Tuesday, July 12, 2016

July ni 12: TUINI THUCAH (76)

July ni 12: TUINI THUCAH(76)

Na par ih Pathian thatnak sawnkir aw.

Ziangahtile,
■ Pathian in kan par ih thatnak a tuahmi zate in a thei thluh.
■Mi phar 10 a damter ih lungawithusimnak thawn Pathian ih thatnak a sawnkirtu pakhat ih parah Pathian a lungawi(Lk 17:17).
■ Kan Par ih Pathian thatnak hi siarcawk ding rual a si lo:
♤ Man lo in nitin zantin in kilkhawi.
♤ Kan tulsam mi tinkim in pe.
♤ Kan natnak lak in in damter theu.
♤ Kan kawhnak aw a thei ih in sawn.
♤ Kan dil thiamlo mi tiang khal kan tulmi in pe theu.
♤ Kan tulmi lei malsom - taksa damnak, ei le inn, hni le puan, umnak inn le lo, rualpi tha, sung le khat in pek hleiah.. kan tul bikmi fapa Jesuh in pe.
♤ Kan derdai le tawntaih caan ah a cahnak in hmuh ter.
♤ Kan thanau caan ah thazang thar in pe in rinsan tlak Pathian a si zia in theihter theu.
♤ Misual le mi thalo lak ihsin kan nunnak a runsuak theu.
♤ Kan beidon le thanau caan ah thazang thar in pe ringring.
♤ Kan mah in bawm dingah kan sung ah in cencilhtu Pathian a si.
Curuangah,
》Lei malsom phunkim na don mi le na comi pawl hi vanthat thilthu (Lucky) ih na neih le hmuh mi men an si lo ..duhdawttu Pathian ih thatnak na par ih thleng mi sawn an si.
》A lo ngaidam thei zia, na tlun ih a thinsau zia, a lo ngaihsak zia le khaisannak pawl tla ruat in Pathian thatnak hi lehrul tengteng aw.
》Saam cangantu bangin:
☆ Hla in na thangthat lo ding maw?
☆ A hrang ih nun hlannak thawn na sawn lo ding maw?
☆ A thatnak aupinak le lampinak thawn na sawn lo ding maw?
☆ Peknak nun le thlacam nun thawn na sawnkir lo ding maw?
Pathian in na par ih a thatnak hi ziangti zawng tal in si maw na sawnkir sal ding a lo beisei.

" Ka parih a thatnak ruangah hin Bawipa cu ziangso ka pek ve ding"(Saam 116:12)
Pathian in lo thlawsuah hramseh.
RIANTU ṬHA
Hitiih ka ti tikah milai lungkimnak hawl rero ka bang maw? Ka tummi cu milai ih lungkimpinak a si lo; Pathian ih lungkimpinak a si sawn. Milai ih thangṭhatnak ka hawl maw? Mi hmaiih hminthatnak ka hawl a si ahcun Khrih ih hnaṭuantu ka si lo ding” ( Gal 1:10)
Thuhmaihruai
Tulai fang ka nunnak ih tharzet mi thu tuizing ah lo ruah ka duh. Keimah ten ka hnaṭuannakah, ka khawlak lennakah, inn ih ka um le rawngbawlnak ih ka sukso tikah ring pi’n cui thu cu ka nunnak ah a lang ṭheu. Cuih thu cu hihi a si, ka leinunnak a cemtik ah lole in runtu Khrih hmatawn ih ka tawn tikah, “ riantu ṭha le rinum” ti ah Khrih in in lawm ve pei maw? timi hi a si. Leitlun milai kan damsung ah upatnak, mithmaiṭha ngah, sunlawihnak le mi ih lawm mi si hi a nuam in a manhla, a sunglawi tukmi a si. Asinan, cupawl hmuahhmuh cu kan ngah rak si bangta hmansehla, in thlahtu kan Bawipai’ mithmai ṭha kan ngah lole amah ih hnen ihsin a kut kan kaih tikah “ riantu ṭha le rinum” timi lawmnak aanka nem kan dawng lo a si ah cun a pawi zet ding. Curuangah, tuiṭum ah Paul ih cakuat ihsin “ Riantu ṭha” Pathian sunlawihtu le milai tungdingtu kan si thei nak ding ih theih le nunpi ṭulmi pawl kan zohtlang ding.

1). Thuthangṭha a ṭantu (1:6-)
Riantu ṭha pawl ih nunnak ih hmuh thei ih a lang ringring mi cu Pathian ṭongkam (Bible)ngainat le cumi ṭan ih runnak thuthangṭha kilhim hi a si. Hi tawk ih kan Bible cang ah Paul in thuthangṭha ziangtluk a ṭan timi kan hmu thei.  Thuthangṭha a si lo mi rundamnak hrangah vunzimtan le milai tuahṭuannak bet a ṭul timi pawl zirhnak zum ih Galati mi pawl ziangmaw zat thuthangṭha ziktluak- rinnak ruangih zaangfah ih rundam timi ihsin an pial ruangah Paul in a kawk ih an parih a mangbangzia thu a rel. Cumi ah Paul in  Khrih, Pathian fapa cu “misual kan aiah a thi, thlan ah phum in a um ih thihnak neh in a thosal”( I Kor. 15:4) timi siarlo thuthangṭha dang a um lo ti khal in an mah a sim. Cumi ah mi zokhal cui thuthangṭha a silo mi keng ta pohpoh cu zirhsualnak kengtu an si ruangah camsiat in um hai seh ti rori tiang in a ṭong. Hi tawkah Paul, Khrih riantu ṭha cun thuthangṭha ralṭha zetin a ṭan in a phuang. Tuini khalah Pathian thu a sinak vekin ralṭha zetin kan sim ngam le Bible zirhdan thlun rori in kan zirh ding hi a thupi zet. Mai phur zawng Bible bungcang duhduh ih kuai her mai loin Pathian thu in ziangtin in sim?, ziangruangah hi tin a ti?, ziang dinhmun ih an um laifang ah a zirh? timi le ziangtin kan nih hrangah teh in sim a si pei? timi thungai suah ih zirzawinak le timlamnak thawn kan phuan a ṭul. Pathian thunung ṭan ih duhnak nasa zet neih le cu thuthangṭha kilhimnak ih hmaingainak in riantu ṭha pawl nun hi a luah ringring. Asilen, tuini ah Pathian fahniang nang le kei teh ‘ thuthangṭha ṭan le ngainatnak’ hi kan nunah hmuh ding a um ve maw? Pathian thu a ping peng ih mi in an phuan tikah ziangtluk in kan thin a na ve?

