Tuesday, November 22, 2011

Van Ih Ro Khawl (Luke 12:13-21)

A hmun lo mi leiram ah zumtupawl cu Bawipa in a ram hrang hnaṭuan  sunglawibik ṭuan dingah, Amai kut le kei ai ah in thlah. Cumi ah mi tampi cun hi leitlun hi kan ram ngaingai hmang ti in a phunphun in thlawsuah malsawm kan dawn mi khal kan khawlkhawm.  Leitlun hi suahsan thei nawn lo ding vek tlukih kan ruahawk can ah kanmah lo midang kan nunnah a lang ban thei lo. Hileiah mikhual le cambang men kan si ti mi tla hi kan hngilh pang ṭheu ( I Pet 2:11). Jesu in kut le ke dang a neih nawn lo ruangah tuini ih zumtu nangmah le keimah hi Bawipa’n a hnaṭuannak hmanrua kut le ke ah in hman a duh.  Pathian in a duhnak famkimtertu dingah na neihmi le hlawnthil lo dil sehla , Isaiah bang in “ Bawipa hinah ka um, keimah i thlah aw!” ( Isaiah 6:8) na ti thei kem?

Kan leitlun hi nikhat hnu nikhat a siat deuhdeuh, khawitawk ram le hmun kan um khal len muannak le himnak taktak a um lo. Farah, beidawn le thinnau ruangih mah le mah thataw lawng si lo in, millian bikbik tiang khal kan zoh asilen nun beidawng ih mah le mah that aw (suicide) theih ding an um ringring. Cun, mi hrekkhat cu an lennak mi ih iiksiik ruangah, an neihnunnak  lawnsak duh ruangah meithal in siseh, nam le hriamhrei a phunphun thawn siatsuah in an um fawn. 

Kan Bible ah Jesu in milian pakhat ih tahṭhimnak hmangin sumpai thu thawi pehpar aw mi ah fimnak thu in zirh, “ Vawikhat ah milian pakhat a um ih a ram sung ihsin rawl tampi a suak. Cutikah a thinlung tein ‘ Ka lo sungsuak rawl retnak ka nei nawn lo. Ziang ka tuah ah so a that ding? Hitiin ka tuah pei: Ka rawl-inn pawl ka bal pei ih tum deuh in ka sak pei. Cunah ka rawl le ka thilri hmuahhmuah ka ret pei. Cule keimah le keimah cu: Mi vannei pa! Kum tampi sung na tul dingmi thilri na nei zo. Na duhduh in nung huahho aw; ei aw, in awla nuam zetin nung aw, ka ti aw ding,’ tiah a ruat. Sikhalsehla Pathian in a hnenah, ‘Mi-aa pa! Tuih zan rori –ah na nunnak hi a cem ding; cule na hrangih na khawlcia mi na thil hmuahhmuah hi zo in so a co ding?’ a ti,” tiah a sim. Cun Jesuh in, “ Anmah ih hrangah thilri an khawl ih an lianzet nain Pathian mithmuh ah a lian lomi cu himi pa bangtuk an si,” tiah a netnak a sim.”(Luke 12:16-21)

Minung kan nunphung hrimhrim hi duhhamnak ih khat kan si. Hi tawkih Jesu in milianpa a rel bang hin tuini ah zumtu tampi cu kanmai nunnawmnak le len ding lawng ruatin Pathian in leilung ih zumtupawl in thlahsan kan ruat ban lo. Zing ihsin sun le zan cawl lo in kan ṭuan ih Pathian in damnak , hriselnak le company  ṭha ṭha ih hnaṭuannak canṭha in pe.  Cutin, sumpai khal lei thlawsuah Pathian in in vur. Asinan, Pathian ram hrang ih rawngbawlnak le pumpekawknak ah kan khul a vung ṭheu. Hi tawkah milian pa ih tivek ciah hin, ka fate hrangah, kan innsang  hrangah, ka zirnak hrangah, kan hmailam can hrangah tin sumpai tampi pi kan bank account ah kan nei. Hmailam hrangah ruahhmannak nei ih khawl a sual ka tinak a si lo. Asinan, vawitampi cu cumi sumpai kan khawlnak ih kan duhsan bik cu boss vek ih nuam takih kanmah le innsang, nunnak khawvel ih Holly wood minta le mintami bangih um  hi a si. Asinan, zumtu Pathian fa le ruat ṭha hnih kuh! Cumi cu simaw Pathian in hi leitlun ah in thlahsan?  Hi tawkih milian pa Jesu in ṭahthimnak ih a rel mi hi sumpai a khawl rerotu vek a si. Culen a lian tukih ti ngaihnak khal a thei nawn lo! Ka thlarau cawl aw la, na duh duh in, ei in um aw ti ah a ti aw. Asinan, Pathian in cutluk in neinung, milian khal sisehla “ Mi-aa pa!” tin a ko tlat mai! Ziangruangah si pei, asancu a humhimawknakah Bawipa hmang lo in, a neih mi leihlawnthil-sumpai, neih le lennak a rinsan ruangah a si. Kan hmailam can le nun hi kan kutah a um lo. Bawipai kutah ho khaw a um!

Ṭhimnakah, unau sumpai tampi khawl in, inn le lo ṭha ṭha nei in, car le mi ih lawm le pawrh hi leitlun ah si hman la, ziangtikah na thi ding / ziangtikah kan thi ding kan thei lo! Hi kan Bible catlang ih Jesu ih ṭahthimnak a rel mi ah rokhawl mi thuhla ruangih an buainak thu a rel. Nang khal Pathian in hnaṭuan theinak a lo pekmi thawn sum le pai tampi nei in, na khawl thei a si men thei ! Asinan, Pathian hrangah hmang lo in na hmailam hrangah tin a billion tiang ret khal hman la! Unau, zan khat thilthu ah na nunnak cem sehla zo in ha cu pawl cu rawn co ding! Na fa le pawl tla na ro tata mi ruangah an rawn buai in an rawn satdarh aw thluh pang kei aw! Jesu in can ṭha a um laiah, na dam lai ah, na ṭuan thei laiah, na neih laiah, a ramhrang ih thlawsuah mi hmang dingah a lo duh. Van ah na ro khal dingah a lo duh ! Milianpa vek kan si pang kei ti hi ka va phang ve aw?

