Friday, September 21, 2012

PATHIANBIAK LE THANGṬHAT

Thuhmaihruai
Pathianbiak, thangṭhat le sunlawih hi zumtu zatei’ kan hna thupibik le damsan a si. Cucu van kan thlen tik khalah kan kumkhaw hna ding a si fawn. Zumtu kan si bang in Pathianbiak le thangṭhat timi ṭongfang hi kan hrangah a mikhual lem lo ding ti’n ka ruat. Asinan, Pathianbiak le thangṭhat timi kan theih bel tluk in tuini ih Pathian kan biak, thangṭhat dan tampi cu kan bihkirsal asilen thinlung taktak ihsi suak mi si lo, ṭuanvo hlennak men le tiluanglang, thungai suah taktak lo ih ti tla kan bangnak can tampi a um. Jesuh hi kan lakah khawm ve sehla a di a riam ding na zum maw? Biaknak dang betupawl kan lakah khawm sehla ziangtin kan Pathian biak hi an ruat ding? Pathian kan thangṭhatnak in a lung a tawng kem ti le cun kanmah lala khal kan Pathianbiak, thangṭhat hlasak le khawm hin kan nun Amah thuksin ih naih dingin in ciahneh ngaingai maw ti khal hi ruah ding tampi a um in ka thei. 
A tlangpithuin Pathianbiak le thangṭhat timi hi phun hnih ah kan ṭhei thei ding.  A kauzawng in kan rel asilen Pathian fale in ziangkim Pathian lam hawi ih kan tuahmi hmuahhmuah hi Pathian bia kan si. Ṭhimnakah, rawngbawlnak, thilpek pek, mission hnaṭuan, biakinn khawm, Pathian thu ngaithlak, pumpaak ih Bible siar le thlacam, cun a buur ih Pathian biakkhawm tipawl a huap thei ding. Cun, a fiak zawngin kan rel asilen Pathianbiak le thangṭhat timi cun Pathian fale in a biakinn thiang sung ihsi sunlawihnak le thangṭhatnak hlamawi thawi Amah kan biak (worship) le thangṭhat( praise) hi a si. Curuangah, tui ṭumah a bizawng in Pathianbiak le thangṭhat (Praise and worship) timi ih sullam le ziangtin Pathianbiak le thangṭhatnak nung  kan nei thei ding timi thuhla malten kan zohtlang ding.

Pathianbiak le thangṭhat timi cu ziang a si ?
Mirang ṭongfang cun Pathianbiak “ Worship” timi hi Anglo-Saxon ṭongfang weothscipe- “ Worth”  le “ ship” ihsi ra mi a si ih ‘ worth-ship’ ti nak a si. A sullam cu ‘upat le ṭihzahnak cotlak’ (William Temple, The Hope of a New World, 1942) ti ai a si. Pathian kan biak tikah sunlawihnak, upatnak le huham hmuahhmuah cotlak a si zia kha kan phuang tinak a si ( Thup. 4:11; 5:12). William Temple cun hitin “ Pathianbiak ti mi cu kan sia le ṭha theihnak kha Pathian ih thianhlimnak thawi cakter, kan ruahnak lungthin kha Pathian thutak thawi cawm, kan khawruahnak kha Pathian ih mawinak thawi thianfaiter, kan thinlung kha Amah Pathian duhdawt sin thei ding ih sangka awnsak le kan duhnak hmuah kha Pathian ih tumtahnak bang vekih feh sawn dingih hlan” ti ah a ti. Evelyn Underhill khalin hitin “ Pathianbiak timi cu minung in a nunnak ih tithei tawk ṭhabik thawi Kumkhaw Pathian kan hrang ih rawng phuanglang aw mi upat hmaizahnak thawi kan sawnkirsal nak hi a si” ti ah a ti ve. 

Curuangah, Pathianbiak timi ih sullam cu ṭihzah le upat hmaizahnak thawi kan ti theitawk ih ṭhabik hmang ih Pathian Asinak (attributes) kan sawnkirsal ( A tlak le tlinnak, a ropitnak, a maksaknak, a sunlawinak, a huham cahnak le thuneihnak pawl) le kan parih  a tuahmi ( a ṭhatnak phunkim, a rinumnak, a thlawsuah malsawm, a kilhimnak, tawpneilo a zangfahnak, a ngilneihnak, lainatnak le a duhdawtnak cinneilo) pawl ruangih amah kan biaknak hi a si. Cun, Pathianbiak (worship) kan timi hi rinnak ih cangvaihnak, Pathian thawi catlo ih pawlawknak (intimacy with God), kan thinlung lam le art (drawing) lam a si ruangah a sullam hi famkim zet in kan hrilhfiah cawk thiam lo ding. Curuangah, Pastor Warren W. Wiersebe ih simfiahnak hi ka lung a kim deuh bik. “ Pathianbiak kan timi cu zumtu in a sinak zate- a ruahnak, a lungtho, a duhnak le a taksa pum thawi Pathian ihsinak, a simmi le a tuahmi kan sawnkirsalnak ( response) hi a si. Cui kan sawnkirsalnak ih zarah kanmah lamah Pathian ih ṭhatnak a takin kan tep ngah ih cui kan nunih Pathian kan theih vivonak cun a duhnak thlunnak lamzin an in hruai lut vivo. Pathianbiak kan timi cu duhdawtnak thawi Pathian asinak le kan parih a ṭhatnak kan sawnkirsalnak ti khal in a ti theih ding. Kan hmur le kaa lawng siloin Pathian kan biaknak cu kan thinlung sung muril le kan sinak zate in a si ding a si. Pathian kan biaknak hin Pathian lamah cotlak a si a thupit vek cekci in kanmah lam khalah thlengdanglamawknak in thlen phah rori a ṭul. Pathianbiak vek thotho in Thangṭhat (Praise) timi khal cu kan parih Pathian ṭhatnak, a thlawsuah, a sunlawinak le a ropitnak lawm ih amah thu le hla thawi kan awih, thangṭhat, lawm, hlir le sunlawih hi a si. 

