Tuesday, July 3, 2012

ZIANGTIN PA THA KAN SI THEI DING?


                                           ZIANGTIN PA THA KAN SI THEI DING?
“ Mipa in an nupi pawl cu anmah ih tak pum an duhdawt vekin duhdaw ve ding an si. A nupi a duhdaw tu cu amah le mah a duhdaw awtu a si” (Efesa 5:28)
Thuhmaihruai
Pai’ Ni a rawng hersuah hi cun thil dang hmuahhmuah hnak in hringtu pa thinlung mitthlam ah a cuang bik.  Pa in fa le in duhdawtnak, in sawmdawlnak, kan hrang ih a tuarnak, a pumpekawknak le zirhnak pawl tla thinlung in a mithmai pante thawn a hmu sal. Cutin, hrekkhat cu ka kiang naiah kan pa le an um tikah anmah kan upatnak, kan duhdawtnak le an parih kan lungawinak phun tampi in kan langter thei. Cun, khatlam pa ih thihsan zo mi (keimah vek) kan silen kan pa le ih ziaza maw, innsang nupi fanau le in duhdawtnak, an zirhnak le zawhmi pawl zawt sal in cutin ziangtin innsang pa tha kan si thei ding ti kan zir ngah thei. Asi!, kan ram ah hin Nui’ Ni hi nasa ngaingai in mipi in kan sunlawih ih sunlawih khal an phu hrimhrim. Nan, Pai’ Ni hi cu cutluk a lar lo a bang. Innsang khalah Pa hi hruaitu lu bik e ti lo in innsang hlawhtlin le hlawhsam thu khalah NU hi mipi in an thupi deuh ti ah kan tun si pe maw aw tin ruahcan ka nei theu. A hlawhtlingmi innsang, a nuammi innsang le todelh aw innsang dinsuak thei ding ah cun Nu lawng a thupi lo ih, Pa hlei hlei in a dinhmun, sinak le hna a phurh thei a tul. Asilen, tin thu sut aw sehla, Patha kan timi hi ziang an si? Kan sannak a bang aw lo zet ding. Pa tha ih ziaza khal tampi rel ding kan neih ka zum. Asinan, tuisun ni ah Pa tha pawl ih mizia cu cutin, kha tin a si ti hnakin, ziangtin kanmah roi hi nupi le fanau , midang hrangah pa tha kan si thei ding ti kha thupi ah ruat in thulu 3 hmang in patha si theidan kan zohtlang ding.

1). Na Nupi Duhdawt aw
Mi hrekkhat in zo si mai nupi duhdawt lo um ding tin kan ti men thei! Adik, zo khal in duhdawtnak thawn innsang cu kan din cio. Asinan! Vawi tampi ah cun kan  nupi pawl hin Pa in kan duhdawtnak hi an khansa (feeling) ban lo. Innsang hngetkhoh, hlawhtling le nuam dinsuak thei ding ah cun a liamcia ah ka rak lo duhawt ti ih kaa ih kan nupi kan sim lawng a tawk lo, nitin cat lo in kan kaa in, kan tuahnak in, kan bawmnak inn, an thuhla kan ngai pawimawh nakin, an tulmi kan tuahsaknak le a dangdang.. tivek in kan duhdawt nak langter rining a tul! Nitin rawl ei ringring kan tul bangin, kan nupi le hin kan duhdawtnak rawl an ei ve ringring a tul!
Ahleice in Pa le pawl in kan theih ringring ding mi a um. Cumi cu ziangtin kan nupi kan zoh, kan tuamhlawm timi hi kan fale in an zoh ringring. Cui an hmuhmi cu an tlukah ah kum in na hnen ihsin innsang thuhla an zir. Na fale hrangah innsang um tudan, le cetcang dan pawl kha na theihlo sungah na nun ihsin na rak zirh rero kha a si. Na nupi kha na tihzah lo le duat lo ih na fapa in a lo hmu a silen khai a lo hmuh dan khan a innsang ah a nupi a zohkhen ve ding. Na tongkam in maw, taksa  ih kutke thlakawknak hmang in na pi na hmuhsuam a silen na fanu in innsang a neih tikah cuvek zia tha lo cu a pasal hnen in lole a innsang ah um ding ah a ruat thei.  Hringtu an nu (na nupi) kha tling lo le fello tuk vekin na zoh an hmuh tikah innsang ih nawmnak, hlutnak  le neihawknak na siatsuah ih hleiah khai na ziaza kha innsang an va din tikah an theihawk man lo sung in an rak sawm ding.
Asinan,  na tongkam le tuahnak in an nu (na nupi) khan a duhdawtzia le na upat zia na langter a si ah cun na fapa in ziangtin pa tha ka si thei ding ti na hnen ihsin a zir hleiah, cumi a hmuh tawnmi in pa tha ah a siam thei.  Na nupi na ngaisang, na sunlawih thiam a si ah cun na fanu khal mipa amah duh taktak lo tu, ngaihsaklotu, sunlawihlotu le ngaisang lotu lak ihsin thiarfihlim awk dan a thiam ding. Na nupi cu nangmai nunnak hrangah a sunglawi bikmi hlawntlir tluk ih na fingkhawi, duatdawm thiam an hmuh tikah na fale in cui nunze mawi cu rawn cawng in an damsung nun lam hmuhtu ah a cang ding. Curuangah, Pa tha si ding cun “ Na nupi duhdawt aw.” Phut salmi nei lo in duhdawt aw la, cin nei lo in ngaizawng aw. Na hrangah na nupi kha Pathian in laksawng thabik ti khal kha kai hnget in a hrangah rinum ringring aw.

2.  Na fale kha mi famkim an si ding beisei hlah
Mi famkim, sawisel ding umlo mi pa(father) zohman leitlun ah an um lo bang in nauhak famkim khal an um lo ce! Na fale ih hnenah an dinhmun le sinak in a tlin lo tiangtiang tuahsuak ding le nungsuak ding in beisei hlah.  Ahleice in na fale kha palhmi zianghman nei lo, mi famkim an si ding beisei hlah. Culawnghman siloin na beisei le saduhthah hmuahhmuah tuahsuak theh hai ding khal in beisei fawn hlah.  Pa tampi cun nun zalam tluan ih an duh thusam kha anmah in si lo in an fale hmang ih nunsuah an tum. Thimnakah,  ziangtik hman ih an si dah lo ding mi bawhlung sit thiam (football star) kha an fale an phur zawng, an ti thei zawng a si maw si lo ti hman ruat lo in tuahter le ti ter an duh.  Cun, sumpai lennak le hlawhtlinnak an duh tuk ruangah anmai fale kha duhdawtnak thianghlim in si lo, an duhlo mi le an uarlo mi pawl hnenah sumpai thawn an tlawn.
Nauhak kip hin danglam nak an nei cio. Harhvang deuh an um, ngawicawi deuh an  um. An bang aw cio lo. Cuvekin, na fa nu le fapa khal kha nangmah ihsi piang sihman sehla nangmai lem (copy) an si lo. Pathian in an si dan ding vekih a tuah mi an si.  Curuangah, nauhak pawl hrangah tuahsual pang, tisual pang timi hi a dan a si.  Thimnakah, no thlak kuai, an thil ken mi kuaiter pang, tlawng exam ih ti se zet  lole a can le thinheng, thinse zet ih um.  An famkim hrimhrim lo. Kan nauhak lai ih kan palh vek khan annih khal an palh ve. Cutikah, kan fale kha an sinak vek in kan cohlan, kan pawmthiam a tul. Hrekkhat cu an zei lo zet tla asi thei, hrekkhat cu lehawknak lam thiam lo tuk, hmelse nawn, samkir, thau pum dur, tong tam, duham le thinsia tivek in.. An tlinlonak le sinak kan theihfeng tikah nautat ih sawisel rinring mai lo in, an tlinlonak kan theih sak ding ih duhdawtnak thawn kan cohlan ding a si. Atu ih an famkim lo vekin an famkim dah lo ding. Curuangah mi famkim an si ding kha ziangtik hmanah beisei dah hlah.  Paul cun Colosa ih pa pawl hnenah hitin ca a kuat, “ … Pa pawl, na fa le kha ann thinhengter hlah uh; an thin a nau tata pang ding” ( Col .3 :21). Pa tha kan si theinak ding ah cun kan fale kha an sinak vekih kan cohlan thiam le mi famkim an si ding kan phut loh a tul.

