Tuesday, July 12, 2016

July Ni 5: TUINI THUCAH (75)

July ni 5: TUINI THUCAH(75)

Zumnak ah milian si aw.

Ziangahtile
■Bawipa ah rinnak nasa zet a neitu Pawl in Pathian nung, ziangkim tithei kha an cangvai ter.
■ Zumnak in ram an la, ral an neh ih mi an damter.
■ Zumnak a neitu pawl in Pathian lung an awiter.
■ Cuihleiah, zumnak ih milain si ding hi Pathian in a fale nun ih hmuh a duhmi a si.
■ Taksa dan ih hmuh theih thil le ri, neih le siah tampi neih hi a sunglawi tuk. Asinan, cu pawl nei nan Pathian zumnak neilo,zumnak lam ih farah si ahcun a poi zet.
■ Lungawi caan lole thlawsuah dawn caan lawng ih Pathian thangthattu si lo in harsatnak a thlen caan le Pathian ih lam hruainak theihthiam lo caan khalah zumnak thawn a kutcak thir thiamtu si ding Bawipa in a duh.
■ Tlaksamnak lak, sambaunak lak,harsatnak lak le thlemnak phun zakim lak khalah Bawipai kutcak rinsan in zumnak ah milian si ding a thupi tuk.
Curuangah,
》Taksa dan ah mi tlasam, zianghman lo te na si ah maw, milian le neinung na si khal len zumnak ah milian si aw.
》Pathian ih cahnak le rintlak sinak parah hnin lo in thumawk nun nei aw.
》Na tuah mi le cangvaihnak tinkim ah Bawipa beisei awla a lo bawm taktak ding.
》Na par ih Pathian in hmuh a duh mi cu Amah Na zumnak a si.
》Zumnak ah milian si dingah thla cam aw, dil awla na zumnak hmangsuak aw.
》An mai sinak le dinhmun zoh lo in ziangkim tithei le neitu Bawipa zumnak ah milian a si mi pawl in Pathian ih thatnak, sunlawizia le maksakzia an ceen tam hleice theu a si.

" Na zum taktak a si ahcun Pathian sunlawinak na hmu ding ti ah ka lo sim zo a si lo maw?" ti ah a ti.(Johan 11:40)

Pathian in lo thlawsuah hramseh.

