Saturday, November 19, 2011

Missionary Thlahsuaktupawl le Thlacamnak

Kum ziangmaw tizat a liam zo mi ah khan missionary pakhat le a nupi cu Africa ah missionary rawngbawlhna ṭuan in an um. An mission field ih an fehhlante ah anmai khua ih an kawhhran cun rinum zet ih an hrang thla camsak ding ah thu an tiam. Cutin, an thutiamkam mipawl cun an nupa cu   a cakter zet. Cutin, cui missionary tei nupa cun an mission field lam pan in an pawk. Vanduaitlak zetin, kum hnih an rei hnu ah cui missionary cu a duhdawt bikmi a nupi le a neihsun sungsuak fanau thar cun African natnak (African desease) ruangah an thihsan. Amah khal cu cui natnak cun a sualbuai ciamco ih cutin, thlakhat lawng dam dingah can a nei thlang. Cumi ih ruangah cun, sim thancianak um lo in lawng thawn an ramah cun a tlung.

An khua ah cun tluang ten a thleng. Tlawngkai nithum zanlam ah cun cui thi zik ih a dam lo rero le a kekkuaimi missionary pa cu zarhtin ih an kawhhran in thlacam khawm an neih nakah cun telve dingah Biakinn a pan cih. Dunglam ih an retmi tonak ah cun thawm lo ten a to ih cutin daiziar in an thlacam a ngai.
Thlalcamkhawm an ṭheh ah cun , a tonak ihsin a tho ih cutin nuamnai ten Biakinn hmai pulpit lam cu a pan. Cutin, thlacamtupawl ( prayer group) hnenah cun hitin:
“ Thla nan camsak mi nan missionary kha keimah ho khaw ka si. Ka nupi le fa cu Africa ramah ka phum ih kei khal thi dingah ka ra tlung. Nan thlacam mi ka ngai ih ka mang a bang, nan lakih mi hrekkhat cun nan missionary hrangah thla nan cam, asinan nan thuthiam mi len nan bawhpelh fawn. Nan thlacammi hmuahhmuah khal nanmah thawi a pehpar aw mi le nan kawhhran thuhla lawnglawng a si, asinan nan missionary nan hngilh. Atu ah cun fiangten ziangruangah ka hlawhsam ti ka thei zo. Dunglam ihsin hridai thawi hngetkhoh zetih in rak pawk ding kha nan tuah lo ruangah a si" ti ah a ti.

Thlahsuaktupawl in hi thuanthu nung riahsiat umza ihsin ziangsi kan zir thei mi um? Thlacamnak ih huham hi thiltitheinak hram a si. Na missionarypawl hrangih thlacam hi loh theihlo ih ṭul nguaingo mi a si. Sumpai ka kuat takah tin thlahdah zetin thlacam lo in um men hlah aw. Hi thu ih thlahsuahtu zo ta poh khal in thupi ah kan ruat a ṭul hrimhrim. Na thlahsuahmi missionarypawl ih dam le thih- nun rori khal kha a thlahsuaktu nangmah ih thlacamnak parah tampi a ṭhum aw aw ho khaw. An rawngbawlnak ih hlawhtlinnak le hmuar khal kha dunglam ihsi nan thlacamsaknak parah tampi a ṭhum aw. Cuhnakih thupi sinmi cu, a thei hrihlo mi mibuur pumpak 6,950 pawl ih kumkhaw nunnak khal kha rinum tei na thlacamnak parah tampi a ṭhum aw a si.