3.   Na laksawng sunglawi bik fale thawn lungawi le nuam in um aw
Sam 127:3 kan zoh a silen, “ Fate cu BAWIPA ih laksawng an si; Amah ih malsawmnak an si” ti kan hmu thei.  Fale pawl cu Pathian in lungawi tertu ding ah in pekmi an si. Laksawng kan pekawk tikah kan tumtah mi cu kan pekmi nu lole pa kha lungawiter a si. Cuvekin, kan fale hi phurrit in thlentu ding , kan hrial ding le kan thlahtlam ding ih in pekmi an si lo. Cu-aiah, kan lungawipi ding, kan lungawinak dingih pekmi kan si.  Anmah thawi lungawi tlang ding cun anmah thawi na umtlang tam a tul. Anmah hrang ah cam tampi pe in, an mah thawi nan lehawk le na nunnak ih hmuntawn mi pawl an hnenah na hlawm ringring a tul. Hi zawnah pa tampi kan hlawhsam. Sumpai ih ka cawm takah ti in fale ih biak ding le ngainat ding ah an kiang nai ah kan um mal tuk. Himi hi ram cangkang a thleng mi pawl parah a luar cuang.
Fale thawi can man nei zet ih  can hman tlang (quality time) hi kan thlahthlam lo ding. Ram cangkang ah cun nu le pa  khal company dangdangah tuan a tul ih, cutin innsang tunnun awk nakah loh theih loh in innsang suahsan ih tuan a tul. Can tampi (quantity of time) kan hman pi duh a si hmanah kan innsang dinhmun in in pe lo tla a si men thei.Cuti a si ruangah, Pathian ih in pekmi fale thawi man nei zetih can hmantlang can kan tuah lole rem kan ruat a tul. Na fale thawn ziangtluk (quantity of time lole quality of time) nan hmang tlang tam timi in ziangtluk na nupi fanau pawl na nunnak ah an thupi ti a langter. Zumtu hrangah cun insang hi kan mission field hmaisa bik a si ih curuangah lenglam zianghman innsang hnakih thupi a um lo. Innsang a semrem, a tluang, a nuam a si ah cun lenglam khalah a semrem deuh ngaingai. Asinan, lenglam ah kan nuam aw zet nan, innsang a hlim aw lo, a nuam aw lo a si ah cun lungawinak a famkim dah lo a si. Curuangah, pa tha kan si thei nak ding ah cun Pathian ih in pekmi kan fale pawl hi kan nunnak ah thupi zet ih kan ret, anmah thawi lungawi le aipuang te ih can kan hmang tlang ringring a tul.

Thukharnak
Patha si theinak ding hrang ih loh theih lo ih tulmi thu thum: ‘1) Na nupi duhdawt aw; 2). Na fale kha mi famkim an si ding beisei hlah tile 3). Na laksawng sunglawi bik fale thawn lungawi le aipuang in um aw’ ti pawl kan zoh tlang zo. A tu ah cun kan theih mi thu a tak ih nunpi ding lawng a tang. Nu in nupi that hum si ding a rak zuam ve, a thi thazang neih zaten a rak tang ve. Cun, Pa pawl in innsangah nupi le fanau hrangah Pa tha si ding kan zuam, thlacamnak thawn hi a tlun ih ta pawl kan hmang suak a si ah cun mi tampi ih lawm le pawrh kan si lo hmanah, kan nupi le fanau pawl hrangah cun an nun sertu- hero tha bik kan si thei. Pa tha si thei cio ding ah Pathian in lo thlawsuah hram seh.


Mission Hnatuan a Thupitzia



Thuhmaihruai
Mission hi Pathian thinlung luah khat tu bik a si. Amai lungtho duhdawtnak ruangah a fapa neihsun peksuahnak in mission hnatuan hmai in hruai. Anih cun “ Mi hmuahhmuah rundam ih um ding ah le thutak thei ding ah a duh” (I Tim. 2:4). Cuti a si ruangah Pathian ih thupitter mi ‘mikip in thutak an theih ding le rundamnak’ an co ding cu zumtupawl in kan thupitter ve tengteng a tul.

1. Mission kan timi cu ziang a si?
Mission hnatuan thupitzia thei ding cun kan mission theihfeng hmaisak a tul. Asile, Mission timi cu ziang a si? Mission timi cu hnatuan pakhat khat tuan suak ding ih pawlkawm pakhat khat in lole, a cozah lole company in a thuneihnak thawi dung lam ihsi hnatuan tumtah mi tuansuak dingih a thlahsuah hi a si. Mission ti men lawng kan ti len rel ding tampi a um thei. Mission timi hi Pathian thu lawngah si lo in leitlun thilthu khalah hman a hlawh zet. Asinan, danglamnak an nei. Leitlun thil thuhla ih mission cun taksa hlawknak, hamthatnak le miatnak tiang lawng a thlen ban ih thlarau nun a pem lo. Asinan, Bible ih fialmi Mission hnatuan cun mi pakhat ih nunnak kha thihnak ihsin nunnak ah a hruai lut. Cuti a silen ziangsi Khristian pawl ih Mission cu? Kan mission cu thuthangtha a thei hrih lo hnen ih sim, phuansuah, a zumtu pawl tihnimnak pek le Pathian thutak ziktluak thlun ding ih zirh le cui thuthangtha cu midang hnen ah pe sawng vivo ding ih hruai pitlin a si. (Matt. 28:20). Cumi ih muril cu – misual hrangah Jesu a thi, phum in a um ih thihnak neh in a thosal(I Kor. 15:4) ti hi a si. Cumi a zumtu hmuah cu siatral lo in tlaitluan nunnak an nei ding ( John 3:16).