Ziangtin Pathianbiak le thangṭhatnak nung kan nei thei ding?
Pathianbiak le thangṭhatnak nung hi lenglam thil le ri , hmanrua, cangvaih dan lam hnakin thinlung lam thawi pehpar aw mi  le hlanawknak a si.  Ziangtin kan bia timi hnakin kan biakmi a dik maw ti kha a thupi hmaisa. Zumtupawl cu Pathian nung betu kan si vekin kan biak mi cu a dik phawt. Asinan, cui hnu ih thupi lehsal mi cu Pathian lung tawng in kan bia maw ti hi a si lala. Cuṭhehah, Pathian lung a tawng asilen kanmah a betu lam ah teh ziangtluk in kan hlawkpi ve ti khal hi thil thupi zet a si. Pathianbiaknak nung nei thei ding ah Pathian lam ih kan lungput le minung lam ih kan timlamawknak a thupitnak hitin kan zohtlang hnik ding:
 
I).        Timlamawknak ṭha  (Good preparation)

1. (a).   Hla hruaitupawl  (Praise and worship leaders). Pathianbiaknak nung nei ding cun hla hruaitupawl an thupi tuk lawm mam. Mipi hruainak ding hrangih hla an hrilmi pawl kha naal zet le mawi zet ih sak thei ding ah can pe in an timlamawk tengteng a ṭul. Cuih an timlamawknak cu thlacamnak thawi an hlan rero hlei ah mipi hmai ih an din tikah rinnak thawn an din a ṭul ( Heb. 11:6 ). Ṭhimnakah, zarhte ni tivek ah lolen zarhkhat ih man can ah hla sak ding pawl kha a sangsang ih sak dan ding ihsin cutin felfai ten rak hril cia, awnmawi tumtupawl thawi ṭha tei’ a lut le suak pawl zir cia tengteng a ṭul. Hi timtuahawknak ṭha um lo cun Praise and worship hla hruai ah kan ti sual ringring ding. Timtuahawknak ṭha hi milai pitlinnak hrangih tawhfung a si hleiah ziangtluk Pathian in in pekmi rian kan thupitter ti a langter fawn.  Cuvekin, Praise and worship nung khal hi minung lam in Pathian sunlawih ding ih kan timtuahawknak parah tampi a ṭhum aw ve.
               (b).    Nunnak muril le langsuak tiang Pathian ṭihzahtu an si a ṭul. Mipi hmai ih ding ih hla hruaitu an si ruangah an nunnak an uluk a ṭul fawn. Thuahhnih nun neitu le sualnak thawi hnawihnih aw mi an silen mipi hmai ih an din tikah an nun in mi a neh lo ih hleiah Pathian ih huham in mi a tlansan.
              (c).     Mipipawl Pathian thawi pawlkawmawknak thuksin tepter ding le mipi thinlung helhhawlh zet mi Pathian ṭhatnak ih luhpi tu ding an si ruangah a mawimi ṭongkam, a mawimi hnipuan, a mawimi cangvaih dan thawn Pathian sunlawinak lawng ruatin mipipawl a hruai thiam a thupi zet. ( John 4: 23-24)

            2. (a).  Awnmawi tumtupawl  (Musicians) . Pathian ṭihzahnak nung a neitu an si ve tengteng a ṭul. Ṭhimnak ah David Siangpahrang kha musician a si cing in Pathian ṭihzah tu a si. Musician si ruangah khawvel mi ding tinak a um lo. Hi hi ruahnak sual a si. Pathian mi le Pathian ṭihzahtu si cing in Musician si a theih. Kan awnmawi tumtupawl in nun sung muril ah Pathian ṭihzahnak an neih a ṭul tuk.
                 (b). Thiamcia mi le theihcia mi a si hman ah hla hruaitupawl thawn hla sak ding mi pawl kha hlan khan in thate’n an rak timlamawk cia ringring a ṭul. Thlacawp rin hi kan nih Chin mi pawl hin kan uar zet. Asinan, Pathianbiak le thangṭhatnak nung le sunglawi nei ding ah timlamawknak nasa tak Musicians khal in an neih ve a ṭul cumi parah Thiang Thlarau ih thlawsuahnak a takin kan co ṭheu.
    (c).   Awnmawi tumthiam le hla ngai tam mi an si a ṭul.  Pathian sunlawinak hrangah idea ṭha ṭha suah ding ah  midang hla ṭha ṭha khal can pe in a ngai thlak le a thiamnak a punter ringring a ṭul.

3.  (a)  Awn ṭhingtu ( controller of sound system).  A cang thei asilen cu Sound system lam ih mithiam si thei sehla, culo asilen kawhhran tla in training kai ter in sumpai thawn bawm sehla.  Awnmawi a ring tuk ding  le dim tuk ding, cun a kiu tuk ding pawl ṭha tei ṭhing thei ding ah kan sound pu kha a kil ih mi thupi ngaingai a si.
Biakinn  sung ih Pathianbiak le thangṭhat (praise and worship) cu a buur ih hnaṭuan ( team work) thawn a bang aw. A tlun ih “ Hla hruaitupawl, Awnmawi tumtupawl le Awn thingtupawl” hi rual zetin an ṭuan tlang a ṭul. Pakhatkhat an daithlang lole sual tikah a dang pawl kha a va tibuai ringring. Ṭhimnakah; Hlasaktu in ṭha zet in a sak, nan music a rak lai. Musician in mawi ten a tum nan hlasak tu a aw a lai; Hlasaktu le Hla hruaitu an thiam zet nan awn lam thawmvang a ṭha lo ….tvk.  An zaten bangran in anmah le dinhmun cio ah an thupi ih ṭuantlang thiam a ṭul a si.    
       
II).       Hmunhma ṭha (convenient chapel)
Hmunhma remlotuk, thaw sa tuk, dai tuk, fate tuk, tumtu tivek asilen mipi lam ah um rem lo in mi a tuah thei. Curuangah, duhthusam ah cun hmunhma ṭha, rem le fel hawl thiam a thupi zet. Tulai fang ih khawhhran tum deuh le Praise and worship lam ih hminthangpawl cun an Biakinn kha Concert hall lole theater Hall phun in an sak. Stage kha a sang in an ret ih cutin awnmawipawl khal kha a hmai ah an hung ding thluh. Awnmawi phunkim an hmang ih Pulpit tumpi kha a hmai ah ret nawn lo in a fate zet mi lawng an ret. Cule,  can neitupawl kha a sangah ti ṭhemṭhem ih to nawn lo in mipi lakah an to ve. Anmah le can cio ah kawh ṭul lo in bulletin vek lole programe vekin an ding suak. Cule, tuisan ih kawhhran picang ah cun hlasak ah hin minutes 30 hrawng an rei ih cutin sermon ah minutes 40 hrawng a si thlang pi. Zarhpi ni ah hin vawi khat lawng khawm loin vawi thum le vawi li lai an khawm aw ṭheu. Thuphuan ding le theihter awk ding a um len Powerpoint presentation thawn mipi hrang slight show in an theihter ih culole Bulletin ah fiangten an ngan. An khawmawknak ih an thupitter bikmi cu Pathian thangṭhat le a thutak ih mipi hruai a si. Vawi khat khawm ah reipi can hmang lo in vawi thum li lai an hman tikah mipi hrangah khawp a um lo thei zet. 