"Missions le Nangmah" ih ta ka lo hlawm ve

Wednesday, November 9, 2011

Malaysia Khualtlawnnak le Hmuhtonmi

A vawihnihnak hrangah Pathian lamhruainak le kilvennak in tluangten ni 26th October, 2011 ah Kuala Lumpur, Malaysia cu Singapore ihsin ka thleng. Cutin, duhdawtmi innsang nu Mary Chin thawn tawng aw in le, u le nau duhdawtmi ziangmaw zat thawn tawngaw ngah in can sunglawi zet kan hmang khawm ih ka di a riam zet.
Lai Christian Fellowship (LCF) in rawngbawlnak can sunglawi zet in awn ih an parah kan lungawi zet. Cutin, zarhte zan ni 29, zarhpi zing (ni 30th ) le zarhpi zan an hnenah khawmnak thawn can ka hmang. Zarhte zan biak inn ih a ra khawm hi mipum 150 hrawng an si ih, zarhpi zing cu biakinn kan khat ṭhepṭhep. Mipum kan tam zet ih 500-1000 karlak hrawng kan si ka zum. Cun, zarhpi zanah mi pum 200 hrawng in khawmnak  in Pathian kan ṭhangṭhat khawmsal. Cun, November ni 6 kha Mara Evangelical Church, Malaysia (MEC) ah Pathian in thuthangṭha ausuahpinak canṭha in awn ih kan nupa in MEC pawl thawn can kan hmang khawm. Cuṭheh ah, zanlam khawm cu Bethel Home Cell pawl in duhsaknak thawn an hnenah thuthangṭha simnak can in awnsak sal ih cutin FCC ih Bethel Home Cell lamah can kan hmang. Tuiṭum ka khualtlawnnak hi a hmaisa Malaysia ka tlawn ṭum thawn ka ṭhim tikah nasa ngaingai in ka di a riam cuang. Ahmaisa ka tlawnṭum kha Jun 4-5 , 2011 a si ih ka tlawnsan bik khal CCYI, meeting nei ding le kan miphun hrang ke kan kar khawm dan ding ruat khawm in a si ih, LCF ah duhsaknak thawn zankhawmah can in rak voh ih ka lungawi zet. Hmanhmawh zetin can daih aw lo tuk ih ka um ruangah ka di a riam tawk lo . Asinan, tuiṭum cu thu le hla thawn, man zet in CCYI le zumtu kawhhhran le fellowship pawlkawm dangdang thawn Pathian thu hlawmawknak can kan neih man ruangah ka di a riam cuang. Pathian in mal za in sawm tlang ti ah ka ruat ih ka lungawi ngaingai.
Malaysia LCF , MEC le FCC Home Cell ka  hmuh dan
Lai Christian Fellowship
Malaysia LCF hi mipum an ṭhahnem in Biak Inn ih pumkhawm khal kan tam zet. Mino le nulepa pawl an tam le mal an zat aw hrawng in ka thei. Mino thekthawi ṭha ṭha le virvat ṭha ṭha tamzet kan nei tin ka hmu. Kan hlasak a thaw in music lam khal an rem thiam zet. Cawmtu Senior Pastor Rev. Run Cung Mang le Assistant Pastor  Rev. Thomas Sui San Lal an nei ih Pathian thu lam khalah an nuam tlang pam in ka hmu. Cuihleiah, Evangelist ziangmaw zat an lakah an ther aw ih cumi cun fellowship ih a ṭulmi ahleicein thlarau lam ih zumtu sawhhngetnakah nasa ngaingai in an cak phah tin ka hmu. Mino tete thu le hla lamih mi thaw ziangmaw zat an um in ka thei. Hlasak a ngaina tu le mino hlasak thei khal ziangmaw zat an lakah an um in ka hmu. Kan music lawngte cu Singapore pawl thawn an unau aw vohvoh. Cuti emem ih an cuangmuarnak cu ka thei hran lo. Kan hlasak dan le khawmdan khal traditional way kan ti bang khan lailam ih kan system kelte kha kan hmang. Pastor le hruaitupawl a hmai ih kan din tikah hnipuan hruk thu khalah formal zetin a ṭul dan in kan um in ka hmu. Fellowship ih member pumpe aw hmin an tam ruahin zarhte zan le zarhpi zan cu hnaṭuannak le lam a hlat ruangah maw lole thlahdahawknak ruangah tla asi thei khawm kan mal deuh ti ah ka ruat.
Mara Evangelical Church