2). Pathian mithmai lawnglawng a zohtu (1:10)
Pathian rianṭuannak (ministry) le taksa dan ih pumcawmnak (business) hin danglamnak an nei. Pursum leilawnnak thil thu ah cun mi in an company thu lole hna neihmi thuhla a sim le rel tikah mipi ih lungawinak ding le mipi thinlung laak ih mipi neh ta rori kha an tum. Tong dang in ka rel a silen mipi lungawiter kha an tumtah hmaisa bik a si. Asinan, Pathian rianṭuannak ah cun mipi lungawiter kha a pakhatnak ih thupibiik mi a si lo. A thupi bik mi cu a rian ṭuan ding ih in thlahtu Bawipai’ lungawinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Hi kan Bible catlang tarlan mi ah Paul in Pathian rian a ṭuannak ih a lungput a tarlang. Cumi cu milai lungkimnak a hawl lo thu siseh, milai thangṭhatnak le mithmaiṭha ngah ding a hawl riai lo thu a sim. A rianṭuannak le nun zalam tluan ah ding zetin Bawipai’ lungkimpinak le mithmai ṭha sawn a hawl thu a rel.  Milai ih pawrh, upat le lungkimpinak hi a thupi lo ka tinak a si lo, asinan, a thupi sawn mi cu Pathian ih lungkimpinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Pathian ih mithmai ṭha ngah hnu ah milai ih mithmai tha khal ngah vivo sawn ding kan si. Pathian ih mithmai ṭha hawl hmaisa lo in minung ih lungawizawng, lawmzawng , uarzawng le duhzawng lawng in thu kan sim, kan phuang in aupi a si ah cun Paul ih ṭongkam vek a silen cu “ Khrih ih hnaṭuantu kan si lo ding” (1:10c).
Riantu ṭha pawl cun an renmi Bawipai’ mithmai lawnglawng thupi bik ah an zoh. Milai mithmai lawng zoh le thupi sawn ih retnak in riantu ṭha kan si thei lo. Cu ai ah riantu ṭha si ding cun milai ih lungkimpi mi le duhmi a si lo hmanah, diklonak hmun ah diknak a ṭul zia thu kan sim ding ih Pathian thu in in zirhmi kha ding zet le tlangzetin kan sim ding. Cumi ih ruangah huat le sawisel khal kan co a si thei. Asinan, riantu ṭha si ding cu cupawl cu Khrih ruangah kan tuar  ngam le pahtlang ngam a ṭul. Asilen, tuini ah Pathian riantu le zumtu pawl teh nitin ke kan karnakah zawi mithmai si thupiibik ah kan ret? Pathian mithmai zoh le a lungawinak ding hawl in kan liangpar ih a ṭhumaw mi ṭuanvo hi kan ṭuan cio maw? Maw milai ih mithmai ṭha ngah le lawm duh men fangah kan ṭuanvo kan ṭuan? Thu kan sim le zirh, ngan le aupi mi teh Pathian ih lungtawng zawng in maw milai ih lungtawng zawng in ha kan aupi tam deuh? Pathian riahsiatter maw milai riahsiatter kan phang deuh?

3). Kawhnak a cotu (1:11-24)
Riantu hlawhtling si thei ding cun Pathian ih kawhnak fiangten a cotu kan si hrimhrim a ṭul. Cuih kawhhnak kan co dan lawngte a bangaw thluh kherlo men ding. Paul cun a nunnakah Pathian in a thuthangṭha phuang ih tirhthlah si dingah fiangten a ko ti a thei (1:1). Amai’ ṭongkam vekin, “ A thuthangṭha Zentail mi hnenih phuang dingah , a Fapa ka hnen ih a run langter tikah milai zohman thurawn dingah ka pan lo” (1:16) ti rori in a sim. Cuih, Bawipai’ kawhnak fiangten a theih tikah, harsatnak, hniksaknak, dodalnak, relsiatnak le thlemnak pawl lak khal ah hnget zetin a ding thei. A par ih thilthleng mi ziangvek khal Pathian rinsannak thawn a pahtlang ih cutin a umnak kip ah Bawipai’ hmin a sunglawiter. Amah an hmuh hlan, a hmin le cangvaihnak an theih hrimhrim ihsin Judea ram ih Khristian pawl tla cun thazang an rak ngah cia tuk ih hitin “ In rak hrem rerotu in a tu- ah cun siatsuah a rak tummi kan zumnak thuhla cu a phuang ciamco a si” (1:23) ti ah Paul ih nunnak ihsin Pathian an thangṭhat.
Tuini zumtu pumpaak kan nunnak hrang khalah a thupizet mi cu ziangti dingah ha Bawipa in in kawh timi theihfeng hi a si. Pathian in in khawhnak dinhmun ah kan um in, tuah ding ih in fialmi diktak kan ṭuan a si ah cun ṭihphan ding zianghman a um lo. Tumtah vekin thil cang lo hmansehla, Bawipa kan lamah ziangtik caan khalah a ṭan ruangah sunglawi zet ih ngamtu le nehtu kan si ringring ding. Asinan, Pathian ih in kawhnak hmun silo, kanmai phurnak le duhnak men ruangah a fiallomi rian kan ṭuan ah cun hlawhtlin ding zat kan hlawhtling lo ding ziangahtile in fialtu ih in fialmi silo kan ṭuan ruangah a si. Tuisan ih kan nih zumtu zate in mah le mah kan zohfengawk ding ih ṭulmi cu Bawipai’ in fialmi hna le rian ka ṭuan ngah maw? lole Bawipai’ in ret nak hmun ah ka um in ka ṭuan maw ti hi a si. Pathian ih kawhnak fiangtei’ a cotu pawl in ram an la ih Pathian sunlawinak an phursuak ṭheu.

Thukharnak
Riantu ṭha si ding hi mikip ih kan dawi ding le kan Bawipa khal in in duhsakmi a si. Cumi hrangah hi thu thum:1) Thuthangṭha ngainat ih ṭan, 2). Pathian lungawinak le mithmai lawnglawng zoh le 3). Pathian ih kawhnak fiangtei theih pawl hi loh theih lo ih thupi mi kan nunnak ih um ding le neih dingmi an si.  Thuthangṭha kan ngainatnak, duhnak le kilhim nakin riantu ṭha kan sinak mi in an hmu thei. Cun, Pathian mithmai thupi bik ih kan ret tikah ṭih ding zianghman kan nei lo. Pathian thawi kan karlak a fel hmaisa asilen midang thawi kan pehzawmawknak khal cumi cun a  danglam ter in a uk ding. Pathian thawi pehzawmawknak ṭha a neitu cun midang thawi pehzawmawknak tha khal a nei thei. Culawng khal siloin cui Jesui’ nun kan nun ih luangliam mi cu midang hrangah damnak, thlawsuah le caktertu a si ringring. Curuangah, Pathian riantu zumtu zate in kan nitin nunnakah kan thil tuahmi a fate in tumbik tiangah Pathian lungtawng si ding le Pathian sunlawinak lawng kan ruat ringring ding a si.  Cuti kan nun tikah kan thusim le phuan cu Pathian lamah cohlantlaak a si rualrual in kan milai pi hrang khalah nun caktertu vitamin ah a cang ding. Curuangah, ziangtluk thiam in thu ka sim, kan tuah tam, Bawipa kan rian rei timi hnakin kan tuah mi parah le kan tuahmi sun ah Bawipa a lungawi ding hi a thupii sawn. Anetabik ah cun, Pathian riantu hlawhtling si ding cun a kawhnak fiangfaitei’ a theitu kan si tengteng a ṭul. Cuih theihnak cun ralṭhatnak, ruahsannak le lawman a kengtel in ziangvek harsatnak lak khalah Bawipai’ rinumnak in tepter hlei ah Bawipa’n in thei timi in harsatnak tampi pahtlang thei ding ah in cakter.  

Siartu zaten Pathian in ‘Riantu ṭha’ si cio ding ah lo thlawsuah hram seh.