III).     Hmanraw ṭha (good instruments)
            Biakinn sung ih thil le ri pawl , awnmawi ihsin thawk in siseh kan sound system pawl hi a cang thei tawkin a ṭha thei lam lam kan hmang asilen ngai a hahdam in mipi hrangah le hlahruaitu hrangah ṭha mi a pe.  Praise and worship ṭha zet ih nei thei dingah awnmawi thil le ri kan neihmi pawl kha cang thei tawk in update thei tum ringring seh la a ṭha.

IV.  Mipi Lam thinlung sangka awnawknak ( Peoples’ openness for worship)
Hla hruaitupawl, awnmawi tumtupawl le awn ṭhingtupawl an thupi vek thotho in mipi khal kan thupi ve. Pathianbiak le thangṭhatnak nung nei thei dingah hi pawl hi kan cinken a thupi:(1). Pathian ṭhatnak siar hna thiamin thinlung sangka awng aw in amah kan biak a ṭul ( Sam 100). (2). Amah duhdawtnak le ngainak thawn kan be ding ( Deut. 4:9; Luke 10:27). (3). Nun thianghlimnak thawn Amah kan be ding ( I Peter 1:16 ) (4). Sualsirnak thawn Amah kan pan ding. (3). Nun hlanawknak le pumpekawknak thar thawn Amah kan be ding (4). Bible zirhdan  thlun in upatnak, uarnak, ṭihzahnak , thinlung ngaingai suahnak  le thutak thawn Amah kan be ding (I Sam 16:7; John 4:23-24). Tidan (style) kha a thupi bik mi a si lo ih kan lungput (attitude) sawn kha Pathian cohlan tlak in a thianghlim, a ding in a fel a thupi bik.
Thukharnak
Pathianbiak hi zumtupawl ih kan damsan lawng siloin kan cahnak le thiltitheinak hrampi a si. Pumpaak le a buur ih Pathian be taktaktu pawl in a ṭhatzia le sunlawizia an hmu tam cuang ih cumi cun lei dan rori khalah nun diremnak le lungawinak a pe. Cuti a silen duhdawtmi unau, nangteh ziangtluk na Pathianbiak le thangṭhat in na pumpaak nunnakah hngawng a nei ve? Tui kan zirtlang mi pawl hi cingkeng in a takih kan hmansuah ah cun Pathian lamah siseh, kanmah a betu zumtupawl nunnakah rahsuah duhnung zet, kan pawlkawm le khawtlang tiangin Pathian ih umpinak le hriakthihnak thar kan co  ringring thei ding. A betu kanmah lam ih thupit zia khal cingkeng thar sal in Thlarau le thutak thawi Pathian a be ringring tu kan si ding hi Pathian ih duhmi a si. Anetnakah, zumtu zate in Pathianbiak le thangṭhat hi cangvaihnak (activity) ah ruat lo in kan nunphung (life style) rori ah ruatin catloin Pathian nung umsun cu bia in thangṭhat camcin uh si..

Pathian in siartu zaten lo thlawsuah hram seh!

Tuesday, August 21, 2012

Milai Nun Thlengtu


                                              
Nu le pa tampi cun an fanu lole fapa zuva zet ih a nung mi an hmuh tikah an nun an rim theinak dingah tin a phunphun in nun an sim theu. Tongkam ih nun sim a tawk lo a silen fungfek tiang hman in an sim aw theu. Asinan, cuti nunsimawknak satliah ruangih nun thlengaw tata mi hi ka thei  mal zet. Cun, mi hrekkhat an si len an thil tha lo tuah mi bansan ding ah anmah le anmah an hrem aw, thukam an tuah, asinan rei daih lo in an mah lala in an pahbal sal. 

Cubangin, mi kip in thil tha lo an tuahmi le an nun zia diklo ihsin thleng awk ding an duh. Asinan, cuti mai in thlengawknak cu a ra thleng lo. Mi hrekkhat cu tlaksiatnak , vanduainak, natnak le zatlaknak in an nun a thleng. Hngalnak ihsin tangdawrnak ah a hruai. Asinan, nun pumpi ih thlengawknak taktak cu lenglam thil ihsi ra cangmi hnakin kan sunglam nun ih Jesuh thawi tawnawknak le pehzawmawknak ah a um. Lenglam ih thilcang mi pawl cu Jesuh kan tulzia in theihter tu duhdawtnak hmahruai an si. Curuangahsi Paul khal in, “  Thuthangtha hi ka zahpi hrimhrim lo: ziangtile a zumtu hmuahhmuah rundamnak an ngahnak dingah Pathian ih huham a si” (Rom 1:16) ti ah a rak ngankhum. Thuthangtha in milai nunnak a thlengdanglam ih lamzin kap minung kha Pathian minung le mi hmantlakah in tuah. Asilen thuthangtha cu ziang a si? Thuthang tha cu Jesu kan ai ah a thi, phun in a um ih, thihnak neh in a thosal zo ( I Kor 15:1-8)  tihi a si ih cumi cu rinnak thawi mai pumpak hrangah kan cohlang a silen a takin rundam fa sinak kan co.  

Cun, rinnak thawi Amah kan zum le veten ( Eph. 1:13) Thlarau Thianghlim in zumtu cu in cencih ih kan nunnak nitin Pathian thutak in zirh in Khrih bangnak zinah in hruai. Cuih dinhmun lawnglawng ihsin thlengawknak taktak mi lai in kan co ngah. Cuih nun ihsin cu misual bik pa kha mi tha zet pa ah a cang thei. Paul ih nun hlun le nun thar vek kha  a si. Danglam aw ti ih fawrhfialawk tul lo in mithar Khrih sung ih a nungtu cun duhzawng le duhlozawng a nei ih a hruainak thluntui nunnak ah cun thlengdanglamawknak hi hmuh theih rori in a tongkam ah, a uarzawng ah, a damsan le nundan ah a lang.
Asilen, unau nangteh na nun lo mawngtu bik hi ziang a si? Mai tumruhnak men in thlengdanglamawk , that deuh lole felfai deuh  na tum theu maw? Mai pumpak tumnak men lawng cun ni rei, thla tam a daih thei lo, asinan Jesuh thawi tawnawk ih nun thlengdanglamawknak cun san khuk a daih. Na u le nau, na rual le pi seherhmi na neih khal a silen Jesui kehram ah hruai hai aw. Jesuh a tawngtu pawl cu an nunhlun thawn an tlung dah lo. Mitcaw an si le mit hmuhnak thawn an tlung sal. Kut ke zeng an silen damcak viar in an tlung sal. Cubangin, Jesuh a tawngtu pawl nunnakah kaa ih simhnak hman ih nasa sawn thlengawknak a thleng. Milai nun thlentu um sun cu Jesuh lawng a si. Mai pumpak nun, u le nau hrang le sungkhaw hrang khalah neih tlak le manhla bik Jesuh a si. Nang teh Jesuh thawn pehzawmawknak nan nei zo maw? Na u le nau pawl teh Jesui kehram ih hruai tul mi an um lai maw? Jesuh lawng ah kan thusuhnak hmuahhmuah a famkim a si.