Mara Evengelical Church (MEC) hi ka nupi Mary Chin ih kawhhran hlun a si. Kan neihawk hlanah cun MEC member a si. An hnenih thuthangṭha ausuahpinak can in pek tikah an hnen thlen ka cak zet. Cutin, kan nu thawn biak inn ka va thleng cu ka rin hnakin an rak tamve nasa. Member an zaten mipum 700 hrawng an si ih Sunday ni ih a khawm kha minung 500 hrawng an si in ka ruat. An pastor Rev. C. Thau Ling a si ih cutin diriam le thinthi tak in Pathian thu simsuahnak ka nei. Kan ṭong (Chin ṭong) in Pathian thusimnak ka nei ih, an hna cu ulut ngaingai in theih tum fahran in an thawng nan, mi tamsawn cun hmun thum ṭhen ih hmunkhat fang an thei ih pawi ka tizet. An lakih hrekkhat cun, “Mizo ṭawng in in sim aw la a thei kan tam sawn ding nan” ti ah tla in ti. Translator in tawi zet nan famkim zet si in in lehsak ih kan nuam tlang zet. An music tum pawl le singer pawl cu cutluk ih thiam cu an si lo a bang. Ahleice in singers pawlah cun kan nih Chin (Falam) lam in tluk lo deuh in ka thei. Cun, music khalah kan nih lam kan sang deuh lo maw aw tin ka ruat. An nih lam ih an danglamnak leh cu upa lole hruaitu pawl ih thu hi an lung zet. Mikhual lawm le biangbiak an paih in mi ngainat an thiam ka ti zet.
Bethel Home Cell
November ni 6 zan kha Pathian duhsaknak co in ka ruahban lo pin Bethel Home Cell in an lakah thusimnak can in pe ih cutin kan nupa in Mai Mary Par ih lam hmuhnak in kan pawksuak. Tuante ah kan va thleng ih cutin minopawl in hla an sak ding pawl an rak cin nasa. Putu Raja ih um a si tikah kan thlen hlan ihsin  kiang le kap ka zoh cu, zu ri sabah si awm takih biakin zin ih rak ril khal laimi si awm taktak ka hmu hai. Nan, Biakinn ka hawng lut cu ka rinhnakin mino rak um mi tetepawl ih tha thozia le phurzia ka hmu ih ka tha a tlungzet.  Music lam an paih in zai lam tla an ngaina zet.  Kum note an si vekin hmailamah an zuam vivo a silen cu ruahsannak a um zet ding ti ah ka ruat. Cutin, zan a khawm hi mipum 50 hrawng kan si ding. Nauhakpawl in Bible zohlo pakhat hnu pakkhat an siarsuak ih cumi in ka nun in neh zet. Nauhak hrang lawngah Bible zohlo by heart ding a si lo upa , pitling hleihlei in Bibile kan by heart tam a ṭul ti ah thazang ka rak la ve. Kan khawm boruak cu laitlang lam tla ka mang zet. Kan nawinawk khel khi zet. Nan, kan nuam tuk la la.  In a tum tuk lo tikah mike ṭha ten an ṭhing ih, ka hlasak le thusim tla a nuam ngaingai. Community te ih um an si tikah an pumkhatawknak a thuk zetin ka hmu ih, pakhat le pakhat thazang pekawk an thiam zet.
Malaysia Khawpi Kuala Lumpur ka Hmuh dan
Ka thlen ihsi ni reiro te cu ka nupi ih hnaṭuannak zung lamah nitin ka thlun tikah, kan inn le umnak kiangkap cutluk in a cangkan lo thawn, hi mi Kuala Lumpur kan ti mi cu Philippines kan umnak teh a tluk uallo ti ah ka rak  ti! Asinan, zan khat cu ka rualpa Jeremiah in special in nan nupa rawl ka lo do ding tin Pavilion , khawsung hmunpitnak lamah in hruai ih cuisi cun ka umnak veng vek mai a rak si ual lo, hi hmun maktarai, leitlun company picang le thil ṭha hmuahhmuah cu a kimthluh ual ti ah ka hmuhnak tampi a danglam ter. Cuisin, a can pe in nikhat pum zinglam 10:30am ihsin zanlam 5:00pm tiang kha Malaysia khaw sung Mini Rail in in fanpi ih kan rualvah cun thunuam rel phah in cik zet in thil umdan tlir le hliakhlainak kan nei. Cumi ṭhehah twin towers (Suria KLCC) ti ih theih mi, Kuala Lumpur ti hminthang thu innsawng sangpi pahnih le a kiangkap ih hmuan le inn nuam pawl ah nuam paseel in in lenpi ih ni ka khawp lo nasa. Malaysia ih sungkua tivekih um hrangah cun, a cancan ah family retreat neihnakah lole excursion vekih cawlh laknakah a ṭha zet ding tin ka ruat. Khawpi sung kan vawn lut taktak le dawrpi cang pawl ih kan hawn leng kual cu Singapore ih hmunnuam pawl thawn an unau aw zet tin ka ruat. Khawsung hmunpitnak ah cun milai an tam cuang in khawsung vak sukso pawlih hnipuan hruk le ceiawknak khal a danglam deuh in ka hmu.