Ziangtikah na nunnak a cem ding ti na thei lo. Kan nun ti mi hi a fiang lo tuk. Bible in zianglam ih pangpar mawizet ih par, zanlam ih vuai sal leh mai vek hi nan si in ti ( Saam 103:15).  Cuti a si tikah unau, tui canah hi thuhla hi ṭhaten ruat dingah ka lo duh!  Na neih mi sum le pai thawn na nunnak a liam hlanah a tam thei bik vanah ro khawl lohli aw. A hmun lo mi lei ram ah, a tlaap, thirek le rukru pawl in an boh ih an siatsuah theinakah na ro khawl hrimhrim hlah ( Matt. 6:19).  Na eicawk lo ding tiangtiang khawl hlah aw. Cuhnakin, thlarau hlo runsuahnakah, mi pakhat nun tundinnakah, rawngbawlnak le cangvaihnakah na damsung can tawite ah a tam thei bik hmang aw. Na nun a liam hlanah na neih mi hlawnthil thawn Van ah ro a tam thei bik khawl aw! Na sir aw hrimhrim lo ding! Lei ih ta cu zianghman vanah na sawm thei lo nan, rinnak thawn, duhdawtnak thawn Bawipa sum na cawih tikah , Pathian in na pekmi kha sum nung, thlarau hlo runsuahnakah le na hrang lawmman ah a lo ret ṭhatsak a si. Lei ih na khawl tam poh len van ah na can tam ding. Thlawsuah tam pi dawngtu na silen Pathian in a lo phut kirsal mi khal a tam ve. Ṭuannak can ṭha na neih laiah Pathian ram hrangah nasa ten peknak thawn ṭuan thei nasi len ṭuan lohli aw ziangahtilen kan can hi can sia a si( Eph 5:15). Ni hnuaiih thil um mi kan hmuh theih mi thil hmuahhmuah hi a nini in an se deuhdeuh. Linghnin le thlisia a tam, leitlun hmun kipah buainak a pung sinsin. Rei kan ṭuan man hlanah Jesu cu in hruai dingah a ra cing ding.

Hi thuthawi pehpar aw in can remcang rawn lak ka duh. Tu ah “ Missions le Nangmah” ti mi cabu khal Pathian in a zaangfahnak zarah letsuak thei in in tuah! Hi cabu hin a tufangah Bawipa in kan leilung ah ziang a tuah rero, Thupek ropi “ mi hmuahhmuah hnenih thuthangṭha thlen le dungthluntu ih tuah” ziang kan thleng (Matt. 28: 19-20), ziangtin ha mi in Pathian an rak atcilh, an nunnak le neih mi van ah ro an rak khawl dan, Ramthim ih thlarau hlo mi thawngtampipawl hnenah an nun tiang liam in thuthangṭha an rak phurhsuah, an neih mi sumsaw tla Bawipa’i inn (van ah) an khawl ti pawl, le kan damsan umsun Bawipa’i hnaṭuan pawl in sim. Cabu tumpi a si lo ih siar a nuam in mi a cakter tuk, a hleice in damsan le dam man nei thei ding minung ah mi a hruai.  Kan Chinmipawl hin hi cabute hi kan kut ah tleng tluh sehla, kawlram kan nawrnak le kanmah le kiangkap zumlotupawl kan nawrnakah nasa ngaingai in in bawm ding ti ka ruahsan.

Cumi ah, na hmuh dah lonak ram, na thlenbanlonak midang innsang, na sim ban lo nak ih um -mi beidawng le caupawl siseh, hremhmun lam pan ih a liam rerotupawl hnenah thuthangṭha simnak thawn telve na duh asilen, hi cabu “ Missions le Nangmah” ah hin , Pathian ih thlawsuah na comi rak thawh ve aw! Na bank account, na sumpai khawlmi, le na innsang ih na retṭhat mi pawl malte na rak thawhsuahnak hmang in hi cabu hi print theih a si. Cutin, innsang tampi le pumpak tampi hnen a thlen tikah, vawikhat mei an hnenah thu na sim siloin hi cabu a siat hlanlo cu hi cabu na bawnnak zarih print suahmi a rak siartupawl hmuahhmuah ah na thlenban lonakah siseh, na thihhnu tiang khal in vanro na khawl thei a si. Curuangah, ralṭha zetin hi thuhla ka ngannak a si.


Hi cabu hrangah peknak thawn ka telve ding ti ah a ti thei kan um asilen hi tawk a hnuai ih address ah hin in rak contact lohli aw. Cabu nam ding in ready fel a si zo. Pathian  rawn aw la, Pathian in na nun ah thu a lo sim asilen rei hngak loin in rak contact lohli aw. Cutin, a ram hrang rawngbawlnakah kan print suak lohli ding.
Address:
Henry vl Hmangaih
Philipines,
Phone: 0063-9433522505
           henrylalhma@gmail.com

Pathian in lo thlawsuah hram seh.