Pathian in lo thlawsuah hram seh!

Tuesday, July 3, 2012

ZIANGTIN PA THA KAN SI THEI DING?


                                           ZIANGTIN PA THA KAN SI THEI DING?
“ Mipa in an nupi pawl cu anmah ih tak pum an duhdawt vekin duhdaw ve ding an si. A nupi a duhdaw tu cu amah le mah a duhdaw awtu a si” (Efesa 5:28)
Thuhmaihruai
Pai’ Ni a rawng hersuah hi cun thil dang hmuahhmuah hnak in hringtu pa thinlung mitthlam ah a cuang bik.  Pa in fa le in duhdawtnak, in sawmdawlnak, kan hrang ih a tuarnak, a pumpekawknak le zirhnak pawl tla thinlung in a mithmai pante thawn a hmu sal. Cutin, hrekkhat cu ka kiang naiah kan pa le an um tikah anmah kan upatnak, kan duhdawtnak le an parih kan lungawinak phun tampi in kan langter thei. Cun, khatlam pa ih thihsan zo mi (keimah vek) kan silen kan pa le ih ziaza maw, innsang nupi fanau le in duhdawtnak, an zirhnak le zawhmi pawl zawt sal in cutin ziangtin innsang pa tha kan si thei ding ti kan zir ngah thei. Asi!, kan ram ah hin Nui’ Ni hi nasa ngaingai in mipi in kan sunlawih ih sunlawih khal an phu hrimhrim. Nan, Pai’ Ni hi cu cutluk a lar lo a bang. Innsang khalah Pa hi hruaitu lu bik e ti lo in innsang hlawhtlin le hlawhsam thu khalah NU hi mipi in an thupi deuh ti ah kan tun si pe maw aw tin ruahcan ka nei theu. A hlawhtlingmi innsang, a nuammi innsang le todelh aw innsang dinsuak thei ding ah cun Nu lawng a thupi lo ih, Pa hlei hlei in a dinhmun, sinak le hna a phurh thei a tul. Asilen, tin thu sut aw sehla, Patha kan timi hi ziang an si? Kan sannak a bang aw lo zet ding. Pa tha ih ziaza khal tampi rel ding kan neih ka zum. Asinan, tuisun ni ah Pa tha pawl ih mizia cu cutin, kha tin a si ti hnakin, ziangtin kanmah roi hi nupi le fanau , midang hrangah pa tha kan si thei ding ti kha thupi ah ruat in thulu 3 hmang in patha si theidan kan zohtlang ding.

1). Na Nupi Duhdawt aw
Mi hrekkhat in zo si mai nupi duhdawt lo um ding tin kan ti men thei! Adik, zo khal in duhdawtnak thawn innsang cu kan din cio. Asinan! Vawi tampi ah cun kan  nupi pawl hin Pa in kan duhdawtnak hi an khansa (feeling) ban lo. Innsang hngetkhoh, hlawhtling le nuam dinsuak thei ding ah cun a liamcia ah ka rak lo duhawt ti ih kaa ih kan nupi kan sim lawng a tawk lo, nitin cat lo in kan kaa in, kan tuahnak in, kan bawmnak inn, an thuhla kan ngai pawimawh nakin, an tulmi kan tuahsaknak le a dangdang.. tivek in kan duhdawt nak langter rining a tul! Nitin rawl ei ringring kan tul bangin, kan nupi le hin kan duhdawtnak rawl an ei ve ringring a tul!
Ahleice in Pa le pawl in kan theih ringring ding mi a um. Cumi cu ziangtin kan nupi kan zoh, kan tuamhlawm timi hi kan fale in an zoh ringring. Cui an hmuhmi cu an tlukah ah kum in na hnen ihsin innsang thuhla an zir. Na fale hrangah innsang um tudan, le cetcang dan pawl kha na theihlo sungah na nun ihsin na rak zirh rero kha a si. Na nupi kha na tihzah lo le duat lo ih na fapa in a lo hmu a silen khai a lo hmuh dan khan a innsang ah a nupi a zohkhen ve ding. Na tongkam in maw, taksa  ih kutke thlakawknak hmang in na pi na hmuhsuam a silen na fanu in innsang a neih tikah cuvek zia tha lo cu a pasal hnen in lole a innsang ah um ding ah a ruat thei.  Hringtu an nu (na nupi) kha tling lo le fello tuk vekin na zoh an hmuh tikah innsang ih nawmnak, hlutnak  le neihawknak na siatsuah ih hleiah khai na ziaza kha innsang an va din tikah an theihawk man lo sung in an rak sawm ding.
Asinan,  na tongkam le tuahnak in an nu (na nupi) khan a duhdawtzia le na upat zia na langter a si ah cun na fapa in ziangtin pa tha ka si thei ding ti na hnen ihsin a zir hleiah, cumi a hmuh tawnmi in pa tha ah a siam thei.  Na nupi na ngaisang, na sunlawih thiam a si ah cun na fanu khal mipa amah duh taktak lo tu, ngaihsaklotu, sunlawihlotu le ngaisang lotu lak ihsin thiarfihlim awk dan a thiam ding. Na nupi cu nangmai nunnak hrangah a sunglawi bikmi hlawntlir tluk ih na fingkhawi, duatdawm thiam an hmuh tikah na fale in cui nunze mawi cu rawn cawng in an damsung nun lam hmuhtu ah a cang ding. Curuangah, Pa tha si ding cun “ Na nupi duhdawt aw.” Phut salmi nei lo in duhdawt aw la, cin nei lo in ngaizawng aw. Na hrangah na nupi kha Pathian in laksawng thabik ti khal kha kai hnget in a hrangah rinum ringring aw.