Len suksonak transportation thuthawi pehpar aw in Bus hi phunhnih cu ka hminsin ngah. Phunkhat cu air con a si ih a dai nuamin Singapore thawn an bang aw vohvoh. Asinan, phundang leh a silen Aircon lo a si ih Phiilipines thawn an bang aw vohvoh. Cui aircon lo pawl cu rei ngaingai mi hngakin an ding ih a sungih passengers pawl hrangah nin a um tuk ding tin ka ruat.
Sumpai le ei hawlnak
Kan Chin mi cu Pudu Plaza kiangkapah kan tam nasa in ka thei. Dawr tum deuh le shooping Mall vawn lut sehla, kan laimi hi hmuh ding a khat tawkin an um ringring. Sum le pai, ei in hawlnak thu ah hnaṭuan ding a um hnuaihni . Hnasang ngaingai a si lo hmanah taima tei ṭuan  paih hrangah cun mi zaran hlawh hi mipa a silen Rm 1000-1200 karlah hrawng a si ih, nunau hi Rm 800-1000 tiang hrawng a si thlangpi hmang. Cumi ah an ram tangka in man a nei zet.  Mai ramsung ciocio ih hman a si ah cun Singapore hnak khal in nuntu khawsak a awlsam sawn nasa ding tin ka ruat. Rawl hi Rm 5 cun puar zetin rawl  hmeh cihnih lai kan ei thei. Philipines, India, le Singapore hnakin a ram sungih hman ciocio ah cun an tangka in man a nei zet.  Nu le pa ṭihzah, Pathian thei ih um le hna ṭhate’i a ṭuan paih hrangah cun hmanhman ten hlawh an pek tikah nuntu khawsak dan a zia um ngaingai.
Chin Calai le Thuthang
Ka theihsual lo len Malaysia ah hin thuthang pathum a suakin ka thei. Cupawl tla cu Hruaitu Thuthang (LCF), The Falam Times ( FCC), The Chin Times (CCYI). Hi thuthang  le timlamtupawl hin kan mi le sa thuthang ṭha ṭha le theih dingih thupipawl cu zarhtin an inn hmaiah siar theih in calai hmangin rian an ṭuan ih a ropi ka ti zet. Hruaitu le The Falam Times  hi cahmai pahra kuamkam an si ta in ka thei. Cule, The Chin Times hi cahmai 20 si in Nunthuleng, Biazai, Capoh, Sermon, Cahram, Sport news,  Bible simfiangnak, Lehlinmi cabu, Thehlarnak capawl le ramsung, ram leng thuthangpawl thawn kan mipi a kawm color rori ih print suak in thuhla ṭhaṭha in hlawm ih kan mipi in kan calai le nunphung ngainat an thiam phah vivo ding tin ka ruat. Kan calai fehpi dan tampi ah cun 2002 ih calai lungrualnak kha kan fehpi ngutngo a bang.
Thinglung lam le umtlandan
Kan Chin mi a thawng siar in hmun tinah kan ther awk ferfer tikah, in ngaisual duh le hua tui hrangah cun mit kan kem thei zet ding tin ka ruat ziangah tile kan tam tuk ih ruangah. Cun, khatlamah cuvek ih ruangah hmuhsuam tuar , bum a tuar le vuakvelh a tuar khal an um phahphah. Cumi ah lenglam mi in kanmai parih an lungput cu retṭha phawt sehla, kanmah lam ih kan lungput le kan um dan sawn malte in zoh sela. Kan mipi pawl ahleice in UN card nei thei hrih lo pawl cu an thla a phang thei zet. Security hmuh khal len palik an si hmang maw ti ih kaih khih phang ih khawsa khal a um  aw hnuai  hni. Cumi ah misual le um ṭha duhlo hrangah nunau ṭha lo (zuaraw pawl) le gay (mipa nunau vekih um) pawltla hmun hrekhat ah cun langhngan zetih hmuh theih in an lar aw rero. Pathian ṭihnak a neilotu’i hrangah sualnak le thlahdahawknak ding hmun le ram a tam. Innsang hngetkhoh, Pathian ih umpi mi le thlawsuah cotu si dingah nu le Pa Pathian thu ih kekar le innsang Pathian naih a thupi zet tin ka hmu. Minung hi kan mit ih kan hmuh mi le kan hna ih kan theih mi in awlsam te in sual lam ah in hip ṭheu ruangah, Pathian naihte ih nitin a um lo hrangah cun tluk le bahnak ding a tam.
Cutiasiruangah, hmun tin ihsin Malaysia unau pawl hrangah thlaza camnak hi kan man cante ah neihsak cio uh si.