2. Ziangruangah Mission a thupi?

1. Thupek a Petu ruangah
Zo in si thupek a pe? Jesu, lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah neitu, “ Lei le van ih thuneihnak hmuahhmuah ka hnenah pek a si zo” (Matt. 28:19). Hi thupek hi loh theih lo ih tuah/tuan ding mi a si. Na phur len tuan aw, na man len tuan aw ti ih suh le ngenawk men mi a si lo. Zumtu pohpoh cun mah le ti thei dan cio in hi thupek hi phursuak dingah tuanvo kan nei. Hi zawnah zumtupawl in kan Pathian kan zum dan kan zohfeng ka duh. Jesu hi in rundamtu tiang lawng ih kan cohlang a si ah cun mission hnatuannak ah kan thinlung a um taktak thei lo ding. Asinan, kan Bawi, Lal in uktu tiang ih kan cohlang, zum a si ah cun a thupek khal kan thlun cih ding. Tuini ih zumtu tampi cu Jesu zumtu kan si kan ti aw nan, Jesui’ duhdawt mi, ngainat mi, seherh mi le tuahmi kan thlun fawn lo. Hi zawn ah kan ruah awk ding a thupit zet. Jesui’ dungthluntu ka si ti aw si, Jesui’ thupek le keneh hmuah thlun duhlo tu kan si ah cun Pathian lung kan tawng pei maw? Kanmah lam ah cun zumtu tha ka si ti aw mengmang hman ning la kan thlunmi Bawipa kan tlun ah a di a riam pei maw? Asilen, nang le kei teh thupek petu Jesui’ hmai ih kan din sal tik ah raltha in kan ding ngam kem? Jesui’ thupek a si ruangah Mission Hnatuan hi a thupi tuk lawm mam! Thlahthlam ngam ding a si lo!

2. Mipi in thuthangtha an tul tuk ruangah
Kan thinlung ah thusuhnak a suak men thei. ‘Tu le tiang ah Evangelism and Mission ti in rawngbawlnak leuh le leuh ah kan nei si lo maw? Missionarypawl ram tinkim an thlengthluh zo lo maw? Mipi in thuthangtha an thei thluh thlang lo sawm?’ ti’n kan ti men thei. Hi thu hi ruat peh uh si: Atu fangah hin kan leilungpi ah mipum 7 billion kan um ih cumi lakah 700 million lawng hi zumtu felfel an si ti ih tuat a si. Cun, mipum 2.1 Billion hi zumtupawl lakih a nung le khawsa mi zumlotupawl an si. Cule, mipum 1.4 Billion pawl hi a hmin menmen ih Khristian, nunnak taktak ih Jesu neilotupawl an si. Cun 2.84 Billionpawl hi vawi khatte khal Jesui’ rundamnak thuthangtha thei hrih lo an si. Hi a neta bik ih mipum 2.84 Billion rori hin Jesui’ hmin le thuthangtha hrimhrim an theih dah lo tikah ‘ miphun hmuahhmuah hnenah thuthangtha hi thlen’ a si hrih lo ti a fiangtuk lawm mam! Pathian thu nung cun hitin, “ thlahtu um lawn simtu um ding maw, sim lo in an thei ding maw” (Rom 10: 14-15) a ti. Curuangah, tuini ah nang le kei in zamrang thei pa tawp in mission hnatuan hi kan tuan a tul.

3. A rak cohlang tui’ nunnak ih rahsuah ruangah
Mission hnatuannak ih a hlawknak bik cu Jesu Khrih nunnak umsun kan congahnak hi a si. Jesu a zum ih a cohlangtu le a dungthluntupawl cu taksa, thinlung le thlarau lam malsawmnak siarcawk lo pek in kan um (Efe. 1:3). Kannih Chin mi pawl tla hi ram farah, khamrang le tlangsang ih um kan si. Fimthiamnak le zirnak khalah leitlun miphun upapawl thawi thimcun kan niam ngaingai. Asinan, Pathian in in duhdawtuk ih kan Chin state ah a hmaisabik hrang American Baptist Missionary, Carson le a nupi cu March 15, kum 1899 ah a rawn thlah. Cule mi tampi in Jesui’ thuthangtha cu an rak cohlang in an thei. Cumi ih zarah Chin State cu nasa ngaingai in taksa nun dan ah, ei le in, sin le fen, thu le hla, calai le harhdamnak lam tiang in thlawsuah kan dawn phah. Khrih rak zum lo sehla cu tuini ah kan Chinmipawl hi milem be mi ah lole thingbul le lungbul be mi ah kan tangta lai khal a si thei. Missionarypawl ih nun thaapnak, Jesu an duhdawt, a thupek an thlunnak le mihlo duhdawtnak zarah tui kum 2012 cun Chin State ah Khristian kan sinak kum 113 a kim. Kaa kip ihsin kan zohkirsal a silen Pathian in ram tinkim ah in thlenter ve zo, mi ih ei le in zawng, hruk le fen zawng tla kan hru in ka nei thei! Thlarau lam ih malsawm sunglawi bik Jesu kan neih hnu khalah taksa lam ih tulmi tampi kan Chin mi hin pumpak in siseh, innssang le miphun in kan dawng a si. Cuiruangah, mission hnatuan hi a thupi tuk lawm mam.

4. A tuantui’ nunnak ah lungawinak le van laksawng a um
Leitlun ruahnak ah cun Pathian ram hrang ih pek suah, thuthangtha le mission ram hrangih nunnak le neihsum liam hi a sung tin ruah a awlte. Asinan, zumtupawl hrangah cun hi lei hi kan khual tlawnnak ram a si tikah Pathian ram hrangih kan hman tam poh asilen kan kumkhaw hmun van ah ro tha kan rak khawl tinak a si (Matt. 6:20). Cun, mission hnatuannak le pumpekawknak hin kanmah lam hrimhrim ah lungawinak le thazang thar mi a pe. Kawhhran hmaisapawl ih cahnak thuthup le Kristian hmaisapawl ih hlawhtlinnak thuthup cu mission hnatuannak ih an rak pumpekawknak ah a thum aw thuk zet. Pumpak nun a ro nak san, khawhhran ih thlarau lam rawl a mal theunak tampi cu mission hnatuannak daitlan ruangah a si duh zet. Curuangah zumtu lungawi ringring thei nun, khawhhran a hning ringring mi si ding cun Mission hnatuannak ah thei tawp ih kan tel tengteng a tul! Cumi cu leilam ih kan lungawinak tamtertu le van ih kan laksawng pungter tu an si ( Thupuan 22:12). Saam ngantu aanka hi cing ringring uh si, “ Mitthli thawi thlaici vorhtu in lungawi zetin an khawmsal ding. Tap phah in thlaici vorh ih a fehtu pawl cu, lungawinak hla sakin, fangteel thawn in an kir sal ding” ( Sam 126:5-6) a si.