Na Lungtho Neh Aw

Thil pakhat khat natnak a silolen tuarnak in a lo cim maw? Na zonzaihnak le tuarnak ih ruangah na num pumhlum kha harnakin a lo dawlh thluh vekin na thei aw maw?  Harsatnak a bang aw mi kha mi pahnih hnenah pe ve ve awla, cui harsatnak an pahtlang dan cu sulpelaw zet a si thei. Mi pakhat sawn cun hitin, “nunman ka nei nawn lo, ka cem , ka ruahsannak a thim, a hlo thluh” tin thin pit in a um a si thei. Cun, mi pakhat ve thung cun cui harsatnak le buainak thuai ih sin thang ṭhatnak le lungawinak lamhla thawn Pathian a thangṭhat a si thei fawn.  
A diklomi lungtho (negative emotions) pawl hi kan nunnak le ruahnak Pathian thutak thawi mil aw ih nun le feh kan thlan tikah, kan hrangah camsiatnak si lo in malsawmnakah an cang thei. Kan dinhmun le sinak Pathian ih cahnak le huham thawi hmuhawk thiamnak ti khal in a rel theih ding.
Na ruahnak ding ter aw
Kan beiseinak in a takih thilcang mi a thlenbanlo tikah, beidawnnak sumzing a  hawng suak ṭheu. Mikip in  a diklomi ruahnak (negative feeling) hi kan neih thluh mi a si. Asinan, kan ralrin a tul. A diklomi kan ruahnak lungtho in kan nun in mawn tikah sual sungah kan tlu lut pang thei. Curuangah, uluk le fimkhur zetin kan tawntehmi pawl hi kan fehter (process) a ṭul.  Thil kan ruahdan in kan lungtho a hnawng ih cutin kan kan lungtho in kan nuncan ziaza a hngawng sin.
Kan mai sungah hin nitin te doawknak a um ringring. Cumi ah Satan in vawitam bik a hman mi cu kan ruahnak hi a si. Kan ruahnak hmang in kan nun in buan ih cutin kan nun caklo sin dingah in dirhtlak a tum ziangruangahtile kan milai khawruahnak hi a cakzet ti a theih ruangah a si. Curuangah cun a si kan ruahnak tinkim hi Khrih thulunnak hnuaiah kan pekluh ringring a ṭulnak san ( 2 Cor 10:5).
Na nun dingter aw
Zumtu kan zaten Khrihah ah nun famkim nei ding le rinnak sungah thuksin ih ṭhanglian sinsin dingah kawh mi kan si. Pathian thawi pawlawknak hngetkhoh nei thei dingah thubawhcahnak felfai tuah aw. Pathian thawi can hmantlang kha na nunnakih thupi bikah ret ringring aw. Na nunnak kha Pathiann in a lo duhnak vekih nungsuak dingah a mai tumtahnak thawi milaw ih feh ringring dingah dingter aw.
Ziangtin na nunnak cu Pathian ih duhnak thawn milaw in a um ti na thei thei ding? A thutak hmang in na thei thei. Bible hi ziangtin nundan dik le ṭha in kan nung ding ti kan tehawknak ding tahfung a si. Leitlun in nundan a lo zirhmi lawngah ṭhum aw hlah, na ṭhumawknak ding Pathian thutak ih sin pial sual hrimhrim hlah aw. Harsatnak le buainak na tawn canah, hnathar tuah dingih ke na kar canah Bawipa in ziangsi tuah ter i duh ti in Pathian ih thu  lo sim ding mi thinfual te ih ngai ding kha thlahthlam hrimhrim hlah aw.
Pathian thutak cu nitin nunnakih kan hman suah tikah, kan saltannak pawl ihsin zalennak kan pumpak nunah in pe. Ziangtin harsatnak lole kan parih thilthleng mi kan dokirsal lole kan sawnkirsal ding ti theih lawng hi a tawk lo, cui kan theihmi cu a takih tuahnak lole thlunnak in a nemhnget a ṭul. Jeremiah cun natnak le tuarnak raptlak zet a tuarlaiah, a dinhmun ih zirin Pathian kha thu a ṭhen mai lo. Cuhnakin, a tawn mi harsatnak le buainak pawl cu Pathian ih sinak thawi milaw in a lehrul sawn.  Pathian ih zaangfahnak cu thlahlo in a kai hnget ih cumi cu Bible in zingtin ten a tharsal a thutiam rinumnak a ti mi cu ( Tahhla 3:23) a si.
Harsatnak le buainak ai ah Pathian in thlawsuah a lo burhmi le pekmi zozai pawl kha siar thiam nun zir aw. Hi mi hi tlarau lam ih pitlin le tlin lo langfiangnak bik pakhat a si. Na nunnak Pathian thawn milaw in um ter aw. Amai thu na lun le thlun tikah, ziangruangah harsatnak le buainak na parah thlen ter a siang ti mi nuam nai teten a lo sim thei sal ding. Bawipa cu zovek a si ti mi in hram thawk aw. Cun, Bawipa cu a ṭha a si ti kha cing ringring fawn aw. Anih cu zahngai thei Pathian le thlangamtu Pathian a si ( 2 Cor. 1:3). Na thinlung a kekkhuai le na vansan canah Bawipa kha na baan ah lo kai ding le lo hruai dingah siannak pe aw. Na ruahsannak a parah ṭhum aw. Bawipa ah si lo in leitlun thil pakhat khat a si lo le minung parah na ruahsannak na thum a silen, na phurrit a zual deuhdeuh ding.
San a ra lai ding mi ah ziang ro si na tefa pawl hnenah roh ta na duh?  A tuhtahnak ruangah Pathian in harsatnak kan parah thlen a siang. Curuangah, rinnak thawn cui harsatnak pawl cu sawnkirsal aw. Na natnak, tuarnak le harsatnak pawl kha a diklomi lungtho le ruahnak thawi sawnkirsalnak in na can a lakin liamter men hlah aw. Nun kan ti mi hi nangmah le keimah ih thuhla hlir a si lo.  Na harsatnak Pathian bawmnak thawi hlawhtling zetih na fehtlang hnu ah midang tampi nangmah vekih harnak a tuartupawl hrangah thazangpetu le bawmtu ah na cang thei a si.
Nun kan ti mi hi zirnak bualrawn vek a si. Hi kan leinun cu a langte sung a si ih, kan kumkhaw hmun sawn cu kan Pa’i hnenah a si.  Kan nun hi ṭhahnemsin, santlai sin kan si theinak dingah nitin rem in kan um. Curuangah, kan nun le lungput hi kumkhaw thilah ṭhum uh si. Atu hi kan hrangah Jesu’i duhdawtnak zun ah kan uar kirsal le a hnenih kan kirsal can a si. Amah theifiang sinsin ding ah a hnen pan uh si. A thu siarnakah kan tha suah sinsin uh si. Mi pakhat khat kan duhdawtlo mi kan rinsan taktak thei lo, cuvek thotho in kan theih lo mi khal kan duhdawt taktak thei fawn lo. Kan nunnakah ziangvek harsatnak, buainak le zatlaaknak kan tawng a sihmanah, a tu hi kan  nun le ruahnak lungtho Bawipa’i duhdan thawi rualte ih kan fehter ding can a si ziangruangahtile a thutak sungah mi zokhal Amah rinsan tu cu an mualpho dah lo ding ti ah Bawipa in a ti ( Rom. 10: 11).  A diklomi lungtho na nunnak ih a um pang a silen Pathian ṭihzahnak le rinnak thawn cui dinhmun cu thlawsuah ah cangter aw.
Pathian in a thu kan zate hrangah malza in sawmsak hram seh.
Peter Tanchi