July ni 13: TUINI THUCAH (77)

July ni 13: TUINI THUCAH(77)

A mawi tawkten ceiaw aw.

Ziangahtile,
■ Kan nih cu zumtu, Pathian ih fahniang kan si ruangah. Zumlotu lole Pathian nung thei lotu pawl vek ih luarkai tuk ih kan ceiawk ding hi a mawi lo.
■ A mawi tawkte in hnipuan hruk aw.
■ Nunau hrangah:
♢ Hni tawitu lole cingtuk tivek hruk lo ding. Na mankhunnak na hloh ding.
♢ Kawr hngawng kautu.. nau rawl lang zikzik vek khal hruk lo ding. Mi in mi sihhnip ah an lo ruat ding. An lo zuam ding.
♢ Cun, mithmul khal luarkai tuk in bawh kawn le rinkual ciamco lo ding. Nunau thalo hmang an lo ti ding.
♢ Hnipuan hruk tikah taksa thlam lang tivek a lengah hruk lo ding. A lo hmutu pawl suaisawng duh ah an lo ruat ding.
♢ Cuvekin, Sam khal a tawk zawnte in tuah ding. Zarhtin colour thleng ringring tivek tla hi zumtu ih ti ding a si lo. Mi ler ah an lo ruat ding.
■ Kan hnipuan hruk khal ahhin zumtu kan sinak a lang tengteng ding a si.
■ Mipa hrangah:
♢ Bawngbi zal tamtu lole style tam tuk um tivek hruk lo ding. Mi pangai a si lo ti ah an lo tinpang ding.
♢ Cun, sam khal a tawkzawn te ih meh ding. Va suangtuar le sakuh bang ih thur ferfer,cikhrik hrethret ih meh lo ding. Mi um tha duhlo pawl tidan a si. Na sam meh dan ihsin zovek na si ti theih a theih.
♢ Mi pangai cun mi pangai vekin sam an met. Nan, mi ciangkuang lo cun an si dan vekin an met ve.
♢ Luarkai tuk ih colour but ciamco tla khi mi ih nautatnak a si. Paterawk nak ah a tlak lo.
♢ Mi lakah kawr phelh kengkeng ih um, lek le tlanlen cin lo ding. Zoh a mawi lo ngaingai.
■ Na ceiawknak in hmat a lo pe in mi in an lo hmusual thei.
E.g. Vei khat cu Chin nu pakhat kha a ceiawk dan a sexy tuk ih tuluk pa pawl in zuaraw ah an ruat ih ziangzat a ngen aw ti an dawn ciamco.. A ngaingai ahcun cunu cu mifel te a si nan a ceiawknak ruangah mi in an hmusual. Ralrin a tul zet.
■ Na ceiawknak in midang a tluter a silen cucu sual a si. Mipa lole nunau kan si khal len tawituk bawngpi kan hruk ih midang hahio ding ih kan um tikah midang sual ih hruailut tu kan si.
Curuangah,
》Zumtu kan sinak kha kan hnipuan hruk le ceiawknak ah langsuak tengteng seh.
》Ceiawk ding a si a sinan a mawitawk ten, luar kai lo in ceiawk ding a si.
》Kan ceiawknak ihsi khal in mi in Pathian sunloih seh.
》Kan hruk mi hnipuan man khun le awl lam a si lo,a thianfainak le zahumnak parah a si sawn

" Atu laiah a thupi mi cu Khrih Thuthangtha ih duhdan vekin nan nuncan cu si thei sehla...(Filipi 1:27a)

Pathian in lo thlawsuah hra

Wednesday, May 20, 2015

AW

                                              AW
                                                                           Henry vl Hmangaih



1.       Thinsauten Pathian ih kutcak hngak aw.
2.       Midang hrangah ziangtin thlawsuah ka si thei ding ti ruat aw.
3.       A lo hringtu na nu le pa upat aw.
4.       Duhdawttu ih duhdawtnak kha ziangsiarlo in um men hlah aw.
5.       Pathian na duhdawtnak cu tuahnak in langsuakter aw.
6.       Khristian nun ih `hanso ding le pitling vivo ding ah Bible siar, thlacam le khawm kha daithlang hlah aw.
7.       Na hna`uan mi tinkim ah a `ha bik suah ringring aw.
8.       Ziangkim na tuah mi ah Pathian rawn ringring aw.
9.       Na tlun ih `hatnak a langtertu tlun ah, “ Ka lungawi” ti `heu aw.
10.   Na unau, sungkhat pawl duhdawt aw.
11.   A lo zirhtu na saya le Pathian riantu pawl upat aw.
12.   Thlawsuah na dawn mi ihsin 1/10 dikte in pe aw.
13.   Midang thazaang pektu le caktertu si ringring aw.
14.   Na `uan mi kip ah phunzailo le thathozetin `uan aw.
15.   Pathian fa na sinak kha na hnipuan hruk dan khal in langter aw.
16.   Zumtu na sinak kha na sammeh dan khal in langter aw.
17.   Midang siatsuahtu si loin midang rem`hatu sawn si aw.
18.   Pathian ih mi thianghlim si ding ah zuam aw.
19.   Pathian ih lungawinak le a mithmai hawl aw.
20.   Na tuah mi le `uan mi tinkim ah Pathian sunlawinak pe aw.


Tuesday, May 12, 2015

Nu Duhdawtnak langter dan

                                                NU DUHDAWTNAK LANGTER DAN
                                                                                    Henry vl Hmangaih

“ Happy Mother’s Day!’ ti ah casiartu Nu pawl nan zaten duhsaknak ka lo hlan. Nui’ Ni sunglawi kan thlen tikah fale in kan thinlung ih tumbik mi cu ziangtin ha ka nui’ hnen ah ka duhdawtnak hi ka langter ding ti hi siseh la ka duh.

Ziangruangah nu cu kan duhdawt a `ul?

Anmah um lo sehla kan seem lo ding. Anmah um lo sehla tui’ kan dinhmun kan ding lo ding. An ei le in, an sin le fen, an mawinak ai in kan mawinak  ding sawn ruat ih ziangkim in zohzuntu le tuini kan thlen theinak hi anmah ih in kilkhawinak a si. Pathian ih in pekmi ti in fale kan hrangah an nunnak tiang hman a `ul ahcun pe siangtu an si. Ahleicein, leitlun khaw tleu kan hmuh hlan ah an pumsung ah thla 9 `ha in pai ih cuihsin kan rung suak. Thiam mi zianghman kan nei lo `ah le hnawifawh ti lo cu! Tui kan dinhmun kan thei thlennak ding ah it lo le sing lo in, ni khaw sia le cen lakah, nisa mangkeng hnuai khal ah rian hrang an `uan, mi ih hmuhsuam le nautatnak hmuahhmuah khal an tuar . Mi kan bang theinak hrang  taksa dan le thlarau lam dan khal ih in cawm pitlingtu an si. An tlun ih kan leiba hi a theithiamtui’ hrang ahcun kan damsung ih rulh cawk ding rual a si lo.

Ziangtin kan nu le kan duhdawtnak kan langter ding?