3. Ziangtin nang le kei teh kan tel ve ding?
Kan tel thei dan phun tampi a um thei ding. Simtu in duhdawtnak taktak le duhsaknak thawn sim ding. Cun, thlacamtu in taimak suahin thla kan cam a tul. Petu kan si len siangzet le vophal zetin a fehsuaktu hrangah. Cun, hla le media thawi mission hnatuannak lam tuan kan silen Pathian sunlawinak lawng le mihlo seherhnak thawn kan tuan ding. Cuvekin, calai lam ih hnatuannak khalah taimak kan suah sinsin a tul. Pathian in mikip hi a hna kan tuan theinak dingah thlarau lam thilpek in pe cio. Cumi hmang in a sunlawinak hrangah mission hna taima zet ih tuan ding kan si. A ngaingai tei tilen cu kanmah le tithei tawk lan in Pathian in in phut lo. Kan dinhmun le sinak vekvek in in hman a duh. A thupi miangmo mi cu ziangtluk tam kan tuan, kan hlensuak ti hnakin ziangmi lungput thawn kan tuan timi sawn a si. Milai nunnak thleng thei tu cu Thlarau Thianghlim a si ruangah a hruainak rinsanin, taima zet le, tangdawrte in mission hnatuan hi a cuh ih cuhaw vutvo ding kan si. Ziangahtile tikcu le can neta ah kan um ih kan leilungpi in can rei a nei nawn lo tla a si thei. Cun, kan leilungpi a dam hrih a si hmanah Pathian in ziangtik tiang tuan theinak can tha nangmah le keimah in pe ding ti kan thei lo. Tuhi kan hrangah cun Pathian ram hrang ih kan pumpekawknak din can sunglawi bik a si.

Thukharnak
Hudson Taylor cun, “ Pathian in rinnak ih miropipawl a hawl hran lo, amai’ hman duh can ih a hman ding ih a tiar aw ringring mi a hawl sawn” ti ah a rak ti dah. Hi a tlun ih kan tarlan bangin Bawipa in kan thinlung ah mission hnatuan a tulzia in theih ter tikah midang tun siang lo in Isaiah bang, “ keimah ka feh ding! I thlah aw” (Isaiah 6:8) titu tampi kan leilung pi hin a tul hrih. Thlahsuahmi dinhmun ih kan um lo a si ceng len thlahsuaktu dinhmun tal ah cun loh theih lo in zumtu hmuahhmuah cu kan um a tul! Isaiah 60:12 cun hitin, “ Bawipa a rian duhlotu miphun cu an hloral theh ding” ti ah a ti. Cuti a si ruangah, pumpak nun in siseh, innsang le khawhhran, khawtlang le miphun in dinsuah le thlawsuah co kan duh asi ah cun Mission hnatuannak kan uar sinsin a tul! Ziangahtile, kan tuan lo len kanmah sawn kha mission field ah kan can hlei ah Jesui’ thupek el kan si. Curuangah, kannih zumtu zate khal Jesu’n a dungthluntu hmaisabikpawl hnen ah “ Ka pa in I thlah vekin nannih khal ka lo thlah ve a si” (John 20:21) a ti bang in a palai tha si ding ah a hnatuan mi mission hna pehzawmtu ding ah in thlah a si.



Siartu Zaten Pathian in lo thlawsuah hram seh.

Thursday, May 10, 2012

Mino le Hlawhtlinnak


                                                Mino le Hlawhtlinnak
                                                                                    Pastor Henry vl Hmangaih

Ke hnih nei ih piang minung zokhal hlawhtlin duhlo kan um lo ding tin ka ruat. Khua a ruat thei ta poh le minung pianken kelte ih um cun kan mah le hnatuan, nun zalam tluan ah hlawhtling mi si kan duh. Curuangah, cui hlawhtlinnak cu a takin ziangtin ka nei thei ding ti ah kanmah le ti theidan phunphun suahin kan feh cio. Asinan, mi tampi cu hlawhtlinnak kan beisei mi sawn si lo in hlawhsamnak sawn kan co. Hlawhtlinnak timi hi simfiang dan tampi a um thei ding nan kan thulu thawi a pehpar aw mi simfiang dan phunkhat te lawng kan zoh ding . Hlawntling timi cu thil pakhatkhat tumtahmi  lole tuah ding mi tlamtling te ih tuahsuak, thehsuak ti ai khi a si. Thimnakah, tikua kan va  ih kan tumtah mi cu nga kaih ding a si. Cutin, inn kan tlun ih tam nawn kan kaih len cu ka hlawhtling kan ti. Ziangahtile kan tumtahmi kan hmu, kan co in kan ngah. Cuvek thotho in kutlawng in kan tlung, kaih mumal nei lo ih inn kan pan sal tikah ka hlawhsam ti ah kan ti theu.
Awle, Mino le Hlawhtlinnak” timi hi tuisan ih kannih Chin fahniang pawl hin a thar in kan bihsal ka duh. Hlawhtlinnak co thei dingah cun hi a hnuai ih ta pawl hi kan cinken le nunpi a tul:
1).       Tumtah fumfe (Target goal) lole Sunmang (vision) kan neih a tul.
Tumtahnak nei lo in mino pakhat cu nu le pa ih pekmi, sung le kua, u le nau ih pekmi pohpoh a ei, a in, amah ten ziangtin hmailam ah ka tung ding aw ding, ziangtin ka nung ding timi a ruat cuca lo a si ah cun hlawhtlinnak thawn karbak an hla aw tuk lai tinak a si! Tumtahnak kan neih tikah ding ten cui kan tumtah mi cun kan nun in mawng ih keh le vawrh ih hnatuan ding, tuahding le in dipdal tu tampi lakah pial lo in kan feh thei. Buh hmun kan thlawh tikah kan tumtah mi cu buh thangso ding a dipdal tu harte , sawl hnah le hram pawl thlawhfai, lakhloh ih buh kha tha tei thansohter a si. Cutin, kan tumtahmi felte thei in lo kan thlawh tikah buhkung si lo pohpoh cu kan thianfai ih cutin buh kung kha thazet in a thang so. Cubangin, tumtahnak kan neih lo asilen kan hlawhtlin le hlawhsam khal kan thei aw lo. Kan hlawhtlin le hlawhsam khal kan theih awk lo cun tumtahnak nei lo, in le ei ve, um ve mai mai kan si ti a fiang. Curuangah, hlawhtlinnak taktak kan tumtahmi le nun zalam ah nei thei ding cun tumtah felfai te kan neih a tul. Na nei hrih lo a silen Pathian hnenah ziangsi lo tuahter a duh, nangmah fehtlang in Bawipa in hi kan leilung pi ah ziang si hlensuah a duh ti rawn in can pe aw.
2).       Kan tumtahmi lole sunmang lam pan ih kekar.
Mi tampi cun tumtahnak kan nei, vision maksak zetzet kan nei. Asinan, kan vision a takih cangsuak ding ah cu lam pan le hawi in ke kan kar lo. Ruahnak tha neih le vision tha neih tiang lawng kan thleng ban. Kan tumtahmi a dang ih kan kekar dan a dang. Ngaingaitei tilen cu kan tumtahmi le kan kekar dan a bang aw ding mi an si. Kan kekar kha kan tumtahmi in a thlun ding silo in kan tumtahmi kha kan kekar mi in a thlun sawn ding a si. Hi hi hlawhtlinnak hrangah loh theih lo ih tulmi a si. Pa pakhat hi lo thlo ding in a feh. Cutin, lo lu ih si cun a lo cu a thlir ih a hnatuan dan ding a tawl rel. Thaisun ih tuan dan mi, tipsun ih tuan ding mi, hmaizarh ih tuan ding mi …tvk ..in a ruahhman tluh ah, tuini cu tuan ding a um lo a ti ih a tlung an ti pan lo maw! Hivek hi mi tampi cu kan si. Kan vision a takih cangsuak dingah ke a takin kan kar lo. Thli par ih innsang sak vek kan si. Thiam si kan duh, kan zir paih lo. Thei si kan duh kan siar paih lo. Nei si kan duh kan hawl paih lo. Hlawhtlin kan duh nan ke kan kar paih lo. Curuangah, hlawhtlinnak cotu kan si thei nak dingah cun kan vision lam pan in khulfung lo in, caktuk lo in ti cetco te in ke kan kar ding.
3.  Tumruhnak le tuar thei nak
Hlawhtlinnak pohpoh hi tumruhnak le tuartheinak thawi sihcih aw lo mi an um lo. Hi zawnah mino pawl thazang ka pe aw duh. Kan Chin mi a mipi hrimhrim ih harsatnak kan neih mi pakhat lakih a telmi ih ka hmu mi cu awlsamte ih mi bang tum, a awlsam zawng ih hlawhtlin (short-cut) ih mibang tum hi a si. Ca zir,hnatuan, le ziang tinkim tuah tikah a tirte ah cun kan phur zet, to men thei lo ih uite eksuak an relvek rori in kan za cengceng. Asinan, thla  hnih khat a hawng rei cun kan phurnak le tumruhnak pawl kha an tumsuk ih cutin kan tumtahmi thleng ban lo in kan buzuih theu.  Kan tuahtahmi lamzin kan zawh rero laiah harsatnak, buainak le thanau lo ih tuah, tuan tento a tul canah mi tampi cun ‘ ka paih nawn lo’, ‘tawk seh’, ‘ hi lo khal thil dang a ti theih sisi’  ti ah dung kan sipsal theu. Himi hi kan hlawhtlinak in dawnkham tu a si. Chin mi cu lo thlo nu le pa a tlangpi thu in kan si tikah, lohthlawh ih sin tumruhnak le tuartheinak hi a thar in kan zir a tul in ka hmu. Lo kan thlawh tikah….buhvui le rawl khawm kan thlen hlanah a malbik thla 7 lole thla 8 tal kan hngah a tul. Hi pawl hi vawn ruat sal hman- Lo ram kan bawt, lo kan vaat, lo kan ur, cawhmang kan khawh, buh kan tuh, lo hman vawithum rori kan thlosuak thluh cuhnu lawngah kan tumruhnak, zuamnak le tuartheinak thawi thla 9 tha lai kan fingkhawi mi rah cu Pathian in tlamtlingten in at ter! Tumruhnak le tuartheinak hi thiam theinak hnakin a thupi bet. Hihi kan Chin mi in kan tulbik mi lakih ka hmuh mi a si. Vawi tampi kan heng, kan tuah, kan tham, kan zir, le cokthai paih lawnglawng ah kan tumtahmi dinhmun kan thleng thei ding.

