihzahnak nung a neitu an si ve tengteng a ṭul. Ṭhimnak ah David Siangpahrang kha musician a si cing in Pathian ṭihzah tu a si. Musician si ruangah khawvel mi ding tinak a um lo. Hi hi ruahnak sual a si. Pathian mi le Pathian ṭihzahtu si cing in Musician si a theih. Kan awnmawi tumtupawl in nun sung muril ah Pathian ṭihzahnak an neih a ṭul tuk.
                 (b). Thiamcia mi le theihcia mi a si hman ah hla hruaitupawl thawn hla sak ding mi pawl kha hlan khan in thate’n an rak timlamawk cia ringring a ṭul. Thlacawp rin hi kan nih Chin mi pawl hin kan uar zet. Asinan, Pathianbiak le thangṭhatnak nung le sunglawi nei ding ah timlamawknak nasa tak Musicians khal in an neih ve a ṭul cumi parah Thiang Thlarau ih thlawsuahnak a takin kan co ṭheu.
    (c).   Awnmawi tumthiam le hla ngai tam mi an si a ṭul.  Pathian sunlawinak hrangah idea ṭha ṭha suah ding ah  midang hla ṭha ṭha khal can pe in a ngai thlak le a thiamnak a punter ringring a ṭul.

3.  (a)  Awn ṭhingtu ( controller of sound system).  A cang thei asilen cu Sound system lam ih mithiam si thei sehla, culo asilen kawhhran tla in training kai ter in sumpai thawn bawm sehla.  Awnmawi a ring tuk ding  le dim tuk ding, cun a kiu tuk ding pawl ṭha tei ṭhing thei ding ah kan sound pu kha a kil ih mi thupi ngaingai a si.
Biakinn  sung ih Pathianbiak le thangṭhat (praise and worship) cu a buur ih hnaṭuan ( team work) thawn a bang aw. A tlun ih “ Hla hruaitupawl, Awnmawi tumtupawl le Awn thingtupawl” hi rual zetin an ṭuan tlang a ṭul. Pakhatkhat an daithlang lole sual tikah a dang pawl kha a va tibuai ringring. Ṭhimnakah; Hlasaktu in ṭha zet in a sak, nan music a rak lai. Musician in mawi ten a tum nan hlasak tu a aw a lai; Hlasaktu le Hla hruaitu an thiam zet nan awn lam thawmvang a ṭha lo ….tvk.  An zaten bangran in anmah le dinhmun cio ah an thupi ih ṭuantlang thiam a ṭul a si.    
       
II).       Hmunhma ṭha (convenient chapel)
Hmunhma remlotuk, thaw sa tuk, dai tuk, fate tuk, tumtu tivek asilen mipi lam ah um rem lo in mi a tuah thei. Curuangah, duhthusam ah cun hmunhma ṭha, rem le fel hawl thiam a thupi zet. Tulai fang ih khawhhran tum deuh le Praise and worship lam ih hminthangpawl cun an Biakinn kha Concert hall lole theater Hall phun in an sak. Stage kha a sang in an ret ih cutin awnmawipawl khal kha a hmai ah an hung ding thluh. Awnmawi phunkim an hmang ih Pulpit tumpi kha a hmai ah ret nawn lo in a fate zet mi lawng an ret. Cule,  can neitupawl kha a sangah ti ṭhemṭhem ih to nawn lo in mipi lakah an to ve. Anmah le can cio ah kawh ṭul lo in bulletin vek lole programe vekin an ding suak. Cule, tuisan ih kawhhran picang ah cun hlasak ah hin minutes 30 hrawng an rei ih cutin sermon ah minutes 40 hrawng a si thlang pi. Zarhpi ni ah hin vawi khat lawng khawm loin vawi thum le vawi li lai an khawm aw ṭheu. Thuphuan ding le theihter awk ding a um len Powerpoint presentation thawn mipi hrang slight show in an theihter ih culole Bulletin ah fiangten an ngan. An khawmawknak ih an thupitter bikmi cu Pathian thangṭhat le a thutak ih mipi hruai a si. Vawi khat khawm ah reipi can hmang lo in vawi thum li lai an hman tikah mipi hrangah khawp a um lo thei zet. 

III).     Hmanraw ṭha (good instruments)
            Biakinn sung ih thil le ri pawl , awnmawi ihsin thawk in siseh kan sound system pawl hi a cang thei tawkin a ṭha thei lam lam kan hmang asilen ngai a hahdam in mipi hrangah le hlahruaitu hrangah ṭha mi a pe.  Praise and worship ṭha zet ih nei thei dingah awnmawi thil le ri kan neihmi pawl kha cang thei tawk in update thei tum ringring seh la a ṭha.