2.  Na fale kha mi famkim an si ding beisei hlah
Mi famkim, sawisel ding umlo mi pa(father) zohman leitlun ah an um lo bang in nauhak famkim khal an um lo ce! Na fale ih hnenah an dinhmun le sinak in a tlin lo tiangtiang tuahsuak ding le nungsuak ding in beisei hlah.  Ahleice in na fale kha palhmi zianghman nei lo, mi famkim an si ding beisei hlah. Culawnghman siloin na beisei le saduhthah hmuahhmuah tuahsuak theh hai ding khal in beisei fawn hlah.  Pa tampi cun nun zalam tluan ih an duh thusam kha anmah in si lo in an fale hmang ih nunsuah an tum. Thimnakah,  ziangtik hman ih an si dah lo ding mi bawhlung sit thiam (football star) kha an fale an phur zawng, an ti thei zawng a si maw si lo ti hman ruat lo in tuahter le ti ter an duh.  Cun, sumpai lennak le hlawhtlinnak an duh tuk ruangah anmai fale kha duhdawtnak thianghlim in si lo, an duhlo mi le an uarlo mi pawl hnenah sumpai thawn an tlawn.
Nauhak kip hin danglam nak an nei cio. Harhvang deuh an um, ngawicawi deuh an  um. An bang aw cio lo. Cuvekin, na fa nu le fapa khal kha nangmah ihsi piang sihman sehla nangmai lem (copy) an si lo. Pathian in an si dan ding vekih a tuah mi an si.  Curuangah, nauhak pawl hrangah tuahsual pang, tisual pang timi hi a dan a si.  Thimnakah, no thlak kuai, an thil ken mi kuaiter pang, tlawng exam ih ti se zet  lole a can le thinheng, thinse zet ih um.  An famkim hrimhrim lo. Kan nauhak lai ih kan palh vek khan annih khal an palh ve. Cutikah, kan fale kha an sinak vek in kan cohlan, kan pawmthiam a tul. Hrekkhat cu an zei lo zet tla asi thei, hrekkhat cu lehawknak lam thiam lo tuk, hmelse nawn, samkir, thau pum dur, tong tam, duham le thinsia tivek in.. An tlinlonak le sinak kan theihfeng tikah nautat ih sawisel rinring mai lo in, an tlinlonak kan theih sak ding ih duhdawtnak thawn kan cohlan ding a si. Atu ih an famkim lo vekin an famkim dah lo ding. Curuangah mi famkim an si ding kha ziangtik hmanah beisei dah hlah.  Paul cun Colosa ih pa pawl hnenah hitin ca a kuat, “ … Pa pawl, na fa le kha ann thinhengter hlah uh; an thin a nau tata pang ding” ( Col .3 :21). Pa tha kan si theinak ding ah cun kan fale kha an sinak vekih kan cohlan thiam le mi famkim an si ding kan phut loh a tul.

3.   Na laksawng sunglawi bik fale thawn lungawi le nuam in um aw
Sam 127:3 kan zoh a silen, “ Fate cu BAWIPA ih laksawng an si; Amah ih malsawmnak an si” ti kan hmu thei.  Fale pawl cu Pathian in lungawi tertu ding ah in pekmi an si. Laksawng kan pekawk tikah kan tumtah mi cu kan pekmi nu lole pa kha lungawiter a si. Cuvekin, kan fale hi phurrit in thlentu ding , kan hrial ding le kan thlahtlam ding ih in pekmi an si lo. Cu-aiah, kan lungawipi ding, kan lungawinak dingih pekmi kan si.  Anmah thawi lungawi tlang ding cun anmah thawi na umtlang tam a tul. Anmah hrang ah cam tampi pe in, an mah thawi nan lehawk le na nunnak ih hmuntawn mi pawl an hnenah na hlawm ringring a tul. Hi zawnah pa tampi kan hlawhsam. Sumpai ih ka cawm takah ti in fale ih biak ding le ngainat ding ah an kiang nai ah kan um mal tuk. Himi hi ram cangkang a thleng mi pawl parah a luar cuang.
Fale thawi can man nei zet ih  can hman tlang (quality time) hi kan thlahthlam lo ding. Ram cangkang ah cun nu le pa  khal company dangdangah tuan a tul ih, cutin innsang tunnun awk nakah loh theih loh in innsang suahsan ih tuan a tul. Can tampi (quantity of time) kan hman pi duh a si hmanah kan innsang dinhmun in in pe lo tla a si men thei.Cuti a si ruangah, Pathian ih in pekmi fale thawi man nei zetih can hmantlang can kan tuah lole rem kan ruat a tul. Na fale thawn ziangtluk (quantity of time lole quality of time) nan hmang tlang tam timi in ziangtluk na nupi fanau pawl na nunnak ah an thupi ti a langter. Zumtu hrangah cun insang hi kan mission field hmaisa bik a si ih curuangah lenglam zianghman innsang hnakih thupi a um lo. Innsang a semrem, a tluang, a nuam a si ah cun lenglam khalah a semrem deuh ngaingai. Asinan, lenglam ah kan nuam aw zet nan, innsang a hlim aw lo, a nuam aw lo a si ah cun lungawinak a famkim dah lo a si. Curuangah, pa tha kan si thei nak ding ah cun Pathian ih in pekmi kan fale pawl hi kan nunnak ah thupi zet ih kan ret, anmah thawi lungawi le aipuang te ih can kan hmang tlang ringring a tul.

Thukharnak
Patha si theinak ding hrang ih loh theih lo ih tulmi thu thum: ‘1) Na nupi duhdawt aw; 2). Na fale kha mi famkim an si ding beisei hlah tile 3). Na laksawng sunglawi bik fale thawn lungawi le aipuang in um aw’ ti pawl kan zoh tlang zo. A tu ah cun kan theih mi thu a tak ih nunpi ding lawng a tang. Nu in nupi that hum si ding a rak zuam ve, a thi thazang neih zaten a rak tang ve. Cun, Pa pawl in innsangah nupi le fanau hrangah Pa tha si ding kan zuam, thlacamnak thawn hi a tlun ih ta pawl kan hmang suak a si ah cun mi tampi ih lawm le pawrh kan si lo hmanah, kan nupi le fanau pawl hrangah cun an nun sertu- hero tha bik kan si thei. Pa tha si thei cio ding ah Pathian in lo thlawsuah hram seh.


Mission Hnatuan a Thupitzia



Thuhmaihruai
Mission hi Pathian thinlung luah khat tu bik a si. Amai lungtho duhdawtnak ruangah a fapa neihsun peksuahnak in mission hnatuan hmai in hruai. Anih cun “ Mi hmuahhmuah rundam ih um ding ah le thutak thei ding ah a duh” (I Tim. 2:4). Cuti a si ruangah Pathian ih thupitter mi ‘mikip in thutak an theih ding le rundamnak’ an co ding cu zumtupawl in kan thupitter ve tengteng a tul.