July ni 12: TUINI THUCAH (76)

July ni 12: TUINI THUCAH(76)

Na par ih Pathian thatnak sawnkir aw.

Ziangahtile,
■ Pathian in kan par ih thatnak a tuahmi zate in a thei thluh.
■Mi phar 10 a damter ih lungawithusimnak thawn Pathian ih thatnak a sawnkirtu pakhat ih parah Pathian a lungawi(Lk 17:17).
■ Kan Par ih Pathian thatnak hi siarcawk ding rual a si lo:
♤ Man lo in nitin zantin in kilkhawi.
♤ Kan tulsam mi tinkim in pe.
♤ Kan natnak lak in in damter theu.
♤ Kan kawhnak aw a thei ih in sawn.
♤ Kan dil thiamlo mi tiang khal kan tulmi in pe theu.
♤ Kan tulmi lei malsom - taksa damnak, ei le inn, hni le puan, umnak inn le lo, rualpi tha, sung le khat in pek hleiah.. kan tul bikmi fapa Jesuh in pe.
♤ Kan derdai le tawntaih caan ah a cahnak in hmuh ter.
♤ Kan thanau caan ah thazang thar in pe in rinsan tlak Pathian a si zia in theihter theu.
♤ Misual le mi thalo lak ihsin kan nunnak a runsuak theu.
♤ Kan beidon le thanau caan ah thazang thar in pe ringring.
♤ Kan mah in bawm dingah kan sung ah in cencilhtu Pathian a si.
Curuangah,
》Lei malsom phunkim na don mi le na comi pawl hi vanthat thilthu (Lucky) ih na neih le hmuh mi men an si lo ..duhdawttu Pathian ih thatnak na par ih thleng mi sawn an si.
》A lo ngaidam thei zia, na tlun ih a thinsau zia, a lo ngaihsak zia le khaisannak pawl tla ruat in Pathian thatnak hi lehrul tengteng aw.
》Saam cangantu bangin:
☆ Hla in na thangthat lo ding maw?
☆ A hrang ih nun hlannak thawn na sawn lo ding maw?
☆ A thatnak aupinak le lampinak thawn na sawn lo ding maw?
☆ Peknak nun le thlacam nun thawn na sawnkir lo ding maw?
Pathian in na par ih a thatnak hi ziangti zawng tal in si maw na sawnkir sal ding a lo beisei.

" Ka parih a thatnak ruangah hin Bawipa cu ziangso ka pek ve ding"(Saam 116:12)
Pathian in lo thlawsuah hramseh.
RIANTU ṬHA
Hitiih ka ti tikah milai lungkimnak hawl rero ka bang maw? Ka tummi cu milai ih lungkimpinak a si lo; Pathian ih lungkimpinak a si sawn. Milai ih thangṭhatnak ka hawl maw? Mi hmaiih hminthatnak ka hawl a si ahcun Khrih ih hnaṭuantu ka si lo ding” ( Gal 1:10)
Thuhmaihruai
Tulai fang ka nunnak ih tharzet mi thu tuizing ah lo ruah ka duh. Keimah ten ka hnaṭuannakah, ka khawlak lennakah, inn ih ka um le rawngbawlnak ih ka sukso tikah ring pi’n cui thu cu ka nunnak ah a lang ṭheu. Cuih thu cu hihi a si, ka leinunnak a cemtik ah lole in runtu Khrih hmatawn ih ka tawn tikah, “ riantu ṭha le rinum” ti ah Khrih in in lawm ve pei maw? timi hi a si. Leitlun milai kan damsung ah upatnak, mithmaiṭha ngah, sunlawihnak le mi ih lawm mi si hi a nuam in a manhla, a sunglawi tukmi a si. Asinan, cupawl hmuahhmuh cu kan ngah rak si bangta hmansehla, in thlahtu kan Bawipai’ mithmai ṭha kan ngah lole amah ih hnen ihsin a kut kan kaih tikah “ riantu ṭha le rinum” timi lawmnak aanka nem kan dawng lo a si ah cun a pawi zet ding. Curuangah, tuiṭum ah Paul ih cakuat ihsin “ Riantu ṭha” Pathian sunlawihtu le milai tungdingtu kan si thei nak ding ih theih le nunpi ṭulmi pawl kan zohtlang ding.