Wednesday, November 2, 2011

Singapore Khualtlawnnak le Hmuhtawnmi


Leitlun ram ṭhangso le thianghlim ti ih theih a hlawhzetmi cu Singapore hi a si. Asia khawmual lawng silo in leitlun pumhuap khal in a khawsung thianhlimnak, ramsung security ṭhatnak, zalennak le a cangkannak cu mikip ih uarmi a si. Leitlun ram ka thlen cakmi pawl lakah ka rak siar tel ve ṭheu mi khal a si fawn.  Khawlak leng in khaw sung kan vak a silen cu kilkip ah midum, misen, mirang ti in miphun kim hi hmuh ding kan kalh aw nohnoh. A vawikhatnak ah tin 2009 , May thla ah ka thleng ih cuiṭum ah Sentosa, Jerong Park le Chinese garden pawl tla palman in ka khawsa ih ka di a riam zet. A vawihnihnak hrangah Pathian in ka innsang nu Mary Chin thawn April ni 10, 2011 ah khan Pathian le mipi hmaiah kutsihnak thianghlim neiin International Full Gospel Fellowship (IFCF), Singapore ah kumkhua in ka lo tiam ti ah innsang thar in dinsak. A vawithumnakah , Kawlram-Yangon le Tahan lam ih sungkhat unau le Mizoram ih ka nu le unau pawl tlawng in can kan hman hnu ah, May thla tawp ni 30 , 2011 ah ka ra lutsal . Cutin, avawilinak cu Oct ni 20, 2011 ah ka thleng sal.  Singapore ka thlen tinten kanmah Falam Christian Fellowship Singapore ah duhsaknak thawn can in rak awnsak ringring ih ka lungawi zet.
Singpore ih um kan milesa ka hmuhdan
Singapore ih um kan milesa pawl hi dinhmun ṭha taktak thawi inn le lo ṭha nei ih khawsa thei  hrekkhat ka hmuh tikah ka lungawipi ngaingai. Zir le thiamnak uartu le fimnak a hmu thiamtu ram a si tikah, an tefa le pawl hrangah ruahsan ding a um zet tin ka hmu. Innsang thawi a um mi nu le pa pawl fak an um zet. Rawlei mi ziangmawzat in duhsaknak thawn in sawm ih cutin dawr cangkang taktak le anmai inn ah tla  Pathian thuthawi kawmawknak le thlacamtlangnak kan nei . Cuiṭum ah ka uarzet hai nak pakhat a um ih cumi cu innsang ih a um pawl in an fale kha kanmah Chin ṭawng te thiam ding rori in an hruai ih, pai riai lo in kan ṭawng le hla thiamtak in an fale an sak, ṭawng ter thiam hi a si. Cule, a pahnihnakah, kan miphun le ṭawng ngainatnak neitu an si ih ka di a riam zet.
Cun, hnaṭuantupawl hi phunhnih vekin a ṭhen theih. Mipa le papawl ih hnaṭuan hi a tambik cu Engineering hnaṭuan lam a si tikah mi ram level vekin hna sang taktak kaiban tu mino le ṭhalai awmang tawk hmuh tawn ding an um tikah ka lungawipi hai zet. Cule, nunaupawl hi a tambik cu innsang tuangtim bawmtu an si ih , cupawl lak khal in thu le hla thawi kan ṭawng le calai ngaina zetzet tu khal ziangmaw tizat an um in ka thei. Cazir ih a umtu hi mi malte an si ih kutzung khiah tham lawng an um. Tlawng fee a khun tikah le nuntu khawsak dan a san tikah mahte pumcawm phah ih tlawngkai thei hi an malte.  Hnaṭuannak ram a sitikah mah le hnaṭuan cio ah an daih aw lo thei zet. Zingtlapit te in hna an ṭuan ih cutin zanlam tlai taktak thiang an ṭuan tlangpi. Asinan, ramṭha le nuam ih um ti cu hnaṭuan a ṭuan theitu pawl cu nuntu khawsak harsa vualvo ih nung awm ka hmu lo. Kan Salai le mai pawl kutken ka zoh ih tulai ih cell phone lar bikbik le suaktharpawl ṭha taktak khal an zaphakah an pharh ve nasa. Cun, hnipuan ken thuhla khalah ram cangkang ih um ti cu kan Chin tlang lam ih hnipuan kendan thawn a thlau aw deuh. Salai pawl khal smart taktak ih cei aw in an um ih cutin kan Mai pawlkhal hnitlek le cing tete thawi ngamtak ih lengsuak le vak hmuh ding an um ve.
Pathian biak khawm kan neih nakah minung 40 hrawnghrang an ra suakkhawm ih, Pathian thu an hal in an duhzet tin ka ruat. Hrekhat cu pi le pu nei an si tikah khawm a duh zet cing nan khawm awk remcang thei lo tla an um ve. IT san ih kan um vekin , thusim khal a hahdam zet. Powerpoint presentation thawi awlsam te  le fiangtei kan thusim dingmi mipi in an hmuh theinak dingah projector ṭhazet an hmang ih, kan praise and worship khal a nuam thawkhat pam. Music thuthawi pehpar aw ah cun ramsung le ramleng kan danglam ciamco nak ka hmu lo. Kan style le form khal bang aw vualvo hrih in ka hmu.  Ram cangkang le miphun dang tampi thawi hmuhtawm mi ṭawm aw ringring an si tikah mi upat, ṭihzah, ruahnak hlawmawk, kawm le biangbiak an thiam tlangpi in ka hmu.
Zingkhat cu Sunday zing a si ih ka rualpa in a birthday ni a si vekin kawldawr ah rawl thaw zet in do ih cutawk ah kanmah lam mi mizo ṭawng hmang fala pali pawl thawn kan ṭawng aw. Cutin, an kiangah tonak in kian ve ih rawl kan kil khawm. Titi nuam tla kan rel, hmeltheihawknak tla kan tuah ih cutin thu ka sut hai. Ka thusuhmi pakhat cu “pi le pu mithmai zoh in khawsa ringring nan si tikah a leng suak ding ih siannak nan ngah tikah ziangtin nan um?” ti ah ka sut. Cule, fala pahnih cun rangzet in hitin in sawn, “kei hi ka vawikhat leng suahnak a si ih  tuini zinglam 5am ah tuanten ka tho” a ti. Cule, pakhat dang ve cun, “thaisun a leng suak theiding ka si ti ka theih tikah ka helhhlawh ih zinglam nahzi 2 tiang ka lungawi ah ka it thei lo” ti ah a ti. Cumi in thu tampi I ruat ter. Khuahkhirhnak hnuai ihsi zalennak co ti mi hi minung in ziangtluk kan rak hngakhlap ti hi a si. Zalennak cu a dikzawng in maw a diklo zawng in maw mi pakhat in a hmang thei ko. Cuvek a si tikah, zumtu kan nunnakah  hna kan ṭuannak ah maw, ziang kan tuah a si hmanah , Pathian in zalennak , luatnak in pekmi hi Pathian ningnatternak, nun thlahdahawknak, amah hngilhko ih nunnak lole sual tuahnakah kan hman lo ding hi a thupi ngaingai. Thlahzalen mi si  kan caktuk tikah zalennak kan hawn co hin ralring ten kan zalennak kan hman lo len ka zalennak in sual lam ah in hruai awl zet ti mi hi Pathian fale in kan nunnah kan cinken a thupi zet.

Nuntu khawsak thu ah Singapore cu Permanent Residence a nei thei le Citizenship tiang neithei ih sungkua a um thei hrangah ruahsannak kawl a eng zet.  Cule, mipa a silen single life ih hnaṭuan a silen sumpai khawl theinak ding chance ṭha zet an nei. Asinan, PR le Citizenship a ngah lo hrangah le mi vualval hrangah cun nupa ih Singapore I nuntu khawsak tuangtim ding cu a theih lo tluk a si. Ziangahtilen inn san man, ei le inn, transportation le bill man pawl a khungzet. Amahlawngte cu tlinnak (qualification) a neimi pawl hrangah cun beunak le sumhawlnak hmun ṭha zet pakhat cu a si. Security a that tikah nunnak hrangah tihphan ding  a um lo. Address kan theih hnuhnu cu taxi to khalah ramdang ka thlennak India, Kawlram, Philipines le Malaysia thawi thim cun an felbik lai in ka thei. Ram cangkang ti fam cu meisa eng thuthawi pehpar aw in sun le zan a bang aw aw. Cun, Internet kan ti khal hi mah innsang lawngah connection lak ti si lo in mobile phone ihsin hmunkip le khawikip ah hman theih a si tlangpi.   