Mi tampi cun nu le an duhdawtnak hi ca thawn siseh, cun biaza in siseh, facebook le website phunphun hmang in an langter. Ahleicein, kan nih Chin nu tamsawn cu facebook le internet lam thiam lo an si. Anmah kan duhdawtnak biazai le aanka pawl cu thei sehla an di a riamzet ding. Nan, vanduaithlakzet in mi tamsawn kan nu pawl un online an hmang lo. Cuti a siruangah, a lo hringtu na nu kha na duhdawt taktak asilen hi a hnuai ih ta pakhat khat hmang tal hin na duhdawtnak langter ve aw:

1). Na kaa rori in lungawithu sim aw. 
An kiang nai ih um le an hnen ih um nasilen na kaa rori in an hnen ah feh tahrat in “ Ka nu, ka lungawi tuk! Nang vek nu `ha le nu tling ka lo nei hi! Pathian in lo thlawsuah sinsin seh” tivek le kan thiam dandan in lungawithu kan sim ding. Cun, lam hla ih um kan silen a khat tawk in kan bia in lungawithu kan sim ding. Mothers day kan thlen ah tla hi cun hringtu nu a nei hmuahhmuah in nu kha biak in lungawithu sim tengteng ding. Khua a hlumlotu in phone te khal in lungawithu sim ding. An phu tuk rori a si kan nu le hin.

2). Sumpai pe aw/kuat aw. 
Sumpai nu le pai hnen ih pek lole kuat hi anmah kan duhdawtnak kan langter dan phunkhat a si ve. Sumpai an nei zet, an todelh aw khal a si thei, asinan, hi vek Mother’s day caan ah hin na lakphak in nak ah lole na pocket money ah ti in sumpai na tlin tawkte in pe aw. Tam deuh na tlin a silen tam deuh pe aw. Nan, na tlin lo a silen pek lo rori hnak in malte tal pe aw. Na peknak kha a tlun ih na lungawinak langternak a si ti khal kha na nu in thei seh. Na nu le pa na cawmnak lole zohkhennak hrangah na len hngak hlah aw! Ziangtik tiang an lo dampi ding ti na thei lo. Cun, nangmah khal ziangtik ah na thi ding ti na thei cuang lo. Curuangah, na neih tawkte in nu le pa kha zohkhen in sumpai pe in kuat tengteng aw. Punghman na kuat thei lo a si khallen “ Mother’s Day’ caan te tal ah kuat tum aw.

3. Laksawng sunglawi `hen aw. 
Na nu in cuvek, kha vek ka duh ti in a `ulmi a lo `inpiah (dil) lo ding. Cuhnakin, nangmah in ziangsi ka nu ih duh mi, a `ulmi ti theihsak tum aw la, na budget ih tlin tawk in Mother’s Day ni tivek ah laksawng pe aw. Cumi khal cu na nu na duhdawtnak na langternak hmanrua a si. Thil khung tuk na tlinlo mi tiangtiang a `ul hran lo. Na dinhmun le sinak mil te in na pek ahcun na nu in a rak lo theihthiam sak tuk! A liamcia kum le caan ihsin tuini tiang ah ziangvek laksawng na nu na then in na pe zo?

4.  Rawl kho kilpi aw. 
Na nu na duhdawtnak na langter dan dang leh cu na inn ah rawl na suansak ding ih a ei na sawm thei. Culo khallen, a lengah rawldawr cangkang le special ah na eipi thei. Cuhnak hman ih `hasin ka ti mi cu u le nau umkhawm le hla aw tuk lo nan silen, nan unau za in sumpai thawh khawm uhla rawl suang in cumi cu kilkhawm uh. Cule, rawl ei hlan te ah sungkhawm neihpi uhla na nui tlun ih nan lungawinak kha pakhat hnu pakhat `ongkaa in sim uh. Pathian hmin tla in thlawsuahnak pe uh. Cule, cuih `um khalah a hleice vek laksawng tete pek bet nan duh khal len nan pe thei. Kum khat ah Mother’s Day hi vei khat lawng hman a si tikah hivek caan hi nu a nei laitu pawl in remcang ah lak thiam a va thupi ve! Na nu kha lungawi le thinnuam in uhseh.. cucu na thlawsuah kung a si.

5. Na nu lungawi in umter aw. 
 Thufim 23:25 ah “ Na nu le na pa lungawiter aw. Nangmah a lo hringtu na nu cu lungawi in um seh” ti ah in zirh. Nu le pa lungawiter hi fale ih `uanvo tum ngaingai kan neih mi a si.  Nu le pa ningnatter, riahsiatter le mitthli tlakter tamtu tla cu `ih a nung tuk! San tawinak le kum note ih thihnak a si. Curuangah, tui Mother’s Day ihsi cun ziangtin ha ka nu ih lung ka awiter  thei ding. Ziang si ka nu ih duh zawng? Ziangsi ka nu ih huat mi? ti thei hliah ding ah zuam nasa aw! Na nu kha na tlun ih a lungawi a si ahcun a `ongkam ih thlawsuahnak na co mi pawl na parah hlawhtlinnak a lo thlentu thlawsuah hmuifu an si ding. Atufang ah na nu na lungawiter maw na riahseter? Na nu kha thinbang le donhar in um ter hrimhrim hlah! Na thlawsuah a pit ding. Nan, na lungawiter a si ahcun Bawipa in a lo zaangfah camcin ding.

Thukharnak
A tlun ih kan rel lang mi thu hlawm pa nga lo khal hi nu le kan duhdawtnak kan langter dan ding phun tampi a um lai ko ding. Asinan, hi thuhlawm pa 5 pawl hman hi a taktak in kan thlun a si ahcun kan nu le hin ka fanu , ka fapa hin in va duhdawt ve.. Pathian in hi vek fa in pe hi cu ka lungawi tuk ti in Pathian tlun ah le na tlun ah an lungawi tengteng ding. Tui`um Mother’s Day ihsin hringtu nu lungawitertu le  Pathian mithmai `ha an zar ih a cotu si camcin ding ah siartu zaten Pathian in lo thlawsuah hramseh.


Hminsin: May 10, 2015 Falam Times ah suahzo  mi a si. 

Wednesday, April 29, 2015

NUN THARTHAWHNAK



NUN THARTHAWHNAK
Rom 12:1-2; I Pet. 1:14-15; Thuf. 4:23

Zumtu nun kan ti rero mi hi zumnak ih nun a si ih cumi cu hmuh theih thil rinsan ih feh si lo in hmuh theih loh Pathian rinsan ih zumnak thawi nitin kekar hi a si.  Zumtu zokhal kan pianthar pek lole Jesuh thawi kan pehzomawk pek ahcun kan nun hi lungawinak nasazet le thathawhnak nasazet kan nei cio. Tlusia ih dungtolh thei ding tla hi kan bang lo! Cun, tlu thei ding khalah hin kan zumaw lo `heu. Pathian thu ah kan lungawinak a sang in kan pumpekawknak khal a thuk zet! Asinan, mi hrekkhat cu kan hna`uan mi a phunphun ruangah, khua le ram dang ih kan tlawn le zumtu pi pawl ih hmuh ban lonak ram le hmun kan thlen ruangah, khawm kan daithlan ruangah, umlonak ding hmun ih kan um ruangah le Pathian thu thawi kan hlatawk tikah dungtolh in zumtu mi piangthar si si in nun ih lungawinak nei lo, sual ih a duhduh ih a merhkawi mi, nun beidong le cau , zumtu tlusia ah kan cang `heu! Pathian in a fa kan si ih kumkhaw nunnak kan neih lawng hi in duhsakmi a si lo. Sual ih nehmi si lo, sual nehnun nei ih thlarau lam nun ah pitlin lam pan ih kekar le Khrih bangnak ih `hanglian vivo ding ah in duh.