1). Thuthangṭha a ṭantu (1:6-)
Riantu ṭha pawl ih nunnak ih hmuh thei ih a lang ringring mi cu Pathian ṭongkam (Bible)ngainat le cumi ṭan ih runnak thuthangṭha kilhim hi a si. Hi tawk ih kan Bible cang ah Paul in thuthangṭha ziangtluk a ṭan timi kan hmu thei.  Thuthangṭha a si lo mi rundamnak hrangah vunzimtan le milai tuahṭuannak bet a ṭul timi pawl zirhnak zum ih Galati mi pawl ziangmaw zat thuthangṭha ziktluak- rinnak ruangih zaangfah ih rundam timi ihsin an pial ruangah Paul in a kawk ih an parih a mangbangzia thu a rel. Cumi ah Paul in  Khrih, Pathian fapa cu “misual kan aiah a thi, thlan ah phum in a um ih thihnak neh in a thosal”( I Kor. 15:4) timi siarlo thuthangṭha dang a um lo ti khal in an mah a sim. Cumi ah mi zokhal cui thuthangṭha a silo mi keng ta pohpoh cu zirhsualnak kengtu an si ruangah camsiat in um hai seh ti rori tiang in a ṭong. Hi tawkah Paul, Khrih riantu ṭha cun thuthangṭha ralṭha zetin a ṭan in a phuang. Tuini khalah Pathian thu a sinak vekin ralṭha zetin kan sim ngam le Bible zirhdan thlun rori in kan zirh ding hi a thupi zet. Mai phur zawng Bible bungcang duhduh ih kuai her mai loin Pathian thu in ziangtin in sim?, ziangruangah hi tin a ti?, ziang dinhmun ih an um laifang ah a zirh? timi le ziangtin kan nih hrangah teh in sim a si pei? timi thungai suah ih zirzawinak le timlamnak thawn kan phuan a ṭul. Pathian thunung ṭan ih duhnak nasa zet neih le cu thuthangṭha kilhimnak ih hmaingainak in riantu ṭha pawl nun hi a luah ringring. Asilen, tuini ah Pathian fahniang nang le kei teh ‘ thuthangṭha ṭan le ngainatnak’ hi kan nunah hmuh ding a um ve maw? Pathian thu a ping peng ih mi in an phuan tikah ziangtluk in kan thin a na ve?

2). Pathian mithmai lawnglawng a zohtu (1:10)
Pathian rianṭuannak (ministry) le taksa dan ih pumcawmnak (business) hin danglamnak an nei. Pursum leilawnnak thil thu ah cun mi in an company thu lole hna neihmi thuhla a sim le rel tikah mipi ih lungawinak ding le mipi thinlung laak ih mipi neh ta rori kha an tum. Tong dang in ka rel a silen mipi lungawiter kha an tumtah hmaisa bik a si. Asinan, Pathian rianṭuannak ah cun mipi lungawiter kha a pakhatnak ih thupibiik mi a si lo. A thupi bik mi cu a rian ṭuan ding ih in thlahtu Bawipai’ lungawinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Hi kan Bible catlang tarlan mi ah Paul in Pathian rian a ṭuannak ih a lungput a tarlang. Cumi cu milai lungkimnak a hawl lo thu siseh, milai thangṭhatnak le mithmaiṭha ngah ding a hawl riai lo thu a sim. A rianṭuannak le nun zalam tluan ah ding zetin Bawipai’ lungkimpinak le mithmai ṭha sawn a hawl thu a rel.  Milai ih pawrh, upat le lungkimpinak hi a thupi lo ka tinak a si lo, asinan, a thupi sawn mi cu Pathian ih lungkimpinak le mithmai ṭha ngah ding hi a si. Pathian ih mithmai ṭha ngah hnu ah milai ih mithmai tha khal ngah vivo sawn ding kan si. Pathian ih mithmai ṭha hawl hmaisa lo in minung ih lungawizawng, lawmzawng , uarzawng le duhzawng lawng in thu kan sim, kan phuang in aupi a si ah cun Paul ih ṭongkam vek a silen cu “ Khrih ih hnaṭuantu kan si lo ding” (1:10c).
Riantu ṭha pawl cun an renmi Bawipai’ mithmai lawnglawng thupi bik ah an zoh. Milai mithmai lawng zoh le thupi sawn ih retnak in riantu ṭha kan si thei lo. Cu ai ah riantu ṭha si ding cun milai ih lungkimpi mi le duhmi a si lo hmanah, diklonak hmun ah diknak a ṭul zia thu kan sim ding ih Pathian thu in in zirhmi kha ding zet le tlangzetin kan sim ding. Cumi ih ruangah huat le sawisel khal kan co a si thei. Asinan, riantu ṭha si ding cu cupawl cu Khrih ruangah kan tuar  ngam le pahtlang ngam a ṭul. Asilen, tuini ah Pathian riantu le zumtu pawl teh nitin ke kan karnakah zawi mithmai si thupiibik ah kan ret? Pathian mithmai zoh le a lungawinak ding hawl in kan liangpar ih a ṭhumaw mi ṭuanvo hi kan ṭuan cio maw? Maw milai ih mithmai ṭha ngah le lawm duh men fangah kan ṭuanvo kan ṭuan? Thu kan sim le zirh, ngan le aupi mi teh Pathian ih lungtawng zawng in maw milai ih lungtawng zawng in ha kan aupi tam deuh? Pathian riahsiatter maw milai riahsiatter kan phang deuh?