A tufangah kan Falam mi zalen zetih a leng suak le rawngbawlnak nei phah thei pastor kan nei lem lo in ka thei. Cangthei sisehla cu, Kan mah Chin ṭawng hmang cule Bible tlawngkai phah fellowship ih member pawl thlarau lam nun cawmnak le vehvaihnak ih can pe thei um sela Fellowship in an ṭhathnempi zet ka zum.

 Falam Christian Fellowship Singapore chairman, Pu Aa Lian tei innah thleng in ka riak ih annih in duhdawtnak thawn an neih le siah tla siangzet in in hlawm tikah ka lungawi ngaingai. Dunglam ihsin thla in rak camsaktu, Thlarau Rawl blogspot ih u le nau nan zate hnenah ka hmuh le tawn mi ka rawn lo hlawm a si.
Henry vl Hmangaih

The Chin Times Malaysia Thlirnak


Ral hla ihsin the Chin Times Thuthang cu Chin Christian Youth International (CCYI), Malaysia ṭuanvo laknak thawn zarhtin suah a si thu ka rak thei. The Chin Times ti ih hmin a put hlan “ The Chin Journal” ti a si laiah khan vawikhat chief editor Salai Ma Ram (@ Mittli) in duhsaknak thawn copy khat in rak ṭhen. Khaisi khan ka lung in kuai in cahram ṭha ṭha, thuthang tharlam, Pathian thunung, nunthuleng , copoh hnihsuak le a phun phun fimthiamnak le thehlarnak lam thil pawl siar ding ka hmuh tikah hivek thuthang pitling ramleng ah kan nei thei cu Pathian zaangfahnak liauliau a si ti ah a hram a rak thawk tu Salai Ma Ram (@ Mittli) hnenah tla the Chin Journal ka uar thu ka rak sim rero.
Cutin, can tawkfang a hawng rei tikah, Pathian ram, miphun le kan unau pawl hrangah ṭangkai sawn in kan hmansuah theinak dingah tin CCYI thawn ṭangkawp in Chief editor hmaisabik Salai Ma Ram (@Mittli), amah khal CCYI sungtel ih remtinak in The Chin Journal ti mi cu The Chin Times ti ah tleng a si. Cuisi thawk in The Chin Times cun kan mipi ṭulsam mi thuthang le theihnak hmangin rian a ṭuan thawk ih, a hlawknak sumpai suak mi pawl hmuahhmuah khal mi harsa le bawmṭul a timi ramsung le ramleng ih cangvaihnak hrangah a hmang rero zo.
October ni 26 ah tluangten Malaysia ka nupi hnen Philipines ihsin ka ra thleng ih, cutin ka thinlung ten The Chin Times ka hlam rero.  Ni 29 (zarhte zan) khawm kan pawk, LCF biakin ka hawn lut cu kan CCYI EC tlangval felvai tak Salai Jeremiah le rualpi pawl ka tawng.Cutin, The Chin Times Vol. 1. No-34 le 35 kha a lakin in ṭhen! Ka kutsung ih The Chin Times thuthang ka hawn kai ngah cu ziangtluk ka lungawi ka sim thiam lo. Cutin, zan khawm ban inn ka thlen veten a cahlap hmaisabik ihsin a tawptiang cipciar le uluk zetin thuthang, le a sungih thu um  hmuahhmuah hrelh lo in ka siar ih ka thin di a riam in fimnak tampi ka sar ngah. Zarhpi zingah kan sungṭuan Salai Jeremiah in LCF, Kuala Lumpur sangka hram  ihsin RM- 3 in copy a rak zuar ih cutin, a lakih in ṭhen dingah duhsaknak in pe nan, ka cohlang duh lo ziangahtilen lei ka duh in an pumpekawknak le zuamnak ka uar hleice ruangah sumpai thawi lei ve hrimhrim ka duh. Cule a nih khalin “a lei rori in ka lo lei ding” ti ih ka ti teuteu ruangah ka thinlung thei in ka leinak in cohlan sak ih ka lungawi ngaingai.  Vol 1, No-36 thaw cun zarhthum suak the Chin Times thuthang ka kutsungah ka kawl ih ka suk soh nak tinkim ah ka keng, ka siar in ka bih rero. Tuiṭum ah ka hmuhdan malte ka rawn tarlang ding.
The Chin Times Thuthang kawm
The Chin Times Thuthang khawm ka hawn hmu cu ka lungawinak hi simthiam rual lo in a sang. Hawn pawrh bet dan ding le lawmdan khal ka thiam hran lo. A siartu le a hmutu in nan theih mai ka zum!  A kawm hmailam le dunglam hi rawng (color) thawi print suah a si ih, cutawkah kan designerpawl in mawi emem in thuhla a sungih um thupi zual pawl kha an zuk mawi emem in an tarlang. A  khawm hmaisa bik tlunah The Chin Times ti mi bold letter in mawi emem in an ngan ih a hnuaite ah CCYI timi italic in ti riari ten an ngan. Cun,  a sir khat lam kap veve ah  Vapual zuk mawi emem in an tarlang. Cun, a dunglam thuthang kawm ah CCYI Logo mawi zet, thehlarnak le zuk hrekkhat computer design mawi hnai zet ih cawihmi pawl an tarlang. Hi The Chin Times hi a kawm hmailam le dunglam tello in cahmai hnah kul (20) tluk ih sah a si ih a sungih thuhla ngansuah mi pawl hi nun remṭhatu , theihnak kautertu le fimnak mipetu thu ṭha hlirhlir an si.
The Chin Times a sungthu le remkhawm dan
The Chin Times thuthang kawm sunglamah a siartu pawl hmuahnak , CCYI, Malaysia ṭuanvo neitu le the Chin Times thuhla theihterawknak a um. Cun, a sungih nganmi thu le hla hmuahhmuah hi cangantu ih hmuh dan le pawmdan a si thu fiangzet in an tarlang fawn. Cule, a hnuai sirte ah sumpai thlengnak rate up to date an tarlang bet. Cahmai  hlap khatnak cu Editorial ṭawngkam in a luah ih, thiam zet le thuuk zetin editorial in a lungsung ih a seherhmi, a veimi le a duhnak a hawn ausuahpi cu cahram saupi si si lo ah cun ka mang I bangter tu pakhat a si. A ṭha ti men in a daih lo, thlun le nupi thei cih ding rori in mi a lem. Cule cahmai 2-3 nak pawl ah Biaza khawvel le art lam pawl mawi hnai taktak ih cawihmi tarlan a si. Biazai nganthiampawl in an irawm suak thiamtin bawlin an hawn thaiṭial cu siar a manhla lawng si lo in milai ih kan dinhmun , khawruahnak, hmuhtawn mi le seherhmi tawifamkim le felfaiten an rellang. Cun cahmai 4-5 pawl ah cun Thlarau lam nun ih kan ṭulmi Pathian thunung sermon ṭha taktak le Bible simfiangnakpawl belhcian dawl taktak  le nung takin an tarlang. Siartu pawl hrangah thazaang tlungtertu le lamhmuhtu ṭha an si ding ti hi ka  hmuh dan a si. Cahmai 5 nak hawn kau cun hnihsuak saithiam pawl an rawng cangvaiih, stress a nei pawl hrang khalah ka ang hio hio ih hnih reronak le thinnuamtertu pawl capoh hnihsuak mak taktak le siar nuam taktak an um. Kan naunu pakhat tla cu The Chin Times a kutsung ih a thlen vete cun hnihsuak bawm ah a leng ih amahten ‘mi aa zianglo hmu’ an rel bang in a hni rero men.  