1. Mission kan timi cu ziang a si?
Mission hnatuan thupitzia thei ding cun kan mission theihfeng hmaisak a tul. Asile, Mission timi cu ziang a si? Mission timi cu hnatuan pakhat khat tuan suak ding ih pawlkawm pakhat khat in lole, a cozah lole company in a thuneihnak thawi dung lam ihsi hnatuan tumtah mi tuansuak dingih a thlahsuah hi a si. Mission ti men lawng kan ti len rel ding tampi a um thei. Mission timi hi Pathian thu lawngah si lo in leitlun thilthu khalah hman a hlawh zet. Asinan, danglamnak an nei. Leitlun thil thuhla ih mission cun taksa hlawknak, hamthatnak le miatnak tiang lawng a thlen ban ih thlarau nun a pem lo. Asinan, Bible ih fialmi Mission hnatuan cun mi pakhat ih nunnak kha thihnak ihsin nunnak ah a hruai lut. Cuti a silen ziangsi Khristian pawl ih Mission cu? Kan mission cu thuthangtha a thei hrih lo hnen ih sim, phuansuah, a zumtu pawl tihnimnak pek le Pathian thutak ziktluak thlun ding ih zirh le cui thuthangtha cu midang hnen ah pe sawng vivo ding ih hruai pitlin a si. (Matt. 28:20). Cumi ih muril cu – misual hrangah Jesu a thi, phum in a um ih thihnak neh in a thosal(I Kor. 15:4) ti hi a si. Cumi a zumtu hmuah cu siatral lo in tlaitluan nunnak an nei ding ( John 3:16).

2. Ziangruangah Mission a thupi?

1. Thupek a Petu ruangah
Zo in si thupek a pe? Jesu, lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah neitu, “ Lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah ka hnenah pek a si zo” (Matt. 28:19). Hi thupek hi loh theih lo ih tuah/tuan ding mi a si. Na phur len tuan aw, na man len tuan aw ti ih suh le ngenawk men mi a si lo. Zumtu pohpoh cun mah le ti thei dan cio in hi thupek hi phursuak dingah tuanvo kan nei. Hi zawnah zumtupawl in kan Pathian kan zum dan kan zohfeng ka duh. Jesu hi in rundamtu tiang lawng ih kan cohlang a si ah cun mission hnatuannak ah kan thinlung a um taktak thei lo ding. Asinan, kan Bawi, Lal in uktu tiang ih kan cohlang, zum a si ah cun a thupek khal kan thlun cih ding. Tuini ih zumtu tampi cu Jesu zumtu kan si kan ti aw nan, Jesui’ duhdawt mi, ngainat mi, seherh mi le tuahmi kan thlun fawn lo. Hi zawn ah kan ruah awk ding a thupit zet. Jesui’ dungthluntu ka si ti aw si, Jesui’ thupek le keneh hmuah thlun duhlo tu kan si ah cun Pathian lung kan tawng pei maw? Kanmah lam ah cun zumtu tha ka si ti aw mengmang hman ning la kan thlunmi Bawipa kan tlun ah a di a riam pei maw? Asilen, nang le kei teh thupek petu Jesui’ hmai ih kan din sal tik ah raltha in kan ding ngam kem? Jesui’ thupek a si ruangah Mission Hnatuan hi a thupi tuk lawm mam! Thlahthlam ngam ding a si lo!

2. Mipi in thuthangtha an tul tuk ruangah
Kan thinlung ah thusuhnak a suak men thei. ‘Tu le tiang ah Evangelism and Mission ti in rawngbawlnak leuh le leuh ah kan nei si lo maw? Missionarypawl ram tinkim an thlengthluh zo lo maw? Mipi in thuthangtha an thei thluh thlang lo sawm?’ ti’n kan ti men thei. Hi thu hi ruat peh uh si: Atu fangah hin kan leilungpi ah mipum 7 billion kan um ih cumi lakah 700 million lawng hi zumtu felfel an si ti ih tuat a si. Cun, mipum 2.1 Billion hi zumtupawl lakih a nung le khawsa mi zumlotupawl an si. Cule, mipum 1.4 Billion pawl hi a hmin menmen ih Khristian, nunnak taktak ih Jesu neilotupawl an si. Cun 2.84 Billionpawl hi vawi khatte khal Jesui’ rundamnak thuthangtha thei hrih lo an si. Hi a neta bik ih mipum 2.84 Billion rori hin Jesui’ hmin le thuthangtha hrimhrim an theih dah lo tikah ‘ miphun hmuahhmuah hnenah thuthangtha hi thlen’ a si hrih lo ti a fiangtuk lawm mam! Pathian thu nung cun hitin, “ thlahtu um lawn simtu um ding maw, sim lo in an thei ding maw” (Rom 10: 14-15) a ti. Curuangah, tuini ah nang le kei in zamrang thei pa tawp in mission hnatuan hi kan tuan a tul.

3. A rak cohlang tui’ nunnak ih rahsuah ruangah
Mission hnatuannak ih a hlawknak bik cu Jesu Khrih nunnak umsun kan congahnak hi a si. Jesu a zum ih a cohlangtu le a dungthluntupawl cu taksa, thinlung le thlarau lam malsawmnak siarcawk lo pek in kan um (Efe. 1:3). Kannih Chin mi pawl tla hi ram farah, khamrang le tlangsang ih um kan si. Fimthiamnak le zirnak khalah leitlun miphun upapawl thawi thimcun kan niam ngaingai. Asinan, Pathian in in duhdawtuk ih kan Chin state ah a hmaisabik hrang American Baptist Missionary, Carson le a nupi cu March 15, kum 1899 ah a rawn thlah. Cule mi tampi in Jesui’ thuthangtha cu an rak cohlang in an thei. Cumi ih zarah Chin State cu nasa ngaingai in taksa nun dan ah, ei le in, sin le fen, thu le hla, calai le harhdamnak lam tiang in thlawsuah kan dawn phah. Khrih rak zum lo sehla cu tuini ah kan Chinmipawl hi milem be mi ah lole thingbul le lungbul be mi ah kan tangta lai khal a si thei. Missionarypawl ih nun thaapnak, Jesu an duhdawt, a thupek an thlunnak le mihlo duhdawtnak zarah tui kum 2012 cun Chin State ah Khristian kan sinak kum 113 a kim. Kaa kip ihsin kan zohkirsal a silen Pathian in ram tinkim ah in thlenter ve zo, mi ih ei le in zawng, hruk le fen zawng tla kan hru in ka nei thei! Thlarau lam ih malsawm sunglawi bik Jesu kan neih hnu khalah taksa lam ih tulmi tampi kan Chin mi hin pumpak in siseh, innssang le miphun in kan dawng a si. Cuiruangah, mission hnatuan hi a thupi tuk lawm mam.