3). Kawhnak a cotu (1:11-24)
Riantu hlawhtling si thei ding cun Pathian ih kawhnak fiangten a cotu kan si hrimhrim a ṭul. Cuih kawhhnak kan co dan lawngte a bangaw thluh kherlo men ding. Paul cun a nunnakah Pathian in a thuthangṭha phuang ih tirhthlah si dingah fiangten a ko ti a thei (1:1). Amai’ ṭongkam vekin, “ A thuthangṭha Zentail mi hnenih phuang dingah , a Fapa ka hnen ih a run langter tikah milai zohman thurawn dingah ka pan lo” (1:16) ti rori in a sim. Cuih, Bawipai’ kawhnak fiangten a theih tikah, harsatnak, hniksaknak, dodalnak, relsiatnak le thlemnak pawl lak khal ah hnget zetin a ding thei. A par ih thilthleng mi ziangvek khal Pathian rinsannak thawn a pahtlang ih cutin a umnak kip ah Bawipai’ hmin a sunglawiter. Amah an hmuh hlan, a hmin le cangvaihnak an theih hrimhrim ihsin Judea ram ih Khristian pawl tla cun thazang an rak ngah cia tuk ih hitin “ In rak hrem rerotu in a tu- ah cun siatsuah a rak tummi kan zumnak thuhla cu a phuang ciamco a si” (1:23) ti ah Paul ih nunnak ihsin Pathian an thangṭhat.
Tuini zumtu pumpaak kan nunnak hrang khalah a thupizet mi cu ziangti dingah ha Bawipa in in kawh timi theihfeng hi a si. Pathian in in khawhnak dinhmun ah kan um in, tuah ding ih in fialmi diktak kan ṭuan a si ah cun ṭihphan ding zianghman a um lo. Tumtah vekin thil cang lo hmansehla, Bawipa kan lamah ziangtik caan khalah a ṭan ruangah sunglawi zet ih ngamtu le nehtu kan si ringring ding. Asinan, Pathian ih in kawhnak hmun silo, kanmai phurnak le duhnak men ruangah a fiallomi rian kan ṭuan ah cun hlawhtlin ding zat kan hlawhtling lo ding ziangahtile in fialtu ih in fialmi silo kan ṭuan ruangah a si. Tuisan ih kan nih zumtu zate in mah le mah kan zohfengawk ding ih ṭulmi cu Bawipai’ in fialmi hna le rian ka ṭuan ngah maw? lole Bawipai’ in ret nak hmun ah ka um in ka ṭuan maw ti hi a si. Pathian ih kawhnak fiangtei’ a cotu pawl in ram an la ih Pathian sunlawinak an phursuak ṭheu.

Thukharnak
Riantu ṭha si ding hi mikip ih kan dawi ding le kan Bawipa khal in in duhsakmi a si. Cumi hrangah hi thu thum:1) Thuthangṭha ngainat ih ṭan, 2). Pathian lungawinak le mithmai lawnglawng zoh le 3). Pathian ih kawhnak fiangtei theih pawl hi loh theih lo ih thupi mi kan nunnak ih um ding le neih dingmi an si.  Thuthangṭha kan ngainatnak, duhnak le kilhim nakin riantu ṭha kan sinak mi in an hmu thei. Cun, Pathian mithmai thupi bik ih kan ret tikah ṭih ding zianghman kan nei lo. Pathian thawi kan karlak a fel hmaisa asilen midang thawi kan pehzawmawknak khal cumi cun a  danglam ter in a uk ding. Pathian thawi pehzawmawknak ṭha a neitu cun midang thawi pehzawmawknak tha khal a nei thei. Culawng khal siloin cui Jesui’ nun kan nun ih luangliam mi cu midang hrangah damnak, thlawsuah le caktertu a si ringring. Curuangah, Pathian riantu zumtu zate in kan nitin nunnakah kan thil tuahmi a fate in tumbik tiangah Pathian lungtawng si ding le Pathian sunlawinak lawng kan ruat ringring ding a si.  Cuti kan nun tikah kan thusim le phuan cu Pathian lamah cohlantlaak a si rualrual in kan milai pi hrang khalah nun caktertu vitamin ah a cang ding. Curuangah, ziangtluk thiam in thu ka sim, kan tuah tam, Bawipa kan rian rei timi hnakin kan tuah mi parah le kan tuahmi sun ah Bawipa a lungawi ding hi a thupii sawn. Anetabik ah cun, Pathian riantu hlawhtling si ding cun a kawhnak fiangfaitei’ a theitu kan si tengteng a ṭul. Cuih theihnak cun ralṭhatnak, ruahsannak le lawman a kengtel in ziangvek harsatnak lak khalah Bawipai’ rinumnak in tepter hlei ah Bawipa’n in thei timi in harsatnak tampi pahtlang thei ding ah in cakter.  