Awle, kan thukharnak lam pan sehla. Kannih Chin mi hi Pathian in ram cangkang le miphun khaw vang tawng hmaisa pawl vek thotho in thluak thatnak, thiamtheinak le cinken theinak in pe. Tulai kan tlangcabawm siar tik khalah mino lak ihsin kan mang in bang tertu hminthatnak rampi theih thamih a cotu le thiamnak a neitu kan hmu vivo ih a lungawi um tuk! Tumtahnak fumte kan nei ih cutin kan tuahtahmi ah taimak suahin, tumruhnak le thinsaunak thawn ke kan kar a si ah cun hlawhtlinnak cun in rak pan, in rak hmuak ringring.  Tumtah nei aw, cui lamzin ah cun dingten feh aw, harsatnak na tawn tikah dungsip mai hlah, raltha in tumruhnak le tuartheinak thawn pahtlang aw… Pathian in na zuamnak ah hlawhtlinnak a lo pe tengteng ding.

Hminsin: Hi cahram hi Falam Times Malaysia ah suahzo mi a si.

Thursday, April 26, 2012

Khristian le Diknak


" Mi tha lo pawl mithmaitha pek cu a dik lo mi a si; Miding thiamlo coter khal a dik lomi  a si" ( Thufim 18: 5)

Minung dan ah u le nau hi an pawimawh zet. Cuvekin thil pakhat khat vansaannak le buainak kan tawn tik khalah kan mualphonak in hupphentu cu u le nau an si theu. Ahman! U le nau cu kan harsat nak lakih in bawmtu le in sawmdawltu an si. Asinan, khatlamah Khristian kan sinak thawi a mil aw lo zet ka hmuh theu mi cu " mi tha lo pawl" lole diklomi sawn an si ti thei na ringring cing in kan unau, sung le kua , laicin an si ruangih hna hawlnak ah maw, thil pakhat khat tuah le tawlrel tikah " mithmaitha pek" hi a si. Mi pakhat a thiam, a tling , a tlak a si ah cun kan sungkua an si le si lo a thupi bik lo ih an tlinnak mil ih lak le cohlan ding an si. Mi sual le mi tha lo pawl mihmai tha pek, an sualnak ihsin rim ding le an sualsir ding ih simloh , an sinak vek ih mithmai tha rak pek ringring hi Bible cun thil diklo mi a si  a ti. Efesa 5 lam kan zoh asi khal len thimsung ih a ummi pawl cu an hnatuan mi le tuahmi khal pholan ding cule khrih hnenih hruai ding ti ah a ti.

Hi a thlun ih kan catlang thawi mil aw in mi tha lo pawl kha an thatlonak pawl le sualnak pawl theih sakin Khrih hnenih kan hruai, lam kan hmuh a tul. An sinak ruangah mithmai tha kan pe ringawt ding a si lo.  Cun, khatlam ah " Miding thiamlo coter kha" Bible in a diklo a ti. Hi zawnah kan unau an si maw, kan sungkhat le kawhhran pi an si maw si lo ti a thupi bik lo. Cun, mi pakhat khat kha an farah maw, an lian maw ti khal a thupi biklo, zumtu Khristian kan si vekin " Miding,midik le tha' na na cu an sinak vekin thiam coter ding an si.

"Thiamcoter" le "thiamlocoter" timi tongfang hi court lam, thuthentu lole thuneitu pawl thawn a pehpar aw mi a si. Nan, culo kawhhran ih rawngbawltu, community, lole society pakhat khat ih hnatuantu tivek khal a huap thei tho tho ding. Hitivekin kan hmaika ah thuthen ding, thu rel ding a um tikah Kristian kan sinak le zumtu kan sinak thawn " Diknak" hi Pathian mitthmai zohin kan sawm nung vivo a tul. Zumtu kan si hnuhnu cun " diknak le dingfelnak cu kan thuamawknak hnipuan a si hringhring ding.