Sunday, November 20, 2011

Tangdawr Ten Um Aw ( I Peter. 5:5-7)

Tangdawrnak hi tuini kan san zumtupawl hin kan thlahthlam zet mi thil pakhat lakih ta a si. Thlacamnak thawn tangdawr nun nei thei dingah kan dil cutin co ih kan ruahawk rual in kan hlohsal lala ṭheu. I Peter 5: 5-7 cun hitin, “ Cuvek thothoin, nannih minopawl, kum upadeuhpawl hnenah tuhlutaw uh. Asi, nan zaten pakhat le pakhat hnennah tuhlutawtawn uh la, tangdawrnak thawn thuamaw uh. Ziangahtile, “ Pathian in mipuarthaupawl a do ih, tandawrpawl hnenah zaangfahnak a pe ṭheu.” Curuangah, a tikcu teih a lo khaisan theinak dingah, Pathian kutcak hnuaiah tangdawr uh. Anih in a lo ngaihsak ruangah nan mangbangnak hmuahhmuah cu amai parah ṭhum uh” a ti. Kan Bible catlang siarmi vekin ziangruangah Pathian thupek mi tangdawrnak nun kan neih tengteng a ṭulnak san thuthum in kan zoh ding.

1. Pathian in mipuarthau a do (v.5). Hitawk ih “do” ti mi ṭawngfang hi ralkappawl anral do dingih an singsa aw rero mi relnak vekin hman  a si. Hi simfiangnak ihsin Pathian in puarthaunak hi a zoh men lo, mi hngalpawl hi a do ti fiangten kan thei thei. Puarthaunak hi sualnak tampi rahsuaktu sual hram a si. Himi tak hisi mi puarthaupawl cun rem an theihlo, lole an sual an sir duhlo kan ti ṭheu nak.

Luke 8:18:10-14 kan zoh asilen sual a sirmi siahkhawngtupa le mihngal Farasi kan hmu thei. Thlarau lam ih puarthaunak nun a neitupawl hin midang thuṭhen an cak thei zet. Khatlam vethung kan zoh asilen, mi tangdawrpawl cun awlsamte in midang thu an ṭhen mai lo asancu anmai tlinlonak le palhnak fiangten an thei. Jesu’n hitin, “ Ka lo sim a si, cupa cu Farasipa hnakin Pathian in thiam a coh sawn ih a inn ah a tlung. Ziangahtile,zohkhal mah le mah khaisawngawtu cu niamter a si ding ih, zokhal mah le mah tang a dawrtu cu khaisan a si ding,”(v. 14) a ti.

2. Pathian in mitangdawr cu a zaangfahnak a pe (v.5) Khristian nun kan ti rero mi hi  a hram thawk ihsin a cemneet Pathian zangfahnak thaw lawnglawng ih nun theih a si.Cuvek thotho in, kannih khal in ṭuanvo tumpi kan nei. Zianghman tuah ding ka nei lo ti ih to huahhi men ding lole midang uk tum ciamco ih um ding kan si lo. Cuhnakin, Pa Pathian ih hnaṭuan kha kan zawm ve kei cutin kanmah sungah le kanmah fehtlang in hna sunglawi a ṭuansuak ding.

Siangpahrang Nebuchadnezzar hi kan theih cio vekin Babylon siangpahrang a si ih, huham le thiltitheinak nasa zet neitu a si. Asinan, Lei le van ih thuneihnak sangbik neitu Pathian ṭihzahnak cang a thiam lo. Ralrinnak pek in a  um, “ …Sualnak tuah nawn hlah, a dikmi tuah awla mifarah pawl zangfahaw.Cuticun na ṭhangso vivo ding” (Dan 4:27). Asinan, a ngaihsak duh lo, amah le mah kha Pathian hnak khalih sangsawnah a ruat aw. Curuangah, Pathian in a tangdawrter.  A thluak a buai ih cutin ramsa bangin a um (Dan. 4:31-32).  A tawp a tawp ih a hawng harhsuah tikah, Nebuchadnezzar cu amah le mah Pathian hmaiah a tangdawrter aw ih Pathian a be sal. Hlawhtlinnak siseh, uknak siseh, ziangkim tlun ih thuneitu cu Pathian lawng a si ti kha a theisuak sal. Cuvekin, Pathian cun mi hngalpawl tangdawrter dan a thiam tuk (Dan. 4:36). Zumtu kan si maw zumlotu kan si khalah Pathian hmaiah kan tangdawr duhlo a si ah cun Pathian in in tangdawrter hrim dan a thiam tuk.

3. Pathian in mi tangdawr cu a tikcu cante ah a khaisang (vv.6-7).  A cahnak huham hmaiah tangdawrte ih nun kan hman tikah, Pathian in a zangfahnak thawn Amah rinsan theidan in kawhhmu, cule a tikcu can a kim tikah in khaisan theinak ding hrangah. Pathian ih caan hi ziangtik lai khalah a ṭhabik ringring. Nebuchadnezzar cu Pathian hmaiah amah te a tangdawrsal  le Pathian a ṭihzah kirsal tikah, a dinhmun kel peksal a si hleiah Pathian in malsawmnak tamsan a pek betsal (Dan 4:36).

Mi puarthaupawl cun ziangtik hmanah ka palh, ka tisual a si tin an ti duh dah lo. Hitawk ah nangmah le nangmah zohfelawknak hitin na vawn nei thei:  Rem ih na um tikah na lung a awi thei maw? Sawiselnak pawl hi ziangtin na letkirsal ṭheu? Thuneitu’i hnenah na tlulut maw? Na rawngbawlnak ih na hnaṭuanpawl mi ih an lo theihpi le an lo lawm, pawrh ding na thlir maw? Midang in ziangtin an lo ruat timi hi thupi tukah na ret ringring maw?  Pathian kutsung ih pumpek hnakin na dinhmun ih harsatnak le buainak pawl nangmahte ih cinfel tum in na buai nasa ṭheu maw?