Siartu zaten Pathian in ‘Riantu ṭha’ si cio ding ah lo thlawsuah hram seh.

July ni 13: TUINI THUCAH (77)

July ni 13: TUINI THUCAH(77)

A mawi tawkten ceiaw aw.

Ziangahtile,
■ Kan nih cu zumtu, Pathian ih fahniang kan si ruangah. Zumlotu lole Pathian nung thei lotu pawl vek ih luarkai tuk ih kan ceiawk ding hi a mawi lo.
■ A mawi tawkte in hnipuan hruk aw.
■ Nunau hrangah:
♢ Hni tawitu lole cingtuk tivek hruk lo ding. Na mankhunnak na hloh ding.
♢ Kawr hngawng kautu.. nau rawl lang zikzik vek khal hruk lo ding. Mi in mi sihhnip ah an lo ruat ding. An lo zuam ding.
♢ Cun, mithmul khal luarkai tuk in bawh kawn le rinkual ciamco lo ding. Nunau thalo hmang an lo ti ding.
♢ Hnipuan hruk tikah taksa thlam lang tivek a lengah hruk lo ding. A lo hmutu pawl suaisawng duh ah an lo ruat ding.
♢ Cuvekin, Sam khal a tawk zawnte in tuah ding. Zarhtin colour thleng ringring tivek tla hi zumtu ih ti ding a si lo. Mi ler ah an lo ruat ding.
■ Kan hnipuan hruk khal ahhin zumtu kan sinak a lang tengteng ding a si.
■ Mipa hrangah:
♢ Bawngbi zal tamtu lole style tam tuk um tivek hruk lo ding. Mi pangai a si lo ti ah an lo tinpang ding.
♢ Cun, sam khal a tawkzawn te ih meh ding. Va suangtuar le sakuh bang ih thur ferfer,cikhrik hrethret ih meh lo ding. Mi um tha duhlo pawl tidan a si. Na sam meh dan ihsin zovek na si ti theih a theih.
♢ Mi pangai cun mi pangai vekin sam an met. Nan, mi ciangkuang lo cun an si dan vekin an met ve.
♢ Luarkai tuk ih colour but ciamco tla khi mi ih nautatnak a si. Paterawk nak ah a tlak lo.
♢ Mi lakah kawr phelh kengkeng ih um, lek le tlanlen cin lo ding. Zoh a mawi lo ngaingai.
■ Na ceiawknak in hmat a lo pe in mi in an lo hmusual thei.
E.g. Vei khat cu Chin nu pakhat kha a ceiawk dan a sexy tuk ih tuluk pa pawl in zuaraw ah an ruat ih ziangzat a ngen aw ti an dawn ciamco.. A ngaingai ahcun cunu cu mifel te a si nan a ceiawknak ruangah mi in an hmusual. Ralrin a tul zet.
■ Na ceiawknak in midang a tluter a silen cucu sual a si. Mipa lole nunau kan si khal len tawituk bawngpi kan hruk ih midang hahio ding ih kan um tikah midang sual ih hruailut tu kan si.
Curuangah,
》Zumtu kan sinak kha kan hnipuan hruk le ceiawknak ah langsuak tengteng seh.
》Ceiawk ding a si a sinan a mawitawk ten, luar kai lo in ceiawk ding a si.
》Kan ceiawknak ihsi khal in mi in Pathian sunloih seh.
》Kan hruk mi hnipuan man khun le awl lam a si lo,a thianfainak le zahumnak parah a si sawn

" Atu laiah a thupi mi cu Khrih Thuthangtha ih duhdan vekin nan nuncan cu si thei sehla...(Filipi 1:27a)

Pathian in lo thlawsuah hra

Wednesday, May 20, 2015

AW

                                              AW
                                                                           Henry vl Hmangaih