Cuti asilen, ka u le nau tla, na hmaika ah cuvek mi ding le mi tha lo pawl na hmuh, na tawn tikah ziangtin na um? Miding pawl kha thiam cohtu maw nasi lole thiamloh cohtu? Mitha lo sawn riang ri kha mi ding ti ih sual lam ih tangtu maw na si lole mi tha lo cu an sualnak vekih rellang ngam tu! Pathian in diknak le felnak nunpi tu zumtu tha kan si ding hi in duhsak ih cumi si thei dingah Pathian mithmai zoh kha hngilh hrimhrim hlah uh si.

Mi Thawi Biakawk Dan


Minung kan tongkam hin hmuar a nei zet. Kan kaa ihsi a suakmi duhdawtnak tongkam cun damlo le mi naa tiang a tuamdam thei hleiah, ruahsannak nung midang hrang a pe thei. Cuvekin,  camsiatnak le tongkam sia kan kaa ihsi a suakmi cun duhdawtmi khal ralah a canter hleiah kan mah lala khal camsiatnak lamzin ah mi a hruai. Cuti a si ruangah, mi zovek thawi kan biakawk tik khalah tongkam tha, a mawi mi le midang tung ding tu ding tongkam kan hmanthiam hi a thupi ngaingai. Tuitum ah midang thawi kan biakawk tik ih kan cinken  dingmi  malte kan zir tlang hnik pei:
1).  Khawlak, lamlak le zin ah mi thawn kan tawng aw in kan be aw asilen midang ih fehnak kham lo zawng in zinsir ah biakawk ding a si.
2)  Kan rualpi, fehpi mi kha midang thawn lamlakah an biakawk tikah kan theih ve tul lo mi thil tla a si thei ruangah an hnen ihsin malte a hlatnak hmun ihsi hngah ding a si.
3) Mi thawi kan biakawk tikah rualpi kan kiangah an um ih kan mi biakmi thawn an theiaw hrih lo a si ah cun hmel theihawkternak kha neih hngilh lo a tha. Cuti kan hmeltheihawk ternak in kan kiangih um kan rualpi cu kan thupitter, kan ngai pawimawh ti a rel lang.
4).  Lamzin sir le khawlak ih mi kan biak tikah kan aw kha ringpi ih suah lo in dimte ih  mi biak zir ding .
5.  Mah hnakih kum upa thawi kan biakawk tikah upatnak le tihzahnak mithmai thawi kan biak ding a thupi.
6.  Mah ai ih kum nauta le dinhmun niam sawn thawn kan biakawk tikah an ningzah lonak ding hrang mithmai pan siamsi tei kan biak thiam a thupi.
7. Rualpi hlun hmun dang le tluang dang ih um mi kha kan mai khua le ram ih kan tawn tikah kan mah in biak hmaisak ding. Kan thuhla sim le ruah hnakin an mai thuhla sawn in sim le ruah dingah can pek ding.
8. Mi thawi kan biakawk tikah in betu pai mit, lole an thurelmi kha theihtum in tha ten kan ngaithla ding. Khawdang tang phah le thudang ruat phah cing in mi biak lo ding.
9. Mi pakhatkhat kan biak tikah kan biakmi pa/nu kha kan thupitter, kan upat ti langter thiam ding. An thu sim mi le relmi kha  a tha le dikmi ah cun, “ si, a hman, a dik” ti ih nemhnet thiam a tha.
10. Mi thawi kan biakawk, thu kan ruahawk tikah tikcu le can bih thiam ding. Kan biakmi in can a nei maw, ti le tuah ding dang a nei maw ti zoh thiam a thupi.
11. Mi thawi kan biakawk tikah ngainuam lo mi tongkam siava hman lo ding. Na biakmi nu/pa ih hnenah thlaici na duh rero tinak a si. Na tong dan ihzir in lo biaksal an duh in lo biak an paih nawn lo thei.
12. Mi thawi kan biakawk tikah midang  thu kan rel a si rah cun an siatnak, tlinlonak le thatlonak thu pawl rello ding. Cuhnakih, midang ih tlinnak, mawinak le thatnak kha a tam thei bik rel uar ding.
13.  Midang thawi kan biakawk tikah hngalnak tongkam hman lo ding. Minung cu a tongkam suak in zovek a si ti a theihtheih an ti theu ruangah mi namniamnak tongkam, midang hmuhsuamnak tongkam le midang mak ih thlaklonak tongkam pawl hmang lo dingah ralrin a tha.
14. Mi thawi kan biakawk tikah mah lawnglawng tong lo in midang khal tong nak can awn a tha. 
15. Mi thawi kan biakawk tikah ka thu relmi hi hmun dangah thleng in mi in relsawng sehla a pawi kem, ka hrangah teh a pawi sal thei kem ti thei in ralring ten tong suah a tha.
Hi a tlun ih ta pawl lo khal rel ding tampi a um ding nan tuitum ah cun mi biak dan ding thu thawi pehpar aw in hi hmuah hi si hrih mai sehla, a siartu in kan tongkam le tongsuak mi ah ralrin kan thiam theinak ding ah le a mawimi , a hlawhtling mi, tongkam tha a hmang suaktu kan si theinak dingah kan siarmi pawl cingkeng in hmansuah thei zuam cio uh si.

Hminsin: Malaysia Falam Times Journal ih suahmi

Tuesday, April 17, 2012

A Zir Aw Mi Lungthin


Bible Sirhsan:
 " Mi aa cun thu a theih le theih lo kha thupi ah a ruat lo. Ziangtluk ka fim ti langter ding lawng a duh" ( Thufim 18:2).

Leitlun theihtham ih pa ropi Socrates cun, "Mi hmuahhmuah hi ka saya an si" ti ah a ti. Sim duhsan cu leitlun ih pa fim, pa ropi ti ih theih hlawh em em khal in 'ka duh tawk, zir bet ka tul nawn lo, thiam bet ka tul nawn lo, mi pakhat ka si' ti in zirnak le theihnak ah tawp men a tum lo. Cu aiah mi hmuahhmuah- mi fim le mi aa tel in in zirhtu an si a ti ta riai aw! Mi aa hnen ihsin tuah lo ding mi kan zir thei ih, mi fim hnen ihsin tuah ding mi le thlun ding mi kan zir thei.

Hi mi ih a sim duh mi cu mikip hi Pathian in danglam hleice in in tuah ih mi pakhat ih tuah thei mi khi kan tuah thei thluh lo. Cuvekin kan tuah thei mi khal hi mikip in an tuah thei ce lo. Khat le khat tul tawn aw le mamawh aw hlir kan si. Thimnakah, mi pakhat cu lo thlawh a law zet, a paih zet nan casiar a paih in a paih lo. Mi pakhat cu nga kaih a thiam in a paih zet nan mi pakhat cun a paih lo. Cuvekin, kan thiamzawng le ti thei dan a dang aw cio. Cuti a si ruangah, zovek minung khal hi zir tul lo, siar tul lo le thanbet tul lo kan um lo. 