Tangdawr ti tikah mah le mah tlinglotuk, niam hleice vekih hmuhawknak a si lo. Pathian mithmaiah ziangvek ka si ti a dikmi lungthin thawi mah le mah hmuhawknak a si sawn. Kan  sambaunak le tlinlonak tam zet cingin Pathian in cemnineilo in in duhdawt . Kan ṭawnṭaihnakah anih cu kan cahnak hram a si.  Anih cun nun kekkuai mipawl cu a tuamdan lawng siloin a sunlawinak hrangah a tuah tharsal ṭheu.  Zianghman hi hngalpi ding kan si lo, amah ih zangfahnak ruangih nungdam , cangvai thei, thlawsuah malsawm dawng kan si. Cuih thutak cu Pathian fale in kan thinlung ih kan cinken ringring asilen hngal le puarthaunak lak ihsin kan nun in runhim thei ding.   Kan nunnak ih amai hmun diktak luah ringring dingah Pathian kan pek lo tinten hngalnak in kan thinlung sungah awlsamte in bu a khuar cing ṭheu.

Tangdawrte ih nung thei ding in Pathian ih bawmnak kan ṭul. Kan Bible cun Pathian in mi puarthaupawl a do ti ah in sim. Kan hngal pang asilen kan dinhmun ṭha le thlawsuah in sawisiatsak hleiah misual le miṭhalo pawl tiang khal kanmah in tangdawrter dingah a hmang thei.  Khrih bangnak ih nitin sersiam rero kan si tikah kannih khal in Pathian ih a duhbang tukmi hmanraw ṭha kan si theinak dingah Amah thawi kan fehtlang , kan ṭuan tlang ringring a ṭul cule a zaangfahnak le rinumnak ruangah amah in a can kim a ti tikah duhsaknak le cawimawknak khal in khumter ding. Pathian kutcak langsuak ding hngakin Pathian falepawl ziangkim kan tuah mi ah tangdawrte in Bawipa rian uh si, a sunlawinak pakhat lawng ruat uh si.

Saturday, November 19, 2011

Missionary Thlahsuaktupawl le Thlacamnak

Kum ziangmaw tizat a liam zo mi ah khan missionary pakhat le a nupi cu Africa ah missionary rawngbawlhna ṭuan in an um. An mission field ih an fehhlante ah anmai khua ih an kawhhran cun rinum zet ih an hrang thla camsak ding ah thu an tiam. Cutin, an thutiamkam mipawl cun an nupa cu   a cakter zet. Cutin, cui missionary tei nupa cun an mission field lam pan in an pawk. Vanduaitlak zetin, kum hnih an rei hnu ah cui missionary cu a duhdawt bikmi a nupi le a neihsun sungsuak fanau thar cun African natnak (African desease) ruangah an thihsan. Amah khal cu cui natnak cun a sualbuai ciamco ih cutin, thlakhat lawng dam dingah can a nei thlang. Cumi ih ruangah cun, sim thancianak um lo in lawng thawn an ramah cun a tlung.

An khua ah cun tluang ten a thleng. Tlawngkai nithum zanlam ah cun cui thi zik ih a dam lo rero le a kekkuaimi missionary pa cu zarhtin ih an kawhhran in thlacam khawm an neih nakah cun telve dingah Biakinn a pan cih. Dunglam ih an retmi tonak ah cun thawm lo ten a to ih cutin daiziar in an thlacam a ngai.
Thlalcamkhawm an ṭheh ah cun , a tonak ihsin a tho ih cutin nuamnai ten Biakinn hmai pulpit lam cu a pan. Cutin, thlacamtupawl ( prayer group) hnenah cun hitin:
“ Thla nan camsak mi nan missionary kha keimah ho khaw ka si. Ka nupi le fa cu Africa ramah ka phum ih kei khal thi dingah ka ra tlung. Nan thlacam mi ka ngai ih ka mang a bang, nan lakih mi hrekkhat cun nan missionary hrangah thla nan cam, asinan nan thuthiam mi len nan bawhpelh fawn. Nan thlacammi hmuahhmuah khal nanmah thawi a pehpar aw mi le nan kawhhran thuhla lawnglawng a si, asinan nan missionary nan hngilh. Atu ah cun fiangten ziangruangah ka hlawhsam ti ka thei zo. Dunglam ihsin hridai thawi hngetkhoh zetih in rak pawk ding kha nan tuah lo ruangah a si" ti ah a ti.

Thlahsuaktupawl in hi thuanthu nung riahsiat umza ihsin ziangsi kan zir thei mi um? Thlacamnak ih huham hi thiltitheinak hram a si. Na missionarypawl hrangih thlacam hi loh theihlo ih ṭul nguaingo mi a si. Sumpai ka kuat takah tin thlahdah zetin thlacam lo in um men hlah aw. Hi thu ih thlahsuahtu zo ta poh khal in thupi ah kan ruat a ṭul hrimhrim. Na thlahsuahmi missionarypawl ih dam le thih- nun rori khal kha a thlahsuaktu nangmah ih thlacamnak parah tampi a ṭhum aw aw ho khaw. An rawngbawlnak ih hlawhtlinnak le hmuar khal kha dunglam ihsi nan thlacamsaknak parah tampi a ṭhum aw. Cuhnakih thupi sinmi cu, a thei hrihlo mi mibuur pumpak 6,950 pawl ih kumkhaw nunnak khal kha rinum tei na thlacamnak parah tampi a ṭhum aw a si.