Pathian thu ihsin pial in nun cau le beidawng in na um pang maw? Na Khristian nun a ro in  sual in a lo uk pang maw? Pathian cun caan tinkim ah kan nun tharthawh sal ringring ding in duh. Battery cu a full lole a thar in lei hman nung la kan hman cun recharge a `ul ringring vek in,  rundamnak hrangah Jesuh Khrih kan zumnak cu kumkhaw daih a si nan, nitin nun ih thianghlimnak hrangah, thlengawknak  le nun tharthawh vivonak hrang ahcun cumi cu a hramthok a si!

Ziangtin kan nun kan tharthawh ding?

1). Pathian ih in zaangfahnak tamzet ih theih le siarnak hmang in (v. 1a )
Ziangtluk in Pathian in in zaangfah, in duhdawt, in lainat in kan zawn a ruat timi hi malte si lo in tampi kan theih a silen cumi in kan nun kha a tharter ding. Cuih Pathian ih zaangfahnak cu zumtu kan zaten kan co cio. Asinan, hrekkhat cun siar hna kan thiam lo. Pathian in ziangtluk in a lo zaangfah ti na siar tam, na thei tam in na thei thuk poh a silen cu mi cun na nun a lo cakter in a lo tharthawh ter ding.
 
Pathian in in zaangfahnak hmuahhmuah lak ih a tuahmi  tumbik cu misual kan hrang ih in pekmi a fapa Jesuh Khrih hi a si. Zaangfahnak in a fapa in pe ti theihfeng tla hi lungawinak le nun tharthawhnak a tling. Ziangruangahtile, fapa Jesuh Khrih in peknak hin Pathian cu in dodaltu si lo neihsun fapa rori hman zuah lo in kan hrang ah pe siangtu, in zaangfah ih duhdawttu a si zia a langfiangter ( Rom. 8:32). Cun,  I Pet. 1:3 khalin , “ Kan Bawipa Jesuh Khrih ih Pa le a Pathian cu thang`hat uhsi. In zaangfahnak a tum ruangah Jeush Khrih cu thihnak in a thoter ih nunnak thar in pe zo....” ti ah in sim. Cuihleiah, cuih fapa Jesuh Khrih in pekmi a zum ih a cohlangtu hmuahhmuah cu kumkhaw nunnak cotu kan si fawn. Efesa 2:4-5 tiang kan siar bet a silen, “ Sikhalsehla Pathian ih in zaangfahnak cu a tlamtling ngaingai ih in duhdawtnak khal a tumzet ruangah, kan sualnak sung ah thlarau lam ih mithi cia kan si ko na’n Khrih thawn nunnak ah in thoter sal zo. Pathian ih zaangfahnak thawn in rundamnak mi nan si.” ti kan hmubet. Fapa Jesuh Khrih in pek hrimhrim le cuih Khrih ih zarah kumkhaw nunnak neitu kan si tla hi Pathian ih zaangfahnak phulo ih kan co mi a si ruangah kan nun lungawinak in thlentu ding bik khal a si.

Hlaphuahtu pakhat khal in, “ Hmuifu pakhat hnu pakhat siar aw. Bawipai’ pekmi in a lo mangbangter ding” ti ah a ti. . Cun, Rev.  Enock Lai Nei Pui khal in Pathian ih zaangfahnak mangbangza cu hitin a ausuahpi ve, “ Zaangfahnak lawng ziangkim hi a zaangfahnak, kan nung kan cangvai thei hi a zaangfahnak, nitin in in cawm a rah `heu a caan te ah phan ding um lo zaangfahtu Pathian kan nei” ti in. Cun, hih zaangfahnak sunglawi zet kan co mi hi ruat in Evan. Biak Hlei Sum khal in hitin hla in rak phuahsak ve, “ A `hatnak ka ruah ah Bawipa a `ha tuk e. Kei tello in a um thei nan, misual bawrhhlawh hi Jesu’n in zahpi lo cuhnak in ka kiang um hi nuam a ti” ti in.

Saam cangantu khal in a tlun ih Pathian ih zaangfahnak tampi a siar le theih tik ah hitin a rawn `ongsuak ve, “ Bawipa cu a `ha ih zaangfahnak a nei; Kan Pathian cu zaangfah lainaknak in a khat. Bawipa in bawmtu neilo pawl cu a hum; `ihphannak hmun ihsin a luatter. Maw ka nunnak , hnangamte in cawl aw, ziangahtile Bawipa cun ka zawn I ruat ringring a si. Bawipa cun thihnak ihsin I luatter; ka mitthli a hulter ih ka ke khal tlukbahnak ihsin a luatter. (Saam. 116:5-8).  Pathian ih `hatnak, zaangfahnak, lainatnak, bawmnak, humhimnak, runsuahnak le kilkhawinak pawl tampi a comi a vun theih tikah cumi ih ruangah Bawipa ah a lungawi in a tha a tlung. “         Ka cem riai a si hi” ka ti hmanah ka zumnak a der cuang lo. ~ihphahnak ka neih ih, “ Zumtlak zohman an um lo” ka ti hman ah ka rihnnak cu a `um cuang lo” (Saam. 116: 10-11)ti rori in a ti. A cahnak, a thathawhnak le tharthawhnak cu a tlun ih Bawipai’ `hatnak thukzet ih a theihfengnak a si. Cumi a tlun ih Pathian zaangfahnak tumzet le tampi a theihnak ihsin cun, “ Ka par ih a `hatnak ruangah hin Bawipa cu ziangso ka pek ve ding?” ( Saam. 116:12) ti in a nunnak thawn Bawipa a sawnkir sal ve.

Na pumpak , innsang  , fellowship, le kawhhran in Pathian ih zaangfahnak, kilkhawinak, thlawsuah a phunphun, lam hruainak, umpinak, ngaihsaknak le humhimnak nan co mi pawl pakhat hnu pakhat siar aw. Pathian in a lo runsuahnak zozai tla vun bihkirsal hman. Na theih lo caan ih a lo kilkhawinak tla vun ruat hman. Hman ding sum le pai, inn le lo, thil le ri in pe lawng hman si lo in taksa damnak in pe ih kan duhnak hmun ah feh thei le tlang thei ih in tuah tla hi a va mak ve! ( Rom. 11:36). Tamzet le thukzet in a zaangfahnak na co mi kha siar aw cumi cun na nun a lo thar ter tengteng ding! Aw!

2). Kan taksa ruangpum rori a thianghlimmi le cohlan tlak raithawinak bang ih peknak hmang in (v.1b)
Thukam Hlun kan zoh asilen mipi hrangah puithiam in tilva thawn thawinak Pathian hnenah a tuahsak `heu. Cuih thawinak hrang ih tilva an aiawh ding ih an rak ken tikah mai duh duh ken a ngah lo. Puithiam in a rak zohfel ding ih raitlun a si le si lo a hliah hnu lawngah thawinak hrang ih pek theih a si. Asinan, an rak ken mi tilva: tuu , caw le laileng ah hmasi, lole natnak pakhat khat a um a silen cuih tilva cu thawinak hrangah pek a theih lo. Pathian in a cohlang lo. Pek ding mi tilva cu a thianghlim mi le cohlan tlak a si mi raitluan le thianghlim a si tengteng a `ul.