4. A tuantui’ nunnak ah lungawinak le van laksawng a um
Leitlun ruahnak ah cun Pathian ram hrang ih pek suah, thuthangtha le mission ram hrangih nunnak le neihsum liam hi a sung tin ruah a awlte. Asinan, zumtupawl hrangah cun hi lei hi kan khual tlawnnak ram a si tikah Pathian ram hrangih kan hman tam poh asilen kan kumkhaw hmun van ah ro tha kan rak khawl tinak a si (Matt. 6:20). Cun, mission hnatuannak le pumpekawknak hin kanmah lam hrimhrim ah lungawinak le thazang thar mi a pe. Kawhhran hmaisapawl ih cahnak thuthup le Kristian hmaisapawl ih hlawhtlinnak thuthup cu mission hnatuannak ih an rak pumpekawknak ah a thum aw thuk zet. Pumpak nun a ro nak san, khawhhran ih thlarau lam rawl a mal theunak tampi cu mission hnatuannak daitlan ruangah a si duh zet. Curuangah zumtu lungawi ringring thei nun, khawhhran a hning ringring mi si ding cun Mission hnatuannak ah thei tawp ih kan tel tengteng a tul! Cumi cu leilam ih kan lungawinak tamtertu le van ih kan laksawng pungter tu an si ( Thupuan 22:12). Saam ngantu aanka hi cing ringring uh si, “ Mitthli thawi thlaici vorhtu in lungawi zetin an khawmsal ding. Tap phah in thlaici vorh ih a fehtu pawl cu, lungawinak hla sakin, fangteel thawn in an kir sal ding” ( Sam 126:5-6) a si.

3. Ziangtin nang le kei teh kan tel ve ding?
Kan tel thei dan phun tampi a um thei ding. Simtu in duhdawtnak taktak le duhsaknak thawn sim ding. Cun, thlacamtu in taimak suahin thla kan cam a tul. Petu kan si len siangzet le vophal zetin a fehsuaktu hrangah. Cun, hla le media thawi mission hnatuannak lam tuan kan silen Pathian sunlawinak lawng le mihlo seherhnak thawn kan tuan ding. Cuvekin, calai lam ih hnatuannak khalah taimak kan suah sinsin a tul. Pathian in mikip hi a hna kan tuan theinak dingah thlarau lam thilpek in pe cio. Cumi hmang in a sunlawinak hrangah mission hna taima zet ih tuan ding kan si. A ngaingai tei tilen cu kanmah le tithei tawk lan in Pathian in in phut lo. Kan dinhmun le sinak vekvek in in hman a duh. A thupi miangmo mi cu ziangtluk tam kan tuan, kan hlensuak ti hnakin ziangmi lungput thawn kan tuan timi sawn a si. Milai nunnak thleng thei tu cu Thlarau Thianghlim a si ruangah a hruainak rinsanin, taima zet le, tangdawrte in mission hnatuan hi a cuh ih cuhaw vutvo ding kan si. Ziangahtile tikcu le can neta ah kan um ih kan leilungpi in can rei a nei nawn lo tla a si thei. Cun, kan leilungpi a dam hrih a si hmanah Pathian in ziangtik tiang tuan theinak can tha nangmah le keimah in pe ding ti kan thei lo. Tuhi kan hrangah cun Pathian ram hrang ih kan pumpekawknak din can sunglawi bik a si.

Thukharnak
Hudson Taylor cun, “ Pathian in rinnak ih miropipawl a hawl hran lo, amai’ hman duh can ih a hman ding ih a tiar aw ringring mi a hawl sawn” ti ah a rak ti dah. Hi a tlun ih kan tarlan bangin Bawipa in kan thinlung ah mission hnatuan a tulzia in theih ter tikah midang tun siang lo in Isaiah bang, “ keimah ka feh ding! I thlah aw” (Isaiah 6:8) titu tampi kan leilung pi hin a tul hrih. Thlahsuahmi dinhmun ih kan um lo a si ceng len thlahsuaktu dinhmun tal ah cun loh theih lo in zumtu hmuahhmuah cu kan um a tul! Isaiah 60:12 cun hitin, “ Bawipa a rian duhlotu miphun cu an hloral theh ding” ti ah a ti. Cuti a si ruangah, pumpak nun in siseh, innsang le khawhhran, khawtlang le miphun in dinsuah le thlawsuah co kan duh asi ah cun Mission hnatuannak kan uar sinsin a tul! Ziangahtile, kan tuan lo len kanmah sawn kha mission field ah kan can hlei ah Jesui’ thupek el kan si. Curuangah, kannih zumtu zate khal Jesu’n a dungthluntu hmaisabikpawl hnen ah “ Ka pa in I thlah vekin nannih khal ka lo thlah ve a si” (John 20:21) a ti bang in a palai tha si ding ah a hnatuan mi mission hna pehzawmtu ding ah in thlah a si.



Siartu Zaten Pathian in lo thlawsuah hram seh.

Thursday, May 10, 2012

Mino le Hlawhtlinnak


                                                Mino le Hlawhtlinnak
                                                                                    Pastor Henry vl Hmangaih