"Missions le Nangmah" ih ta ka lo hlawm ve

Wednesday, November 9, 2011

Malaysia Khualtlawnnak le Hmuhtonmi

A vawihnihnak hrangah Pathian lamhruainak le kilvennak in tluangten ni 26th October, 2011 ah Kuala Lumpur, Malaysia cu Singapore ihsin ka thleng. Cutin, duhdawtmi innsang nu Mary Chin thawn tawng aw in le, u le nau duhdawtmi ziangmaw zat thawn tawngaw ngah in can sunglawi zet kan hmang khawm ih ka di a riam zet.
Lai Christian Fellowship (LCF) in rawngbawlnak can sunglawi zet in awn ih an parah kan lungawi zet. Cutin, zarhte zan ni 29, zarhpi zing (ni 30th ) le zarhpi zan an hnenah khawmnak thawn can ka hmang. Zarhte zan biak inn ih a ra khawm hi mipum 150 hrawng an si ih, zarhpi zing cu biakinn kan khat ṭhepṭhep. Mipum kan tam zet ih 500-1000 karlak hrawng kan si ka zum. Cun, zarhpi zanah mi pum 200 hrawng in khawmnak  in Pathian kan ṭhangṭhat khawmsal. Cun, November ni 6 kha Mara Evangelical Church, Malaysia (MEC) ah Pathian in thuthangṭha ausuahpinak canṭha in awn ih kan nupa in MEC pawl thawn can kan hmang khawm. Cuṭheh ah, zanlam khawm cu Bethel Home Cell pawl in duhsaknak thawn an hnenah thuthangṭha simnak can in awnsak sal ih cutin FCC ih Bethel Home Cell lamah can kan hmang. Tuiṭum ka khualtlawnnak hi a hmaisa Malaysia ka tlawn ṭum thawn ka ṭhim tikah nasa ngaingai in ka di a riam cuang. Ahmaisa ka tlawnṭum kha Jun 4-5 , 2011 a si ih ka tlawnsan bik khal CCYI, meeting nei ding le kan miphun hrang ke kan kar khawm dan ding ruat khawm in a si ih, LCF ah duhsaknak thawn zankhawmah can in rak voh ih ka lungawi zet. Hmanhmawh zetin can daih aw lo tuk ih ka um ruangah ka di a riam tawk lo . Asinan, tuiṭum cu thu le hla thawn, man zet in CCYI le zumtu kawhhhran le fellowship pawlkawm dangdang thawn Pathian thu hlawmawknak can kan neih man ruangah ka di a riam cuang. Pathian in mal za in sawm tlang ti ah ka ruat ih ka lungawi ngaingai.
Malaysia LCF , MEC le FCC Home Cell ka  hmuh dan
Lai Christian Fellowship
Malaysia LCF hi mipum an ṭhahnem in Biak Inn ih pumkhawm khal kan tam zet. Mino le nulepa pawl an tam le mal an zat aw hrawng in ka thei. Mino thekthawi ṭha ṭha le virvat ṭha ṭha tamzet kan nei tin ka hmu. Kan hlasak a thaw in music lam khal an rem thiam zet. Cawmtu Senior Pastor Rev. Run Cung Mang le Assistant Pastor  Rev. Thomas Sui San Lal an nei ih Pathian thu lam khalah an nuam tlang pam in ka hmu. Cuihleiah, Evangelist ziangmaw zat an lakah an ther aw ih cumi cun fellowship ih a ṭulmi ahleicein thlarau lam ih zumtu sawhhngetnakah nasa ngaingai in an cak phah tin ka hmu. Mino tete thu le hla lamih mi thaw ziangmaw zat an um in ka thei. Hlasak a ngaina tu le mino hlasak thei khal ziangmaw zat an lakah an um in ka hmu. Kan music lawngte cu Singapore pawl thawn an unau aw vohvoh. Cuti emem ih an cuangmuarnak cu ka thei hran lo. Kan hlasak dan le khawmdan khal traditional way kan ti bang khan lailam ih kan system kelte kha kan hmang. Pastor le hruaitupawl a hmai ih kan din tikah hnipuan hruk thu khalah formal zetin a ṭul dan in kan um in ka hmu. Fellowship ih member pumpe aw hmin an tam ruahin zarhte zan le zarhpi zan cu hnaṭuannak le lam a hlat ruangah maw lole thlahdahawknak ruangah tla asi thei khawm kan mal deuh ti ah ka ruat.
Mara Evangelical Church
Mara Evengelical Church (MEC) hi ka nupi Mary Chin ih kawhhran hlun a si. Kan neihawk hlanah cun MEC member a si. An hnenih thuthangṭha ausuahpinak can in pek tikah an hnen thlen ka cak zet. Cutin, kan nu thawn biak inn ka va thleng cu ka rin hnakin an rak tamve nasa. Member an zaten mipum 700 hrawng an si ih Sunday ni ih a khawm kha minung 500 hrawng an si in ka ruat. An pastor Rev. C. Thau Ling a si ih cutin diriam le thinthi tak in Pathian thu simsuahnak ka nei. Kan ṭong (Chin ṭong) in Pathian thusimnak ka nei ih, an hna cu ulut ngaingai in theih tum fahran in an thawng nan, mi tamsawn cun hmun thum ṭhen ih hmunkhat fang an thei ih pawi ka tizet. An lakih hrekkhat cun, “Mizo ṭawng in in sim aw la a thei kan tam sawn ding nan” ti ah tla in ti. Translator in tawi zet nan famkim zet si in in lehsak ih kan nuam tlang zet. An music tum pawl le singer pawl cu cutluk ih thiam cu an si lo a bang. Ahleice in singers pawlah cun kan nih Chin (Falam) lam in tluk lo deuh in ka thei. Cun, music khalah kan nih lam kan sang deuh lo maw aw tin ka ruat. An nih lam ih an danglamnak leh cu upa lole hruaitu pawl ih thu hi an lung zet. Mikhual lawm le biangbiak an paih in mi ngainat an thiam ka ti zet.
Bethel Home Cell
November ni 6 zan kha Pathian duhsaknak co in ka ruahban lo pin Bethel Home Cell in an lakah thusimnak can in pe ih cutin kan nupa in Mai Mary Par ih lam hmuhnak in kan pawksuak. Tuante ah kan va thleng ih cutin minopawl in hla an sak ding pawl an rak cin nasa. Putu Raja ih um a si tikah kan thlen hlan ihsin  kiang le kap ka zoh cu, zu ri sabah si awm takih biakin zin ih rak ril khal laimi si awm taktak ka hmu hai. Nan, Biakinn ka hawng lut cu ka rinhnakin mino rak um mi tetepawl ih tha thozia le phurzia ka hmu ih ka tha a tlungzet.  Music lam an paih in zai lam tla an ngaina zet.  Kum note an si vekin hmailamah an zuam vivo a silen cu ruahsannak a um zet ding ti ah ka ruat. Cutin, zan a khawm hi mipum 50 hrawng kan si ding. Nauhakpawl in Bible zohlo pakhat hnu pakkhat an siarsuak ih cumi in ka nun in neh zet. Nauhak hrang lawngah Bible zohlo by heart ding a si lo upa , pitling hleihlei in Bibile kan by heart tam a ṭul ti ah thazang ka rak la ve. Kan khawm boruak cu laitlang lam tla ka mang zet. Kan nawinawk khel khi zet. Nan, kan nuam tuk la la.  In a tum tuk lo tikah mike ṭha ten an ṭhing ih, ka hlasak le thusim tla a nuam ngaingai. Community te ih um an si tikah an pumkhatawknak a thuk zetin ka hmu ih, pakhat le pakhat thazang pekawk an thiam zet.