Cuvek in kan taksa ruangpum hlanawk le pekawk sawhsawh a si lo. Thianghlimzet le cohlantlak a si tengteng a `ul. Ziangruangahtile , hi kan taksa le nunnak hi “ Man pekih leimi  nan si”  ( I Kor. 6:20) ti ah Bible in in sim. Kan man cu ziangso a si? Jesuh Khrih ih thisen thianghlim a si ( I Pet. 1:18-19). Curuangah, kan taksa ruangpum kha thianghlimzet le Pathian ih cohlantlak ding ih kan thianter tikah kan nun nitin a lam hawi in kan rak tharthawh ringring tinak a si.

Pual in Efesa khua ih zumtu pawl hnen ih ca a kuat tik khalah, Pathian fa kan sinak kha hi kan taksa ruangpi rori ah hin langter ding ah a rak fawrh hai, “  Bawipa ih hna`uannak ruangih thawng a tlami keimah in Pathian kawhmi nan si bangtuk in nan nunnak ah amah ih kawhmi nan sinak kha langter uh.” Khawvel dan a si mi hi leitlun minung pawl ih nun caan le ziaza  pawl hi cawng lo ding ah le thianghlimzet ih a hrang nung ding ah in ko. Curuangah, Rom 6:12-13 khal ah Ca Thianghlim in hitin , “ Taksa hiarnak kha nan thlun lonak dingah a thi theimi nan taksa pum cu sualnak in uk nawn hlah seh. Nan taksa `hen ziang khal thil `ha lo sual tuahnak ah nan hmang lo pei. Cuhnakin nan ziangzongza Pathian hnenah pe aw sawn uhla nan nunnak zate thawn thil `ha tuahnak ah hmang sawn uh. Sualnak cu a lo uktu bawi sin awn hlah seh; ziangahtile daan hnuai ah nan nung nawn lo, Pathian zaangfahnak hnuai ah nan nung zo a si” ti ah in sim.

“ Hi khawvel daan ah hin kop nawn hlah uh” timi hi ziang a si pei? A ti duhsan cu leitlun hnipuan le ceiawknak hmang hrimhrim hlah uh, cuvek tla cu sual an si a tinak a si maw? A ti duhsan tak sawn cu khawvel mi pawl ih nun caan `ha lo le ziaza `ha lo pawl cawng hlah uh a tinak a si. Ziangahtile, khawvel mi pawl cun Pathian kha an hnawng ih ziangah an siar lo. Curuangah, punghman te ih cekawk, sam tuah, ei le inn, nun tlan daan lan ih zumlotu, model, minta le minta mi pawl ti dan cawng ih khawvel mi pawl nun dan cawng ih nun hi a si. ~ongkam dangin kan sim a sile zumtu kan sinak kha kan sam tuah dan, kan hnipuan hruk dan, kan sam meh dan, kan `ongkam, kan ei le inn,  kan fehnak le tuahmi, kan zeizawngza  ah nun thianhlimnak thawn langsuak seh tinak a si.

Pathian thu thiam John Piper cun hitin a ti, “ Khawvel mi pawl nun dan cawng lo ih nun timi hi lenglam ih khawvel mi pawl ih nun caan le ziaza `ha lo pawl hrial lawng a si lo . Cumi tla cu an tel ko e. Asinan, khawvel mi pawl ih  nun caan ziaza `ha lo na hrial cing in na nunnak na thlengaw tinak a si cuang lo” ti ah a ti. Kan Bawipa Jesuh Khrih a hmuihmel thlengnak tlang ah khan “ A hmai cu ni bangin a tleu ih a hnipuan cu mi tlet thei khop in a raang” ( Matt. 17:2) ti kan thei. Curuangah, khawvel daan ih kawp lo ih kan nun tikah khawvel mi pawl ih  nunzia le cin dan kan hrial leng ah kan nunnak cu thlarau lam le khawruahnak lamah a thlengawk tel tengteng a `ul.

I John 2:16  khal in ralrinnak hitin in pe, “ Leilung ta a si mi thil hmuahhmuah; sualnak tisa in a hiar mi, mi lai in an hmuhmi le an duhmi thil,  minung in hmaihngal porhawknak ih an ruahmi thil hmuahhmuah hi pakhatte hman Pa hnen ihsin a rami an si lo. A zatein leilun gihsin a rami an si `heh. Leilung le a sung ih a ummi thilri, milai ih an tlaihsan mi pawl hi an hloral vivo zo; asinain Pathian duhnak a tuahtu cu kumkhua in an nung ding.”  Cun, I Pet 1:14-15 lam kan zoh peh a silen zumtu kan si hnu ah kan nun hlun le khawvel daan ih kawp in sian lo zia thu le thianghlimzet ih nung ding kan siza thu kan hmu bet, “ Pathian duhnak thlun uhla nan aat lai caan ih nan rak neihmi tisa duhnakih nan nunnnak in lo uk nawn hlah seh. A lo kotu Pathian cu Pathian thianghlim a si bangtuk in nitin nan  nunnak ah thianghlim in nung ve uh.”

Zumtu ka si paam ti ih nun daithlangzet le dawngdahzet ih um lo in kan taksa ruangpum rori thianghlimzet ih Pathian `ihzahnak thawi nitin kan nun le a hrang ih kan hmanawk tikah cuih dinhmun ihsin kan nun hi a lam ah nitin tharthawh in a um ringring ding. Curuangah, kan taksa ih a duhmi tisa duhnak le hiarnak, thil `ha lo hmuahhmuah tla hlawn in thianghlimzet ih a hrang kan pumpekawk tikah kan taksa rori ah Bawipa a sunglawi in kan nun khal cahnak ihsin cah sinsin nakah ke kan kar thei ding a si. 

3). Kan thinlung khawruah mi thlengnak hmangin (v. 2)

Na thinlung in ziang na ruat `heu? Na ruah tambik mi teh ziang an si? Kan Bible cun, “ …nan thinlung kha tharthawh tahratin thlengaw sawn uh. Cutiin Pathian ih duhnak cu nan thei ding ih Pathian ih hmaiah ziangso a `ha, ziangso a lungawi mi a si tile ziangso a famkimmi a si ti nan thei ding” (Rom. 12:2)) ti ah in sim. Hi tawk ah kan nun tharthawh dan ding fiangten in sim. Cumi cu kan thinlung khawruahnak tharthawh ih thlengnak hmang in a si. Cuti in kan tharthawh ringring ih kan thleng a silen thil pali Bible in in tiamkam: 1). Pathian ih duhnak kan thei thei ding. 2). Pathian in ziangso `ha a ti mi kan thei thei ding. 3). Ziang in Pathian a lungawiter ti kan thei thei ding. 4). Ziangso a famkimmi ti kan thei thei ding.