Pathian thu tak theihnak ah thanso ding, leitlun sumpai le pursum leilawnnak khal ah thangso ding, cun fate kilkhawidan le mi biangbiak dan khalah thanso ding kan si. Asinan, thansohnak hi ih thahsung ah a mahten van ihsin a rawng thleng mai lo. Thinlung tangdawr te le zir bet ka tul a si ti thei ih mikip hnen ihsi fimnak lakluh thiam hi a tawhfung a si. Ahleice in Pathian thu ih ciah awk, cabu tha siar le mi ropi pawl ih thusim, tongkam le aanka zoh thiam tivek hin mi a bawm zet.

Asinan, kan Bible catlang siar bangin mi pakhat khat cu thansoh khal tum lo, theihbet khal tum lo, zir bet le thasawn, famkim sawn ih todelh awk khal tum lo a silen cu " mi aa" ti ih kan Bible in in simmi cazin ah kan um tinak a si. Mah le dinhmun thei aw lo fimzet ih ruat awk, sinan tlaksamnak thawi a khat mi si hrih fawn si ah kan cang thei. Curuangah, mi tangkai, mifim, thuthei le lairel thiam si ding cun " A ziraw mi lungthin" neitu kan si a tul hrimhrim. Culo lam dang a um lo. Pathian thu siseh, leitlun keh le vawrh ih thilcang mi pawl tla cipciar sawn in kan zir le zoh hnu lawnglawng ah midang hrangah mi thahnem kan si in Pathian kan nunnak ihsin a sunglawi ding.

Thinlung sanka awngaw mi na si maw? Zirbet duhnak le thansoh bet duhnak neitu na si maw? Tuini , tuizarh, tuithla ah teh ziangmi pawl thilthar le thiltha na zir bet ding?

Saturday, April 7, 2012

Thawhsalnak Ih Tumtahmi


Thuhmaihruai 

Ziangruangah kan nih Kristianpawl hrangah thawhsalnak hi a thupit tuk nak san? Thawhsalnak ih tumtahmi teh hi ziang a si pei? Pathian in a fapa neihsun a kaihthawhsal tikah thiltitheinak huham maksak zet thawn a kai tho ti kan hmu.  Cuihleiah, thawhsalnak hi Kristianpawl ih kan rinnak hrambunnak thuam a si. Sakhaw biaknak dang le Kristianpawl ih biaknak a danglam hleice nak khal kan biakmi Pathian thihnak neh ih a thosal hi a si. Sakhaw biaknak dang khalah an pathian an thi ve, asinan an thosal ti a um kel lo. Kan biakmi a nung Pathian lawnglawng hi thihnak neh ih thosal umsun a si. Cui a thihnak ihsi a thawhsalnak cun tumtah felfai zet a nei. Cupawl tla cu a hnuailam vekin malte kan zohtlang hnik ding:

1).  Pathian ih tongkam a dikzia a nemhnget ( I Kor. 15:3-4)

Jesui thawhsalnak ding thu hi a pian hlan kum ziangmaw tizat ihsin rak sim khawlcia mi a si. Adam tei nupa sual ih an tluk ihsin leitlun minung zate cu sinak sual a neimi le sualfa kan si ( Rom 3: 23). Adam in Pathian thu ngailoin Setan bumnak a thlun tikah thlarau lam ih Pathian thawi an pehzawmawknak a cat ih cutin milai zate parah cui tluknak cun taksak thihnak le thlarau thihnak a rawn thlen. Sinak  sual thawi piang ( Sam 51) kan zaten kan si ruangah milai hmuahmuah cu Pathian ih thuthennak co ding kan si. Asinan, Pathian in in duhdawttuk ruangah a fapa neih sun Jesu cu kan hrangah, kan ai in awhsaktu dingah in pe ( John 3:16). Jesu cu sual le sualnak nei lo Pathian fapa a si ih anih cun kan sualnak le natnak hmuahhmuah a phur ih cutin a mai duhdawtnak luangliam in kan tuarnak ding hmun Kalvary Kross parah Pathian thuthennak a tuar. Pathian thawi  pehzawmawk sal theinak cu thawinak famkim amai nunnak a peknak ihsin kan ngahsal thei. Curuangah, Jesui thawhsalnak cu zumtu pawl ih kan zumnak ih a thupibik, a hrampi kan ti khal len kan tisual lo ding .  Jesu in kaihkhih a tuar ding le khenbet a si ding thu a sim rualrual in thihnak neh ih a thawhsal ding thu Bible Ca Thianghlim sungih kan hmuh mi pawl tla cu a takin  thawhsalnak in a famkim ter. Pathian tongkam a dikzia kha a nunnak rori in a rellang. “ Kan pom ngahmi atu nan hnenah a thupi bik ti ah ka phuan sinmi cu hiti in a si: Ca Thianghlim sung ih nganmi vekin Khrih cu kan sualnak ruangah a thi; an phum ih, Ca Thianghlim sungih nganmi vekin, ni thumnak ah thawhtersal a si” ( I Kor. 15: 3-4)

2). Ruahsannak nung milai hrangah in pe ( I Kor 15:17) 

Jesui thawhsalnak hi um taktak lo sehla cu kan zumnak khal a lak a si hleiah, sual le sualnak sungah kan tang lan ta ding( I Kor. 15:17). Cuihleiah, thuthangtha sim ding le phuan ding kan nei ziklo ziangruangahtile Jesu kha a thawhsal lo a si ah cun sakhaw dang thawn kan danglamnak a um zik lo, thuthangtha timi khal a um thei lo. Zum man khal a um lo ding ziangruangahtile zum ding (Jesu ) kan neih lo ding ruangah . Asinan, thuthangtha cu sakhaw dang zo hman ih an neih lo mi- Jesu cu kan sualnak ruangah a thi, phum in a um ih ni thum ni ah a thosal ti a si ruangah cumi cun sual ih a pil le a hlo mi hrangah ruahsannak nung in pe. A thawhsalnak tello cun milai cu ruahsaknak nei lo,  sual ruangih  hremhmun  tla ding lawng kan si. Asinan, Jesu cu a thi lawng siloin thihnak nehin thlan ihsin a thawhsal tikah, thihnak huham le a ralpa Satan khal a neh ih cutin, sual thawnginn sungih a tang mi milai zaten luatnak lamzin in sialsak. Jesu a thawhsalnak cu amah a zumtu pawl hrangah ruahsaknak nung kumkhaw nunnak petu a si hleiah, nitin harsatnak le buainak sung ih kan umnak ihsin hmailam ah cakzet le raltha zetih ke kar sinsin thei ding ih in caktertu, thazang thar le ruahsannak nung in petu a si.  