Cahmai 7-8 kan kau asilen Mipi ruahnak (Public Opinion) hrang ah can awn a si ih cahram le ruahnak ṭha ṭha, mi fimvar tertu le bawmtu siar ding a um.  Cun Cahmai 9 nak cu Thufim- Bible thufim siseh, mi ropipawl ih aanka le sim mi ca tawitete pawl tarlannak ih hman a si. Keimai pumpakah cun hivek ihsin nasa ngaingai in ka zir ṭheu. Tlar malte an sinan milai nun le kan ṭulmi tampi fimnak in zirh. Cahmai 10- 14 nak cu Tualsung thuthang le leitlun thuthang, Media le celebritiespawl ih thuhla in a luah. Hipawl hi zarhkhat ih kan laimi, le leilung tlun ih thilthleng mi a langsar zual pawl hmuahhmuah tarlan a si ringringtikah Internet online man lo hrangah thuhla theh ṭul mi thuthang tharlam in sum ringring tikah kan sawr bawk zet ding tin ka zum. A hleice in rawngbawltu saya, sayamah, Innsang nu le pa hrangah hivek thuthang hi siar a hrelh ih hrelhlo ding mi an si in ka ruat! Kan ṭawngte in kan kawtkai lole kan biak inn hmai tiang rori in rawn thlensak thei hi kan vanṭha tuk, lei le siar ding  a cuh ih in cuh vutvo tlak a si. Mifim le calai a ngainatu ih innah cun cabu le thuthang siar dingpawl  hi an inn thuammawitu an si ringring. Cahmai 15 -18 hi Nunthuleng inn, cabu lehlin mi, public opinion le a tlemdan ih zirin sermon ṭhaṭha nganbeetnak hmun ih hman a si. Cule, cahmai 19-20 hi Fimthiam zirnak thuthang, le lehpannak (sport News) thuthang tarlannakah hman a si. Hi tawkah ahleice in bawhlung thuthla  rel lang a tambik. Cule, hmaitawn thusuhnak khal a tlunih tarlan pawl lan in a remcan dan ih zirin a sungah thleng danglam mi tete a um ṭheu. A dunglam thuthang kawm a sunglamah thehlarnak a phunphun tarlan a si ih, man awltete in VCD, cabu le dawr tivek thehlar ding neipawl hrangah kau zetin can onsak an si. Zarhtin te copies 120 hnakih mallo zemsuah ringring a si.
Pumpak ih Ka Hmuh Dan
A kawm ihsi thawkin a sungthu le a lai cem tiang ka siar le bih rero tikah kan miphun fimnak, theihkauhnak le remtheihnak in bawmtu ah lei ringring tlak thuthang a si in ka hmu. A kawm hmuh leveten a sungah ziang thuthar le thilthar theih bet ding, nunpi ding a um ding ti siar caknak in mi a lem. Cahnah hman mi quality khal ṭha tawkfang a si tikah siar a hahdam in a nuam. Cule, editorpawl hi calai mi le sa taktak an si tikah an ṭawngkam hman mi le catluan remdan pawl hi siar a nuam. Cun, computer design lam khalah IT san ih um kan si vekin sungṭuanpawl in mawihnai takin an rem thiam. Zoh remlo le peng riairiai tivek hmuh ding a um lo. A sungih cahram le Pathian thu sermon pawl hi belhcian dawl taktak an si tikah a leiban le a siarban ih um hrangah cun siar lo ih um ding ka ruat ngam lo zingahtilen a siar ngah lo hrangah cun cannak nasa tak ah kei tla cun ka ruat! Cule, cangthei a silen cu sport news zawn ah khin boxing news le basketball news pawl telh bet phah vivo thei sela a ṭha pei maw tin ka ruahnak malte ka rawn bet! Hi zawnte ah pumpe ih miphun duhdawtnak thawi CCYI kekarnak fehtlang ih tuanvo kaitu pawl hnenah lawmnak ca ka thai lang duh. Hlawh fangkhatte khal anmai pumpak hrang hlawknak um riai lo, anmah le hnatuan tul tuk lakah hitluk in miphun seherhnak le Pathian rawngbawlnak tlukih ruatih hivek Thuthang rinsantlak Malaysia CCYI in an tuahsuak thei hi lawm le pawrh an tlak taktak ti khal ka tarlang bet duh. Kan Chin mi , kan ṭawng le calai a siar thei ta poh cun rual le pi ih leimi ring mai lo in mah rori in sungkua ih siar kim thei ding ah sumpai pe in lei tengteng ding khalah ka sawm aw duh. Kan Bible in “ Ka mipawl cu theihnak an tlaksam ruangah an hloral” (Hosea 4:6)  a ti bang in, catampi kan siar le Pathian thu tampi kan nunih kan khumnak ihsin theih lo ruangih hlohralnak le hlawhsamnak lak ihsin kan him thei ding a si.
The Chin Times Neitu
The Chin times hi CCYI, Malaysia ta a si ih, ṭuanvo a neitu pawl hi The Chin Times Editorial Board hnuaiah a tufangah hin Editor- Morris Biak, Salai Khumte an si. Designer hi S. Sangte si in Margeting hi Salai Khaw Tin Pum, Lal Ruat Lian, Peter Siang Nawl zul, Eliezer le James an si. Pathian le miphun hrangah theihnak, fimnak  sangsin kan neih theinak dingah calai ih hnaṭuannak thawi theihtawp a suah tu an si. A tufangah hin CCYI, Malaysia Hotu ṭuanvo a kaitu hi Pa Bawi Tailo ( 017-882 5271) le Hotu Sang –Salai Jeremiah (012-2153679) an si. Hi the chin Times thuthang  le CCYI thuthawi pehpar aw ih pehtlaihtheinak cu thechintimes@gmail.com lole ccyimalaysia@gmail.com an si. Miphun le ram hrangah sanmureng ih ro le thilṭha roh a duhtu ta poh cun kutkai aw ih ke in karpi dingah lungawi so parten kan lo hmuak ringring.
The Chin times tuni tiang catlo ih leitu le siartu pawl hnenah lungawithu ka sim ih cumi rualin tuni tiang cawllo ih kan ṭawng le calai te thawi thuthang suah vivo thei ih lam in hruaitu cung Pathian hnenah lungawinak ka tarlang fawn.