1.       Thinsauten Pathian ih kutcak hngak aw.
2.       Midang hrangah ziangtin thlawsuah ka si thei ding ti ruat aw.
3.       A lo hringtu na nu le pa upat aw.
4.       Duhdawttu ih duhdawtnak kha ziangsiarlo in um men hlah aw.
5.       Pathian na duhdawtnak cu tuahnak in langsuakter aw.
6.       Khristian nun ih `hanso ding le pitling vivo ding ah Bible siar, thlacam le khawm kha daithlang hlah aw.
7.       Na hna`uan mi tinkim ah a `ha bik suah ringring aw.
8.       Ziangkim na tuah mi ah Pathian rawn ringring aw.
9.       Na tlun ih `hatnak a langtertu tlun ah, “ Ka lungawi” ti `heu aw.
10.   Na unau, sungkhat pawl duhdawt aw.
11.   A lo zirhtu na saya le Pathian riantu pawl upat aw.
12.   Thlawsuah na dawn mi ihsin 1/10 dikte in pe aw.
13.   Midang thazaang pektu le caktertu si ringring aw.
14.   Na `uan mi kip ah phunzailo le thathozetin `uan aw.
15.   Pathian fa na sinak kha na hnipuan hruk dan khal in langter aw.
16.   Zumtu na sinak kha na sammeh dan khal in langter aw.
17.   Midang siatsuahtu si loin midang rem`hatu sawn si aw.
18.   Pathian ih mi thianghlim si ding ah zuam aw.
19.   Pathian ih lungawinak le a mithmai hawl aw.
20.   Na tuah mi le `uan mi tinkim ah Pathian sunlawinak pe aw.


Tuesday, May 12, 2015

Nu Duhdawtnak langter dan

                                                NU DUHDAWTNAK LANGTER DAN
                                                                                    Henry vl Hmangaih

“ Happy Mother’s Day!’ ti ah casiartu Nu pawl nan zaten duhsaknak ka lo hlan. Nui’ Ni sunglawi kan thlen tikah fale in kan thinlung ih tumbik mi cu ziangtin ha ka nui’ hnen ah ka duhdawtnak hi ka langter ding ti hi siseh la ka duh.

Ziangruangah nu cu kan duhdawt a `ul?

Anmah um lo sehla kan seem lo ding. Anmah um lo sehla tui’ kan dinhmun kan ding lo ding. An ei le in, an sin le fen, an mawinak ai in kan mawinak  ding sawn ruat ih ziangkim in zohzuntu le tuini kan thlen theinak hi anmah ih in kilkhawinak a si. Pathian ih in pekmi ti in fale kan hrangah an nunnak tiang hman a `ul ahcun pe siangtu an si. Ahleicein, leitlun khaw tleu kan hmuh hlan ah an pumsung ah thla 9 `ha in pai ih cuihsin kan rung suak. Thiam mi zianghman kan nei lo `ah le hnawifawh ti lo cu! Tui kan dinhmun kan thei thlennak ding ah it lo le sing lo in, ni khaw sia le cen lakah, nisa mangkeng hnuai khal ah rian hrang an `uan, mi ih hmuhsuam le nautatnak hmuahhmuah khal an tuar . Mi kan bang theinak hrang  taksa dan le thlarau lam dan khal ih in cawm pitlingtu an si. An tlun ih kan leiba hi a theithiamtui’ hrang ahcun kan damsung ih rulh cawk ding rual a si lo.

Ziangtin kan nu le kan duhdawtnak kan langter ding?

Mi tampi cun nu le an duhdawtnak hi ca thawn siseh, cun biaza in siseh, facebook le website phunphun hmang in an langter. Ahleicein, kan nih Chin nu tamsawn cu facebook le internet lam thiam lo an si. Anmah kan duhdawtnak biazai le aanka pawl cu thei sehla an di a riamzet ding. Nan, vanduaithlakzet in mi tamsawn kan nu pawl un online an hmang lo. Cuti a siruangah, a lo hringtu na nu kha na duhdawt taktak asilen hi a hnuai ih ta pakhat khat hmang tal hin na duhdawtnak langter ve aw:

1). Na kaa rori in lungawithu sim aw. 
An kiang nai ih um le an hnen ih um nasilen na kaa rori in an hnen ah feh tahrat in “ Ka nu, ka lungawi tuk! Nang vek nu `ha le nu tling ka lo nei hi! Pathian in lo thlawsuah sinsin seh” tivek le kan thiam dandan in lungawithu kan sim ding. Cun, lam hla ih um kan silen a khat tawk in kan bia in lungawithu kan sim ding. Mothers day kan thlen ah tla hi cun hringtu nu a nei hmuahhmuah in nu kha biak in lungawithu sim tengteng ding. Khua a hlumlotu in phone te khal in lungawithu sim ding. An phu tuk rori a si kan nu le hin.