3).  Jesu cu sual neilo Pathian fapa a sizia a langter ( Rom 1:4)

Jesu in leitlun a len laiah Messiah, Pathian fapa a sizia thu vawi tampi a sim. Dam lo damternak, mipi tulsam mi bawmnak, le thilmak phunphun thawn milai pawl runsuak dingah Pa in a thlahmi, a fapa  a sizia  thu a phuang lang theu. Asinan, mi tampi in Jesu cu an zum duh lo. Curuangah, Rom 1: 4 kan zoh a silen , “ Pathian a sinak le a thianhlimnak lamah cun thihnak ihsi thawhter a si ruangah Pathian  Fapa a sinak cu a nasa zetmi huham thawn langter a si zo”  tin kan hmu.  Thihnak ihsi thawhtersal a sinak ihsin Pathian in Jesu cu a fapa a si taktak zia a langter. Curuangah, thawhsalnak hi Jesui thilmak tuahmi le a parih thil thlengmi hmuahhmuak lakih a thupi bik , a nunnak le rawngbawlnak khaikhawmtu a si. Sualnak ihsi luatnak kan ngah theinak ding le kumkhaw nunnak kan neih theinak ding hrangah Jesu in kan sual hmuahhmuah a thihpi ih cutin sual tello in thihnak nehin a thosal ti hi a tak in kan zum le pawmhnget tengteng a tul. Jesui thawhsalnak zum lo in Pathian fa, piangthar ka si ti a theih lo. Ziangruangahtile, thawhsalnak a um lo cun kan zumnak a lak ih thuthangtha zum ding khal kan nei lo. Mi ding, sualnak nei lo, mi famkim kha misual nang le kei thihnak ding dinhmun le aiawh in a thi ti kan zum le cohlan nak in thiamcoternak a takin kan co ( Eph 1:13).

4). Jesu cu lei le van ih thuneitu a sizia in zirh. ( Tirhthlah 2: 32-36)

Thihnak ihsi thawhtersal a si tikah Jesu cu Pa Pathian in a khaisang ih cutin lei le van ih thuneihnak a hnenah a pe. Sual le a huham, a mi hringhronak le ham hmuahhmuah khal a neh ih, cutin a ralpa Setan khal cu a thawhsalnak cun cangvai thei lo in a lu a rial beek. Hitin Thirthlah 2: 32-36) ah kan hmu, “ Pathian in hi Jesu rori hi thihnak ihsin a thoter ih cumi theihpitu cu kanmah hi kan si. Pathian a Pa ih vorhlam kapah sunglawi zetin thlenter a si zo ih a kamcia bangtuk in Thlarau Thianghlim cu a Pa  hnen ihsin a ngahzo. Atuih nan hmuhmi le nan theihmi cu kan parih a burhmi amah ih laksawng a si. Ziangthile vancungih a thengtu cu David a si lo; David amah in: ‘ Bawipa in ka Bawipa hnenah, na ral pawl na ke hnuaiah, Na kepal-ih ka canter hlantiang ka vorhlam kapah hin to aw, a ti,’ ti ah a ti. Israel mipawl, thinglamtah parih nan thlahmi Jesuh hi Pathian in Bawipa le Messiah ah a tuahzo a si, ti fiangtein nan theih theh dingah a tul hrimhrim a si,’ ti ah a ti. A thawhsalnak cun uktu Lal a sinak kha a rellang. Cun, Thupuan 1:18 khalah hitin, “….Ka rak thi na’n atu-ah kumkhaw hrangah ka nungsal zo. Thihnak le mithi khua tlunah thuneitu ka si”  a ti. 

5). Zumtu pawl tla Amah vekin kan thosal ding ti in sim fiang ( II Thess 4:15-18)

Jesu cu thawhhmai hruaitu a si tikah  hi a thawhsalnak hin amah a zumtupawl khal hi kan lei taksa cu leiah ziam in tawihral hman sehla, taksa rori in a mi pawl in lawrni ah cun kan thosal ding ti hi in sim duh. Hi Jesui a thawhsalnak ihsin ruahsannak nung kan nei thei a si. Hi kan lei inn hi siatral hmansehla kutih saklo van ah inn nuam kan nei. Cuihmun cu kan kumkhaw hmun nuam a si ruangah, hi lei ih taksa thihnak cu a langte hrang a si ih, thihnak ihsin a thicia mi zaten thawhtersal kan si ding. Cumi cu kan Bawipa Jesu in a mithiang pawl in rawng lawr tikah a famkim ding ( II Thess ; I Kor 15: 42-58). 

6.) A zumtu hrang thiamcoternak le luatnak lamzin in sialsak (Rom 4: 22-25).

Jesu tello cun sual ih a tlu le sual ih a khatmi minung hrangah thiamconak lam zin a um lo. Jesui thihnak, phum ih a umnak le thawhtersal a sinak thuthangtha a zumtu hmuahhmuah cu Pathian in kan zummi Jesui ruangah thiam in coter ih miding felah in ruat.  Kanmah a zumtu lamah tlinnak le tlaknak umlo hmansehla, kan rinmi Jesu Khrih kha kan thiamconak le tlinnak a si ruangah Pathian in Jesu in in zoh ih tlingah in ruat a si! “ Curuangah rinnak thawngin Abraham cu, “ Pathian in miding ah a cohlang,” a si. Cule, “ miding ah a cohlang” timi tongfang hi amah ih hrang lawngih nganmi a si lo. Jesu kan Bawipa thihnak ihsi a thotersaltu Pathian kan zumnak thawngin miding ih cohlan mi kannih hrang khalah nganmi a si ve. Kan sualnak ruangah thihnak ah thlenter a si ih Pathian thawn kan rualremawknak dingah le thiamcoter kan sinak dingah nunnak ah thawhtersal a si” ( Rom 4: 22-25).

Thukharnak

Tu ah cun Jesui thawhsalnak ih tumtahmi tla ziangmaw zat kan siar zo ih a thupi zetmi cu cui a thawhsalnak cun kanmah ah sullam a neih ding hi a si. A thosal ti kan zum in kan thei nan, ka hrangah, keimai hrangah thihnak a tuar, phum in a um ih thihnak nehin a thosal ti hi a tak rori ih kan zum le cohlan a thupi. Cui Jesui in tuarsaknak cu kan nunnakah kan zum ih kan cohlang le Amah cu in rundamtu ih kan pawm , kan nun in uktu, Lal ih kan ret tikah thawhsalnak ih huham le thiltitheinak khal kanmah ah a tak in siar theih in a um theu. Curuangah  “ Jesu cu Bawipa a si ti ah na hmurka in na phuang ih Pathian in thihnak ihsin a thawhtersal ti ah na thinlung in na zum ah cun rundam na si ding. Ziangahtile kan zumnak thawngin Pathian thawn rualremnak kan co; kan phuannak thawngin rundamnak kan ngah…Ca Thianghlim in , “ Zokhal Bawipa ih hmin a kotu hmuah in rundamnak an ngah ding,” ( Rom 10: 9-10,13) ti ah a ti. Rundamnak lamzin in sialsak ih thihnak neh ih thosal Jesu thawn nan  pehzawm aw zo maw? A thawhsalnak tawmpi in nunnak Amah ah na nei zo maw?  Amah thawi nan pehzawmawk ding hi a thawhsalnak ih a tumtah mi thupi zet a si. Ca Thianghlim in, “ Amah a zumtu poh cu an mualpho lo ding,” ( Rom 10:11) a ti ruangah rinnak thawn Jesu rak pan lohli aw! Duhdawtnak thawn a lo hngak lai! Mualphonak le tahaihramnak lak ihsin a lo run ding.

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...