Malaysia Khawpi Kuala Lumpur ka Hmuh dan
Ka thlen ihsi ni reiro te cu ka nupi ih hnaṭuannak zung lamah nitin ka thlun tikah, kan inn le umnak kiangkap cutluk in a cangkan lo thawn, hi mi Kuala Lumpur kan ti mi cu Philippines kan umnak teh a tluk uallo ti ah ka rak  ti! Asinan, zan khat cu ka rualpa Jeremiah in special in nan nupa rawl ka lo do ding tin Pavilion , khawsung hmunpitnak lamah in hruai ih cuisi cun ka umnak veng vek mai a rak si ual lo, hi hmun maktarai, leitlun company picang le thil ṭha hmuahhmuah cu a kimthluh ual ti ah ka hmuhnak tampi a danglam ter. Cuisin, a can pe in nikhat pum zinglam 10:30am ihsin zanlam 5:00pm tiang kha Malaysia khaw sung Mini Rail in in fanpi ih kan rualvah cun thunuam rel phah in cik zet in thil umdan tlir le hliakhlainak kan nei. Cumi ṭhehah twin towers (Suria KLCC) ti ih theih mi, Kuala Lumpur ti hminthang thu innsawng sangpi pahnih le a kiangkap ih hmuan le inn nuam pawl ah nuam paseel in in lenpi ih ni ka khawp lo nasa. Malaysia ih sungkua tivekih um hrangah cun, a cancan ah family retreat neihnakah lole excursion vekih cawlh laknakah a ṭha zet ding tin ka ruat. Khawpi sung kan vawn lut taktak le dawrpi cang pawl ih kan hawn leng kual cu Singapore ih hmunnuam pawl thawn an unau aw zet tin ka ruat. Khawsung hmunpitnak ah cun milai an tam cuang in khawsung vak sukso pawlih hnipuan hruk le ceiawknak khal a danglam deuh in ka hmu.
Len suksonak transportation thuthawi pehpar aw in Bus hi phunhnih cu ka hminsin ngah. Phunkhat cu air con a si ih a dai nuamin Singapore thawn an bang aw vohvoh. Asinan, phundang leh a silen Aircon lo a si ih Phiilipines thawn an bang aw vohvoh. Cui aircon lo pawl cu rei ngaingai mi hngakin an ding ih a sungih passengers pawl hrangah nin a um tuk ding tin ka ruat.
Sumpai le ei hawlnak
Kan Chin mi cu Pudu Plaza kiangkapah kan tam nasa in ka thei. Dawr tum deuh le shooping Mall vawn lut sehla, kan laimi hi hmuh ding a khat tawkin an um ringring. Sum le pai, ei in hawlnak thu ah hnaṭuan ding a um hnuaihni . Hnasang ngaingai a si lo hmanah taima tei ṭuan  paih hrangah cun mi zaran hlawh hi mipa a silen Rm 1000-1200 karlah hrawng a si ih, nunau hi Rm 800-1000 tiang hrawng a si thlangpi hmang. Cumi ah an ram tangka in man a nei zet.  Mai ramsung ciocio ih hman a si ah cun Singapore hnak khal in nuntu khawsak a awlsam sawn nasa ding tin ka ruat. Rawl hi Rm 5 cun puar zetin rawl  hmeh cihnih lai kan ei thei. Philipines, India, le Singapore hnakin a ram sungih hman ciocio ah cun an tangka in man a nei zet.  Nu le pa ṭihzah, Pathian thei ih um le hna ṭhate’i a ṭuan paih hrangah cun hmanhman ten hlawh an pek tikah nuntu khawsak dan a zia um ngaingai.
Chin Calai le Thuthang
Ka theihsual lo len Malaysia ah hin thuthang pathum a suakin ka thei. Cupawl tla cu Hruaitu Thuthang (LCF), The Falam Times ( FCC), The Chin Times (CCYI). Hi thuthang  le timlamtupawl hin kan mi le sa thuthang ṭha ṭha le theih dingih thupipawl cu zarhtin an inn hmaiah siar theih in calai hmangin rian an ṭuan ih a ropi ka ti zet. Hruaitu le The Falam Times  hi cahmai pahra kuamkam an si ta in ka thei. Cule, The Chin Times hi cahmai 20 si in Nunthuleng, Biazai, Capoh, Sermon, Cahram, Sport news,  Bible simfiangnak, Lehlinmi cabu, Thehlarnak capawl le ramsung, ram leng thuthangpawl thawn kan mipi a kawm color rori ih print suak in thuhla ṭhaṭha in hlawm ih kan mipi in kan calai le nunphung ngainat an thiam phah vivo ding tin ka ruat. Kan calai fehpi dan tampi ah cun 2002 ih calai lungrualnak kha kan fehpi ngutngo a bang.
Thinglung lam le umtlandan
Kan Chin mi a thawng siar in hmun tinah kan ther awk ferfer tikah, in ngaisual duh le hua tui hrangah cun mit kan kem thei zet ding tin ka ruat ziangah tile kan tam tuk ih ruangah. Cun, khatlamah cuvek ih ruangah hmuhsuam tuar , bum a tuar le vuakvelh a tuar khal an um phahphah. Cumi ah lenglam mi in kanmai parih an lungput cu retṭha phawt sehla, kanmah lam ih kan lungput le kan um dan sawn malte in zoh sela. Kan mipi pawl ahleice in UN card nei thei hrih lo pawl cu an thla a phang thei zet. Security hmuh khal len palik an si hmang maw ti ih kaih khih phang ih khawsa khal a um  aw hnuai  hni. Cumi ah misual le um ṭha duhlo hrangah nunau ṭha lo (zuaraw pawl) le gay (mipa nunau vekih um) pawltla hmun hrekhat ah cun langhngan zetih hmuh theih in an lar aw rero. Pathian ṭihnak a neilotu’i hrangah sualnak le thlahdahawknak ding hmun le ram a tam. Innsang hngetkhoh, Pathian ih umpi mi le thlawsuah cotu si dingah nu le Pa Pathian thu ih kekar le innsang Pathian naih a thupi zet tin ka hmu. Minung hi kan mit ih kan hmuh mi le kan hna ih kan theih mi in awlsam te in sual lam ah in hip ṭheu ruangah, Pathian naihte ih nitin a um lo hrangah cun tluk le bahnak ding a tam.
Cutiasiruangah, hmun tin ihsin Malaysia unau pawl hrangah thlaza camnak hi kan man cante ah neihsak cio uh si.