Minung kan nun le cangvaihnak hi kan ruah tam mimi in in uk! Na ruahnak a diklo ringring asilen a rei ahcun na cangvaihnak le tuahnak in a thlun ding. Curuangah, Thufim 3:23 ah, “ Ralringte in khua ruat aw. Ziangahtile na ruah mi in na nunnak a siamrem ding”  ti ah in sim. Cun, Efesa 4:23 khal ah, “ Nan thinlung le nan ruahnak a zate in siamtharmi si `heh uh” ti ah a ti. Ziangruangahtile, thil ziang khal hi kan tuahsuak hlanah kan thinlung in kan ruat ta ringring. Na tuah mi zate hi na tuah hlan ah na thluak le khawruahnak ah a rak cangvai rero zo. Zu na in hlan ah zu na ruat ta. Kuat na fawh hlan ah kuat na ruat ta. Hna na tuan hlanah na tuan dingmi na ruat ta. Kan nun hi kan ruahnak vek in kan hmang suak. Curuangah, kan Bible in kan khawruahnak thinlung rori kha ralring le `hatei kilkhawi ding ah in fawrh.

Na khawruahnak kha na hril thei na zum maw? Ka lo sim ding! Na khawruahnak kha na  hril thei! Sual le `hatlonak ruat ding in thuhri na sat cat thei ih sual hrimhrim ruatlo ding khal in thuhri na satcat thei fawn. Na khawruahnak kha nangmah in nan duhnak nak lam hawi in na hmang thei! Na khawruahnak in na tlu a sile nan tuahnak in a thlun leh tengteng ding. Thufim 23:7 cun hitin fiangzetin in sim, “  Ziangruangahtile a thinlung put bangtuk in a nunzia  cu a si” ~ongkam dang in kan sim a silen kan ruah mi ah kanmah kan rungcang. Asilole, na thinlung khawruahnak a fehnak hmun ah na tuahnak le na nun in a thlun tinak a si.  

Curuangah, kan nun tharthawh ringring dingah kan thinlung khawruahnak ihsin a thok a `ul! Sual le ruahnak `ha lo, a balmi le khawse agenda a phunphun a runglut a silen , “ E e e, kei cu zumtu ka sisi, Pathian fa ka sisi, cuvek ruahnak ziangah ka thinlung ah a rung um! Bawipa, in bawm hram aw, ka thinlung ah ruahnak diklo a um”  ti in Pathian theihter aw la, cule nangmah rori in Pathian thu ruahnak le thil `ha ruahnak in na thinlung kha thleng lohli aw. Na ruahnak thleng dingah hram hram in Thlarau Thianghlim cangvaih hnak hlah aw! Nangmah le keimah rori in kan thinglung ruahsualnak tan ih thinlung ruahnak dik ih thlak ding kha kan `uanvo a si. 

Efasa 5:17 khalah, “ Mia a si hlah uh, Bawipa in tuahter a lo duhmi kha hawl tum sawn uh” ti ah a ti. Mi aa bangin mai thinlung ruahnak `ha lo thlun ih nung bualbo tu si lo in kan thinlung kha tharthawh in Bawipa in tuahter in duhmi hi ziangso a si ding ti in Pathian lam  hawi ih kan ruahnak kan thianter ringring a thupi. Hi mi ah in bawmtu `habik cu “ nun tharthawhnak in petu Thlarau Thianghlim” (Tit. 3:5) a si ih, caan tinkim ah a lo biaknak le hruainak theithiam dingah a aw ngai aw. Cun, na thinlung le ruahnak zate kha Pathian thu in luah khatter ringring aw. Cuvekin na um theinak dingah Pathian thawi caan hleice hmantlangnak kha Ca Thianghlim na siarnak hmang in nei ringring aw. Cumi in na thinlung kha a tharter ringring ding. Cule, na ruahnak kha lamzin dik (right direction) hawi in na ret ding ih Khrih ih zaangfahnak sungah na nitin nun ah sual nehnak le hlawhtlinnak na co ding.  Bible siar ih caan kan hun hman, thlacam le a thu ngaitla in zumtu dang thawi kan pawlkomawk tikah , Pathian thu kan sung ih lutmi le kan nunpitmi hmang in Pathian in kan nun in thianfai `heu,  “ Annih cu thutak in thiangter hai aw, na thu cu thutak a si” ( Johan 17:17).

Curuangah, Paul in Filipi khua ih zumtu pawl hnenah, “ …Ka u le ka nau pawl, a `ha  mi, porhtlak a si mi, a taktak a si mi, upat tlak a si mi, a dikmi, a thianghlimmi, duhnungza a si  mi le hmin`hatnak a petu thil pawl thawn nan thinlung cu khatter uh” ( Fil. 4:8) a ti bangin,  nitin kan nun tharthawh ih nehnak thawi ke kan kar ringring theinak ding ahcun kan thinlung khawruahnak kan tharter le Pathian duhdan zawng in kan thleng ringring a `ul a si!

Duhdawtmi unau, na ruahnak le lungput ihsin tlucia lo ding ah ralring aw! Pathian ringhlel lo ding ah kilkhawi `ha aw! Sual ruatlo ding ah na thinlung Pathian thu thawn khatter aw! Na ruahnak kha na hril thei ih cuih na ruahnak kha Pathian ih duhnak thawi na khatter ringring asilen na nun a thar ringring ding ih cahnak ihsin cah sinsinnak ah na nun a `hang ding.

Khaikhawmnak


Pathian ih in duhsakmi “ Nun Tharthawhnak” taktak nei ding ah a tlun ih kan zoh khawm rero zo bangin, a tam thei bikin Pathian ih thlawsuah malsom na dawnmi, a lo zangfahnak le duhdawtnak pawl kha pakhat hnu pakhat siar aw. Cumi  na siar le hmuhnak in na nun a tharter ding ih , kei hi thianghlimzet in ka taksa ruangpum rori Bawipa’n hrangah hmang ding ka si ti kha na hmu fiang ding. Cuihhleiah, na thinlung kha Pathian duhnak in lo uk dingah ruahnak `halo le sual ihsin na kilveng ih Pathian thu ruahnak le `hiltha ruahnak thawi na khatter ringring asilen na nun cu tharthawh in a um ding ih Pathian in nehnak nun thawn nitin a lo hruai ding! Na nun a cau in sual sungah na rak tlu pang a silen muangcang lo in tu rori ah thosal aw! Pathian thu ah kirsal aw. Pathian in a lo bawm ding ih muvanlai bang in cak le no in na zam sal thei ding.   

Thursday, April 2, 2015

GOOD FRIDAY IH IN ZIRHMI

                                    GOOD FRIDAY IH IN ZIRHMI
                                                                                   Henry vl Hmangaih


Good Friday kan thlen sal tikah kan thinlung le ruahnak zate in Pathian hnen ah lungawi thu sim in upatnak, sunlawihnak hmuahhmuah hlan uh si. Ziangruangahtile, hih Good Friday kan hman tikah kan Bible ihsin:

1.      Ziangtluk Pa in in duhdawt ti kan hmu thei
“ Sikhalsehla Pathian in ziangtluk in so in duhdawt ti cu a langter; misual kan si hrih  nacing in kan hrangah Khih cu a thi” ( Rom. 5:8; cf. Isai. 53:10) . Pathian in a fapa neihsun Jesuh Khrih in pek tikah nuam tak ih rundamnak in tuahsak ding ah a run thlah lo! Kan zawh ding mi lamzin , hrem kan tuar ding mi tuarnak le kan hrang ih thihnak tiang tuar ding ih a run thlah mi a si.