IV.  Mipi Lam thinlung sangka awnawknak ( Peoples’ openness for worship)
Hla hruaitupawl, awnmawi tumtupawl le awn ṭhingtupawl an thupi vek thotho in mipi khal kan thupi ve. Pathianbiak le thangṭhatnak nung nei thei dingah hi pawl hi kan cinken a thupi:(1). Pathian ṭhatnak siar hna thiamin thinlung sangka awng aw in amah kan biak a ṭul ( Sam 100). (2). Amah duhdawtnak le ngainak thawn kan be ding ( Deut. 4:9; Luke 10:27). (3). Nun thianghlimnak thawn Amah kan be ding ( I Peter 1:16 ) (4). Sualsirnak thawn Amah kan pan ding. (3). Nun hlanawknak le pumpekawknak thar thawn Amah kan be ding (4). Bible zirhdan  thlun in upatnak, uarnak, ṭihzahnak , thinlung ngaingai suahnak  le thutak thawn Amah kan be ding (I Sam 16:7; John 4:23-24). Tidan (style) kha a thupi bik mi a si lo ih kan lungput (attitude) sawn kha Pathian cohlan tlak in a thianghlim, a ding in a fel a thupi bik.
Thukharnak
Pathianbiak hi zumtupawl ih kan damsan lawng siloin kan cahnak le thiltitheinak hrampi a si. Pumpaak le a buur ih Pathian be taktaktu pawl in a ṭhatzia le sunlawizia an hmu tam cuang ih cumi cun lei dan rori khalah nun diremnak le lungawinak a pe. Cuti a silen duhdawtmi unau, nangteh ziangtluk na Pathianbiak le thangṭhat in na pumpaak nunnakah hngawng a nei ve? Tui kan zirtlang mi pawl hi cingkeng in a takih kan hmansuah ah cun Pathian lamah siseh, kanmah a betu zumtupawl nunnakah rahsuah duhnung zet, kan pawlkawm le khawtlang tiangin Pathian ih umpinak le hriakthihnak thar kan co  ringring thei ding. A betu kanmah lam ih thupit zia khal cingkeng thar sal in Thlarau le thutak thawi Pathian a be ringring tu kan si ding hi Pathian ih duhmi a si. Anetnakah, zumtu zate in Pathianbiak le thangṭhat hi cangvaihnak (activity) ah ruat lo in kan nunphung (life style) rori ah ruatin catloin Pathian nung umsun cu bia in thangṭhat camcin uh si..

Pathian in siartu zaten lo thlawsuah hram seh!

Tuesday, August 21, 2012

Milai Nun Thlengtu


                                              
Nu le pa tampi cun an fanu lole fapa zuva zet ih a nung mi an hmuh tikah an nun an rim theinak dingah tin a phunphun in nun an sim theu. Tongkam ih nun sim a tawk lo a silen fungfek tiang hman in an sim aw theu. Asinan, cuti nunsimawknak satliah ruangih nun thlengaw tata mi hi ka thei  mal zet. Cun, mi hrekkhat an si len an thil tha lo tuah mi bansan ding ah anmah le anmah an hrem aw, thukam an tuah, asinan rei daih lo in an mah lala in an pahbal sal. 

Cubangin, mi kip in thil tha lo an tuahmi le an nun zia diklo ihsin thleng awk ding an duh. Asinan, cuti mai in thlengawknak cu a ra thleng lo. Mi hrekkhat cu tlaksiatnak , vanduainak, natnak le zatlaknak in an nun a thleng. Hngalnak ihsin tangdawrnak ah a hruai. Asinan, nun pumpi ih thlengawknak taktak cu lenglam thil ihsi ra cangmi hnakin kan sunglam nun ih Jesuh thawi tawnawknak le pehzawmawknak ah a um. Lenglam ih thilcang mi pawl cu Jesuh kan tulzia in theihter tu duhdawtnak hmahruai an si. Curuangahsi Paul khal in, “  Thuthangtha hi ka zahpi hrimhrim lo: ziangtile a zumtu hmuahhmuah rundamnak an ngahnak dingah Pathian ih huham a si” (Rom 1:16) ti ah a rak ngankhum. Thuthangtha in milai nunnak a thlengdanglam ih lamzin kap minung kha Pathian minung le mi hmantlakah in tuah. Asilen thuthangtha cu ziang a si? Thuthang tha cu Jesu kan ai ah a thi, phun in a um ih, thihnak neh in a thosal zo ( I Kor 15:1-8)  tihi a si ih cumi cu rinnak thawi mai pumpak hrangah kan cohlang a silen a takin rundam fa sinak kan co.  

Cun, rinnak thawi Amah kan zum le veten ( Eph. 1:13) Thlarau Thianghlim in zumtu cu in cencih ih kan nunnak nitin Pathian thutak in zirh in Khrih bangnak zinah in hruai. Cuih dinhmun lawnglawng ihsin thlengawknak taktak mi lai in kan co ngah. Cuih nun ihsin cu misual bik pa kha mi tha zet pa ah a cang thei. Paul ih nun hlun le nun thar vek kha  a si. Danglam aw ti ih fawrhfialawk tul lo in mithar Khrih sung ih a nungtu cun duhzawng le duhlozawng a nei ih a hruainak thluntui nunnak ah cun thlengdanglamawknak hi hmuh theih rori in a tongkam ah, a uarzawng ah, a damsan le nundan ah a lang.
Asilen, unau nangteh na nun lo mawngtu bik hi ziang a si? Mai tumruhnak men in thlengdanglamawk , that deuh lole felfai deuh  na tum theu maw? Mai pumpak tumnak men lawng cun ni rei, thla tam a daih thei lo, asinan Jesuh thawi tawnawk ih nun thlengdanglamawknak cun san khuk a daih. Na u le nau, na rual le pi seherhmi na neih khal a silen Jesui kehram ah hruai hai aw. Jesuh a tawngtu pawl cu an nunhlun thawn an tlung dah lo. Mitcaw an si le mit hmuhnak thawn an tlung sal. Kut ke zeng an silen damcak viar in an tlung sal. Cubangin, Jesuh a tawngtu pawl nunnakah kaa ih simhnak hman ih nasa sawn thlengawknak a thleng. Milai nun thlentu um sun cu Jesuh lawng a si. Mai pumpak nun, u le nau hrang le sungkhaw hrang khalah neih tlak le manhla bik Jesuh a si. Nang teh Jesuh thawn pehzawmawknak nan nei zo maw? Na u le nau pawl teh Jesui kehram ih hruai tul mi an um lai maw? Jesuh lawng ah kan thusuhnak hmuahhmuah a famkim a si.

Pathian in lo thlawsuah hram seh!

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...