Wednesday, November 2, 2011

Singapore Khualtlawnnak le Hmuhtawnmi


Leitlun ram ṭhangso le thianghlim ti ih theih a hlawhzetmi cu Singapore hi a si. Asia khawmual lawng silo in leitlun pumhuap khal in a khawsung thianhlimnak, ramsung security ṭhatnak, zalennak le a cangkannak cu mikip ih uarmi a si. Leitlun ram ka thlen cakmi pawl lakah ka rak siar tel ve ṭheu mi khal a si fawn.  Khawlak leng in khaw sung kan vak a silen cu kilkip ah midum, misen, mirang ti in miphun kim hi hmuh ding kan kalh aw nohnoh. A vawikhatnak ah tin 2009 , May thla ah ka thleng ih cuiṭum ah Sentosa, Jerong Park le Chinese garden pawl tla palman in ka khawsa ih ka di a riam zet. A vawihnihnak hrangah Pathian in ka innsang nu Mary Chin thawn April ni 10, 2011 ah khan Pathian le mipi hmaiah kutsihnak thianghlim neiin International Full Gospel Fellowship (IFCF), Singapore ah kumkhua in ka lo tiam ti ah innsang thar in dinsak. A vawithumnakah , Kawlram-Yangon le Tahan lam ih sungkhat unau le Mizoram ih ka nu le unau pawl tlawng in can kan hman hnu ah, May thla tawp ni 30 , 2011 ah ka ra lutsal . Cutin, avawilinak cu Oct ni 20, 2011 ah ka thleng sal.  Singapore ka thlen tinten kanmah Falam Christian Fellowship Singapore ah duhsaknak thawn can in rak awnsak ringring ih ka lungawi zet.
Singpore ih um kan milesa ka hmuhdan
Singapore ih um kan milesa pawl hi dinhmun ṭha taktak thawi inn le lo ṭha nei ih khawsa thei  hrekkhat ka hmuh tikah ka lungawipi ngaingai. Zir le thiamnak uartu le fimnak a hmu thiamtu ram a si tikah, an tefa le pawl hrangah ruahsan ding a um zet tin ka hmu. Innsang thawi a um mi nu le pa pawl fak an um zet. Rawlei mi ziangmawzat in duhsaknak thawn in sawm ih cutin dawr cangkang taktak le anmai inn ah tla  Pathian thuthawi kawmawknak le thlacamtlangnak kan nei . Cuiṭum ah ka uarzet hai nak pakhat a um ih cumi cu innsang ih a um pawl in an fale kha kanmah Chin ṭawng te thiam ding rori in an hruai ih, pai riai lo in kan ṭawng le hla thiamtak in an fale an sak, ṭawng ter thiam hi a si. Cule, a pahnihnakah, kan miphun le ṭawng ngainatnak neitu an si ih ka di a riam zet.
Cun, hnaṭuantupawl hi phunhnih vekin a ṭhen theih. Mipa le papawl ih hnaṭuan hi a tambik cu Engineering hnaṭuan lam a si tikah mi ram level vekin hna sang taktak kaiban tu mino le ṭhalai awmang tawk hmuh tawn ding an um tikah ka lungawipi hai zet. Cule, nunaupawl hi a tambik cu innsang tuangtim bawmtu an si ih , cupawl lak khal in thu le hla thawi kan ṭawng le calai ngaina zetzet tu khal ziangmaw tizat an um in ka thei. Cazir ih a umtu hi mi malte an si ih kutzung khiah tham lawng an um. Tlawng fee a khun tikah le nuntu khawsak dan a san tikah mahte pumcawm phah ih tlawngkai thei hi an malte.  Hnaṭuannak ram a sitikah mah le hnaṭuan cio ah an daih aw lo thei zet. Zingtlapit te in hna an ṭuan ih cutin zanlam tlai taktak thiang an ṭuan tlangpi. Asinan, ramṭha le nuam ih um ti cu hnaṭuan a ṭuan theitu pawl cu nuntu khawsak harsa vualvo ih nung awm ka hmu lo. Kan Salai le mai pawl kutken ka zoh ih tulai ih cell phone lar bikbik le suaktharpawl ṭha taktak khal an zaphakah an pharh ve nasa. Cun, hnipuan ken thuhla khalah ram cangkang ih um ti cu kan Chin tlang lam ih hnipuan kendan thawn a thlau aw deuh. Salai pawl khal smart taktak ih cei aw in an um ih cutin kan Mai pawlkhal hnitlek le cing tete thawi ngamtak ih lengsuak le vak hmuh ding an um ve.