Henry vl Hmangaih
CCYI, Vice President (Central)
Kuala Lumpur (Camkhat)

Pathian Ih Lo Pekmi

Minung hi kan piansuah leveten Pathian in mah le talent thiamzawng in rak pe thluh. Cumi cu Khuanu in kan tundinawknak, mai hrang le midang tundinnak, tuahthatnak ih kan hman ding ih a zaangfahnak thilpek a si. Kan phu ruang le kan tlak ruangah si lo in duhdawttu Pathian in kan piansuah levetei lainatnak ih in rak pek mi a si.

Cumi ah mi tampi cun, kanmah ih cahnak, huham, thiltitheinak, thiamnak le fimnak Pathian in in pekmi hi theuneu tuk le fate tukah kan ruat pang theu. Cule, midang ih ta kha tha cuang, mawi cuang, le famkim cuang dingih hmuh kan tum. cuvek, lungput kan mah ah a tum tikah, kan tuanvo le tuahding mi tuah ngamlo, tuah thei lo ko i in hnuk thla theu.

Curuangah, Hlawhtlinak, thlawsuah le thiltha tuahsuak dingah kanmah le mah kan hmuh niamawknak, caklo ce le ti theilo ce ih kan hmuhawknak kha kan hlawn hloh a tul. Cule, midang ih thiamnak le tlinnak in kanmah teh aw lo vin, Pathian in talent in pekmi le kanmah ih thiamnak kan neih mi hmang in raltha zetih kan ti theitawk ih thabik in hna kan tuan asilole kan cangvai a si ah cun cumi ah hlawhtlinnnak le diremnak a um.

C.S. Lewis ih tawngkam bangin, " Pathian in midang dingah lo ser lo in nangmah dingah a lo ser ruangah nangmah na sidan vekin nung aw." Na neih mi le talent kha tha tei hmang suak thei dingah zuam sinsin aw. Ka thawtzawngah milai hi kan rak thiam cingcing.
 Henry vl Hmangaih

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...