Mi pakhat in kan fanu lole kan fapa cu Bible tlawng kai ding ah, zirnak sang sawn kai dingah mi kut sungah lole ram dang hmuh ban lo ah kan um ter duak tla a si thei. Asinan, thah ding ah mi kutsung ah kan fanu lole fapa pek ding cu kan siang hrimhrim lo ding! Asinan, kan Pathian cun in duhdawt ih amah thawi kan um tlang theinak ding ah a neihsun a fapa Jesuh Khrih cu kan hrang ah thi ding ah in run pe zo ( John 3:16). Halleluijah!  Curuangah, tuini Good Friday kan hman tikah taksa dan ah duhdawttu neilo le sung le khat tha nei lo ih na ruahawk a si khal len Pathian in a lo duhdawt, a fapa neihsun a lo pe ti hi a thar in lo sim sal ka duh! A lo duhdawt tuk ruangah na hrangah uimi nei lo in a neihsun tha bik a fapa a lo pe zo a si!  Hih Good Friday kan hman mi cun ziangtluk Pathian in in duhdawt ti mi a langfiangter.

2.      Ziangtluk Jesuh in in duhdawt ti a langfiangter
Duhdawtnak ruangah van sui khaw lipi le a sunlawinak hmuahhmuah a tan ih sal dinhmun la  (Fil. 2:5-7) in a niambik mi cawrawl kuang sung ah a rung suak! ( John. 1:14).  Ngaidamnak kan co theinak dingah phatsan in a um,  thiam kan cotheinak dingah thiamlocoter a si! Aw! Hi tluk duhdawtnak sunglawi hi a vak mak ve!

In duhdawtnak ruangah kan dinhmun ah ding in kan tuar ding le kan par ih Pathian thinhengnak hmuahhmuah cu a mah in a phur ih duh ding tlak um nawn lo in a taksa rori in kan sual ai ah a tuar!  ( Isaiah 53:5-6). Sualnak nei lo Pathian tuu cu sual tinreng an puh, a hmai ah an thawng, an beng, cil an phui, an zawkzet, an dekcok, an hro, a hnipuan tla cu camcawhfung thawn an zuk, a hnak ah fei in an sun, a lu ah hling lukhum an khumter, midang cu a damter thei nan amah le amah cu a damawter thei lo an ti, diriam zet in an lu an sut hnawh ih camsiatnak tuar ah an ruat! Hi pawl na hrang le ka hrang ih Runtu Jesuh in a tuar tikah a thiamthu kamkhat te khal a rel lo! Ziangruangahsi pei? Nang le keimah in duhdawt tuk ruangah si! Hi tluk duhdawttui duhdawtnak hi ziangtin unau nang na sawn ve ding!

Taksa dan ih a tuarnatnak ding zia hi vun ruat hman uh si. Mizan an kaih ihsin tuini nahzi 3:00 an khenbet ih a thih hlan sung hmuahhmuah cu an dekcok, an vua, in an hrem rero a si! A taksa ah hliamhma hlir in a khat ih Rome hremnak ih a sangbik  mi vuaknak hripi thawi an vuak ruangah a taksa khal a durh thluh! ( I Peter 2:24) Hiti a tuar ding hi a Pathian sinak in a theihcia le a minung taksa in a nat ding zia a hmuh cia ruangah a tih tuk ih Gethsemani hmuan ah khan , “ Ka Pa, a cang thei a si ahcun hi tuarnak khuathai hin I luatter ham aw! A sinanin ka duhvek si hlah seh, na duh vek in si ko seh ti ah thla a cam” ( Mt. 26:39)a  si kha!  

Hi thihnak le tuarnak ihsin hin a luat duh taktak sisehla cu a pa hnen ah a dil ding ih vancung  mi ralkap bur hlei hnih, bur khat ah ralkap thawng ruk tluk a run thlah in a runsuak thei ti khal a fiang ( Mt. 26:52). Asinan, duhdawtnak ruangah a tuar cuahco ih a par ih a Pa ih khawkhannak vek in a pumpe aw ( Isaiah 53:10).  Hiti kha fualfo ih runsuahnak in tuahsaknak hrangah hin a tuarnatnak a rapthlak tuk ruangah a dungthluntu zohman in an thlun thei nawn lo! Na thihnak ah  ka thi ve ding titu Peter khal  in a phatsan ( Jn. 18:15-27) ih hi a tuarnatnak ruangah,  “  Ka Pathian, Ka Pathian, zianghrangah so in tlansan?” (Mt. 27:46)  ti ah a au ruangro ih  a nunnak cu misual kan hrangah a pe!  Hi a thihnak hi duhdawtnak ruangah amah kan Bawipa Jesuh rori in a hril mi a si. “ Ka nunnak cu zohman in in laksak thei lo. Keimahte siangzetin ka pekmi a si. Keimah in pek theinak thu ka nei ih lak sal theinak thu khal ka nei. Cumi cu ka tuah ding ah ka Pa in thu I pek zomi a si”  (Jn. 10:18) ti ah a ti. In duhdawtnak ruang a nunnak rori nah rang le ka hrang ah in pe zo ( Efe. 5:25). Na cohlang ve lo ding maw?

3. Rundamnak hna`uan in thehsak thluh zo
Kross par ih in Rundamtu kan Bawipa ih au aw netabik sangtu, “  A kim theh zo” ( Jn. 19:30) ti kan hmuh mi hin leitlun misual pawl rundam ding ih kan Bawipa Jesuh in a mission hna`uan mi, a pumpekawknak, a tuarnak ding, leiba in rulhsaknak pawl le Ca thianghlim in a zawh dingmi a sim mi hmuahhmuah cu pakhat khal hrelh lo in a zaten in a theh suak thluh ruangah amah kan Bawipa Jesuh in, “ A Kim theh zo” ti ah a tinak a si.

Curuangah, hi Good Friday kan hman tikah duhdawt mi unau,  Rundamtu Jesuh in nang le kei miluat kan si theinak ding hrangah tuah le `uan `ulmi a zaten in thehsak thluh zo! Na tuah bet ding mi pakhat te hman a um nawn lo! Kan hrang ih thihnak tiang tuar ih a nunnak liamtu kan Bawipa Jesuh in hitin “ Keimah hi lamzin le thutak le nunnak ka si. Keimah hnen in siarlo zohman ka Pa hnen ah an thleng thei lo” ( Jn. 14:6) a ti.

Curuangah, tuini ah Pa Pathian in ziangtluk in duhdawt ih ziangtluk in fapa Jesuh in kan hrang ah a tuar in a man a pek timi hi a thar in vun ruat sal uh si! Cuih si in, amah ahcun  Pathian ih felnak kan co sal theinak dingah zumnak thawn kan Bawpa Jesuh cu keimah I rundamtu, ka Bawipa a si ti in kan cohlang lo ding maw?  Lole, lungawinak le thangthatnak thawn tuini ah kan hrang ih tuartu Jesuh cu upatnak le sunlawihnak kan pe lo ding maw?  Hi tluk duhdawttu le zawnruattu Pa le fapa kan neih ruangah lungawithu sim in , Thiang Thlarau Pathian in na thinlung ah a lo sawm a silen amah ah na zumnak `hum in Amah cu cohlang aw. Cutin, kumkhaw nunnak na nei ding ih amah thawn kumkhua in nan nun tlang ding! Amen!


ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...