Pathian biak khawm kan neih nakah minung 40 hrawnghrang an ra suakkhawm ih, Pathian thu an hal in an duhzet tin ka ruat. Hrekhat cu pi le pu nei an si tikah khawm a duh zet cing nan khawm awk remcang thei lo tla an um ve. IT san ih kan um vekin , thusim khal a hahdam zet. Powerpoint presentation thawi awlsam te  le fiangtei kan thusim dingmi mipi in an hmuh theinak dingah projector ṭhazet an hmang ih, kan praise and worship khal a nuam thawkhat pam. Music thuthawi pehpar aw ah cun ramsung le ramleng kan danglam ciamco nak ka hmu lo. Kan style le form khal bang aw vualvo hrih in ka hmu.  Ram cangkang le miphun dang tampi thawi hmuhtawm mi ṭawm aw ringring an si tikah mi upat, ṭihzah, ruahnak hlawmawk, kawm le biangbiak an thiam tlangpi in ka hmu.
Zingkhat cu Sunday zing a si ih ka rualpa in a birthday ni a si vekin kawldawr ah rawl thaw zet in do ih cutawk ah kanmah lam mi mizo ṭawng hmang fala pali pawl thawn kan ṭawng aw. Cutin, an kiangah tonak in kian ve ih rawl kan kil khawm. Titi nuam tla kan rel, hmeltheihawknak tla kan tuah ih cutin thu ka sut hai. Ka thusuhmi pakhat cu “pi le pu mithmai zoh in khawsa ringring nan si tikah a leng suak ding ih siannak nan ngah tikah ziangtin nan um?” ti ah ka sut. Cule, fala pahnih cun rangzet in hitin in sawn, “kei hi ka vawikhat leng suahnak a si ih  tuini zinglam 5am ah tuanten ka tho” a ti. Cule, pakhat dang ve cun, “thaisun a leng suak theiding ka si ti ka theih tikah ka helhhlawh ih zinglam nahzi 2 tiang ka lungawi ah ka it thei lo” ti ah a ti. Cumi in thu tampi I ruat ter. Khuahkhirhnak hnuai ihsi zalennak co ti mi hi minung in ziangtluk kan rak hngakhlap ti hi a si. Zalennak cu a dikzawng in maw a diklo zawng in maw mi pakhat in a hmang thei ko. Cuvek a si tikah, zumtu kan nunnakah  hna kan ṭuannak ah maw, ziang kan tuah a si hmanah , Pathian in zalennak , luatnak in pekmi hi Pathian ningnatternak, nun thlahdahawknak, amah hngilhko ih nunnak lole sual tuahnakah kan hman lo ding hi a thupi ngaingai. Thlahzalen mi si  kan caktuk tikah zalennak kan hawn co hin ralring ten kan zalennak kan hman lo len ka zalennak in sual lam ah in hruai awl zet ti mi hi Pathian fale in kan nunnah kan cinken a thupi zet.

Nuntu khawsak thu ah Singapore cu Permanent Residence a nei thei le Citizenship tiang neithei ih sungkua a um thei hrangah ruahsannak kawl a eng zet.  Cule, mipa a silen single life ih hnaṭuan a silen sumpai khawl theinak ding chance ṭha zet an nei. Asinan, PR le Citizenship a ngah lo hrangah le mi vualval hrangah cun nupa ih Singapore I nuntu khawsak tuangtim ding cu a theih lo tluk a si. Ziangahtilen inn san man, ei le inn, transportation le bill man pawl a khungzet. Amahlawngte cu tlinnak (qualification) a neimi pawl hrangah cun beunak le sumhawlnak hmun ṭha zet pakhat cu a si. Security a that tikah nunnak hrangah tihphan ding  a um lo. Address kan theih hnuhnu cu taxi to khalah ramdang ka thlennak India, Kawlram, Philipines le Malaysia thawi thim cun an felbik lai in ka thei. Ram cangkang ti fam cu meisa eng thuthawi pehpar aw in sun le zan a bang aw aw. Cun, Internet kan ti khal hi mah innsang lawngah connection lak ti si lo in mobile phone ihsin hmunkip le khawikip ah hman theih a si tlangpi.   

A tufangah kan Falam mi zalen zetih a leng suak le rawngbawlnak nei phah thei pastor kan nei lem lo in ka thei. Cangthei sisehla cu, Kan mah Chin ṭawng hmang cule Bible tlawngkai phah fellowship ih member pawl thlarau lam nun cawmnak le vehvaihnak ih can pe thei um sela Fellowship in an ṭhathnempi zet ka zum.

 Falam Christian Fellowship Singapore chairman, Pu Aa Lian tei innah thleng in ka riak ih annih in duhdawtnak thawn an neih le siah tla siangzet in in hlawm tikah ka lungawi ngaingai. Dunglam ihsin thla in rak camsaktu, Thlarau Rawl blogspot ih u le nau nan zate hnenah ka hmuh le tawn mi ka rawn lo hlawm a si.
Henry vl Hmangaih

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...