Ke hnih nei ih piang minung zokhal hlawhtlin duhlo kan um lo ding tin ka ruat. Khua a ruat thei ta poh le minung pianken kelte ih um cun kan mah le hnatuan, nun zalam tluan ah hlawhtling mi si kan duh. Curuangah, cui hlawhtlinnak cu a takin ziangtin ka nei thei ding ti ah kanmah le ti theidan phunphun suahin kan feh cio. Asinan, mi tampi cu hlawhtlinnak kan beisei mi sawn si lo in hlawhsamnak sawn kan co. Hlawhtlinnak timi hi simfiang dan tampi a um thei ding nan kan thulu thawi a pehpar aw mi simfiang dan phunkhat te lawng kan zoh ding . Hlawntling timi cu thil pakhatkhat tumtahmi  lole tuah ding mi tlamtling te ih tuahsuak, thehsuak ti ai khi a si. Thimnakah, tikua kan va  ih kan tumtah mi cu nga kaih ding a si. Cutin, inn kan tlun ih tam nawn kan kaih len cu ka hlawhtling kan ti. Ziangahtile kan tumtahmi kan hmu, kan co in kan ngah. Cuvek thotho in kutlawng in kan tlung, kaih mumal nei lo ih inn kan pan sal tikah ka hlawhsam ti ah kan ti theu.
Awle, Mino le Hlawhtlinnak” timi hi tuisan ih kannih Chin fahniang pawl hin a thar in kan bihsal ka duh. Hlawhtlinnak co thei dingah cun hi a hnuai ih ta pawl hi kan cinken le nunpi a tul:
1).       Tumtah fumfe (Target goal) lole Sunmang (vision) kan neih a tul.
Tumtahnak nei lo in mino pakhat cu nu le pa ih pekmi, sung le kua, u le nau ih pekmi pohpoh a ei, a in, amah ten ziangtin hmailam ah ka tung ding aw ding, ziangtin ka nung ding timi a ruat cuca lo a si ah cun hlawhtlinnak thawn karbak an hla aw tuk lai tinak a si! Tumtahnak kan neih tikah ding ten cui kan tumtah mi cun kan nun in mawng ih keh le vawrh ih hnatuan ding, tuahding le in dipdal tu tampi lakah pial lo in kan feh thei. Buh hmun kan thlawh tikah kan tumtah mi cu buh thangso ding a dipdal tu harte , sawl hnah le hram pawl thlawhfai, lakhloh ih buh kha tha tei thansohter a si. Cutin, kan tumtahmi felte thei in lo kan thlawh tikah buhkung si lo pohpoh cu kan thianfai ih cutin buh kung kha thazet in a thang so. Cubangin, tumtahnak kan neih lo asilen kan hlawhtlin le hlawhsam khal kan thei aw lo. Kan hlawhtlin le hlawhsam khal kan theih awk lo cun tumtahnak nei lo, in le ei ve, um ve mai mai kan si ti a fiang. Curuangah, hlawhtlinnak taktak kan tumtahmi le nun zalam ah nei thei ding cun tumtah felfai te kan neih a tul. Na nei hrih lo a silen Pathian hnenah ziangsi lo tuahter a duh, nangmah fehtlang in Bawipa in hi kan leilung pi ah ziang si hlensuah a duh ti rawn in can pe aw.
2).       Kan tumtahmi lole sunmang lam pan ih kekar.
Mi tampi cun tumtahnak kan nei, vision maksak zetzet kan nei. Asinan, kan vision a takih cangsuak ding ah cu lam pan le hawi in ke kan kar lo. Ruahnak tha neih le vision tha neih tiang lawng kan thleng ban. Kan tumtahmi a dang ih kan kekar dan a dang. Ngaingaitei tilen cu kan tumtahmi le kan kekar dan a bang aw ding mi an si. Kan kekar kha kan tumtahmi in a thlun ding silo in kan tumtahmi kha kan kekar mi in a thlun sawn ding a si. Hi hi hlawhtlinnak hrangah loh theih lo ih tulmi a si. Pa pakhat hi lo thlo ding in a feh. Cutin, lo lu ih si cun a lo cu a thlir ih a hnatuan dan ding a tawl rel. Thaisun ih tuan dan mi, tipsun ih tuan ding mi, hmaizarh ih tuan ding mi …tvk ..in a ruahhman tluh ah, tuini cu tuan ding a um lo a ti ih a tlung an ti pan lo maw! Hivek hi mi tampi cu kan si. Kan vision a takih cangsuak dingah ke a takin kan kar lo. Thli par ih innsang sak vek kan si. Thiam si kan duh, kan zir paih lo. Thei si kan duh kan siar paih lo. Nei si kan duh kan hawl paih lo. Hlawhtlin kan duh nan ke kan kar paih lo. Curuangah, hlawhtlinnak cotu kan si thei nak dingah cun kan vision lam pan in khulfung lo in, caktuk lo in ti cetco te in ke kan kar ding.
3.  Tumruhnak le tuar thei nak
Hlawhtlinnak pohpoh hi tumruhnak le tuartheinak thawi sihcih aw lo mi an um lo. Hi zawnah mino pawl thazang ka pe aw duh. Kan Chin mi a mipi hrimhrim ih harsatnak kan neih mi pakhat lakih a telmi ih ka hmu mi cu awlsamte ih mi bang tum, a awlsam zawng ih hlawhtlin (short-cut) ih mibang tum hi a si. Ca zir,hnatuan, le ziang tinkim tuah tikah a tirte ah cun kan phur zet, to men thei lo ih uite eksuak an relvek rori in kan za cengceng. Asinan, thla  hnih khat a hawng rei cun kan phurnak le tumruhnak pawl kha an tumsuk ih cutin kan tumtahmi thleng ban lo in kan buzuih theu.  Kan tuahtahmi lamzin kan zawh rero laiah harsatnak, buainak le thanau lo ih tuah, tuan tento a tul canah mi tampi cun ‘ ka paih nawn lo’, ‘tawk seh’, ‘ hi lo khal thil dang a ti theih sisi’  ti ah dung kan sipsal theu. Himi hi kan hlawhtlinak in dawnkham tu a si. Chin mi cu lo thlo nu le pa a tlangpi thu in kan si tikah, lohthlawh ih sin tumruhnak le tuartheinak hi a thar in kan zir a tul in ka hmu. Lo kan thlawh tikah….buhvui le rawl khawm kan thlen hlanah a malbik thla 7 lole thla 8 tal kan hngah a tul. Hi pawl hi vawn ruat sal hman- Lo ram kan bawt, lo kan vaat, lo kan ur, cawhmang kan khawh, buh kan tuh, lo hman vawithum rori kan thlosuak thluh cuhnu lawngah kan tumruhnak, zuamnak le tuartheinak thawi thla 9 tha lai kan fingkhawi mi rah cu Pathian in tlamtlingten in at ter! Tumruhnak le tuartheinak hi thiam theinak hnakin a thupi bet. Hihi kan Chin mi in kan tulbik mi lakih ka hmuh mi a si. Vawi tampi kan heng, kan tuah, kan tham, kan zir, le cokthai paih lawnglawng ah kan tumtahmi dinhmun kan thleng thei ding.

Awle, kan thukharnak lam pan sehla. Kannih Chin mi hi Pathian in ram cangkang le miphun khaw vang tawng hmaisa pawl vek thotho in thluak thatnak, thiamtheinak le cinken theinak in pe. Tulai kan tlangcabawm siar tik khalah mino lak ihsin kan mang in bang tertu hminthatnak rampi theih thamih a cotu le thiamnak a neitu kan hmu vivo ih a lungawi um tuk! Tumtahnak fumte kan nei ih cutin kan tuahtahmi ah taimak suahin, tumruhnak le thinsaunak thawn ke kan kar a si ah cun hlawhtlinnak cun in rak pan, in rak hmuak ringring.  Tumtah nei aw, cui lamzin ah cun dingten feh aw, harsatnak na tawn tikah dungsip mai hlah, raltha in tumruhnak le tuartheinak thawn pahtlang aw… Pathian in na zuamnak ah hlawhtlinnak a lo pe tengteng ding.

Hminsin: Hi cahram hi Falam Times Malaysia ah suahzo mi a si.

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...