2). Sumpai pe aw/kuat aw. 
Sumpai nu le pai hnen ih pek lole kuat hi anmah kan duhdawtnak kan langter dan phunkhat a si ve. Sumpai an nei zet, an todelh aw khal a si thei, asinan, hi vek Mother’s day caan ah hin na lakphak in nak ah lole na pocket money ah ti in sumpai na tlin tawkte in pe aw. Tam deuh na tlin a silen tam deuh pe aw. Nan, na tlin lo a silen pek lo rori hnak in malte tal pe aw. Na peknak kha a tlun ih na lungawinak langternak a si ti khal kha na nu in thei seh. Na nu le pa na cawmnak lole zohkhennak hrangah na len hngak hlah aw! Ziangtik tiang an lo dampi ding ti na thei lo. Cun, nangmah khal ziangtik ah na thi ding ti na thei cuang lo. Curuangah, na neih tawkte in nu le pa kha zohkhen in sumpai pe in kuat tengteng aw. Punghman na kuat thei lo a si khallen “ Mother’s Day’ caan te tal ah kuat tum aw.

3. Laksawng sunglawi `hen aw. 
Na nu in cuvek, kha vek ka duh ti in a `ulmi a lo `inpiah (dil) lo ding. Cuhnakin, nangmah in ziangsi ka nu ih duh mi, a `ulmi ti theihsak tum aw la, na budget ih tlin tawk in Mother’s Day ni tivek ah laksawng pe aw. Cumi khal cu na nu na duhdawtnak na langternak hmanrua a si. Thil khung tuk na tlinlo mi tiangtiang a `ul hran lo. Na dinhmun le sinak mil te in na pek ahcun na nu in a rak lo theihthiam sak tuk! A liamcia kum le caan ihsin tuini tiang ah ziangvek laksawng na nu na then in na pe zo?

4.  Rawl kho kilpi aw. 
Na nu na duhdawtnak na langter dan dang leh cu na inn ah rawl na suansak ding ih a ei na sawm thei. Culo khallen, a lengah rawldawr cangkang le special ah na eipi thei. Cuhnak hman ih `hasin ka ti mi cu u le nau umkhawm le hla aw tuk lo nan silen, nan unau za in sumpai thawh khawm uhla rawl suang in cumi cu kilkhawm uh. Cule, rawl ei hlan te ah sungkhawm neihpi uhla na nui tlun ih nan lungawinak kha pakhat hnu pakhat `ongkaa in sim uh. Pathian hmin tla in thlawsuahnak pe uh. Cule, cuih `um khalah a hleice vek laksawng tete pek bet nan duh khal len nan pe thei. Kum khat ah Mother’s Day hi vei khat lawng hman a si tikah hivek caan hi nu a nei laitu pawl in remcang ah lak thiam a va thupi ve! Na nu kha lungawi le thinnuam in uhseh.. cucu na thlawsuah kung a si.

5. Na nu lungawi in umter aw. 
 Thufim 23:25 ah “ Na nu le na pa lungawiter aw. Nangmah a lo hringtu na nu cu lungawi in um seh” ti ah in zirh. Nu le pa lungawiter hi fale ih `uanvo tum ngaingai kan neih mi a si.  Nu le pa ningnatter, riahsiatter le mitthli tlakter tamtu tla cu `ih a nung tuk! San tawinak le kum note ih thihnak a si. Curuangah, tui Mother’s Day ihsi cun ziangtin ha ka nu ih lung ka awiter  thei ding. Ziang si ka nu ih duh zawng? Ziangsi ka nu ih huat mi? ti thei hliah ding ah zuam nasa aw! Na nu kha na tlun ih a lungawi a si ahcun a `ongkam ih thlawsuahnak na co mi pawl na parah hlawhtlinnak a lo thlentu thlawsuah hmuifu an si ding. Atufang ah na nu na lungawiter maw na riahseter? Na nu kha thinbang le donhar in um ter hrimhrim hlah! Na thlawsuah a pit ding. Nan, na lungawiter a si ahcun Bawipa in a lo zaangfah camcin ding.

Thukharnak
A tlun ih kan rel lang mi thu hlawm pa nga lo khal hi nu le kan duhdawtnak kan langter dan ding phun tampi a um lai ko ding. Asinan, hi thuhlawm pa 5 pawl hman hi a taktak in kan thlun a si ahcun kan nu le hin ka fanu , ka fapa hin in va duhdawt ve.. Pathian in hi vek fa in pe hi cu ka lungawi tuk ti in Pathian tlun ah le na tlun ah an lungawi tengteng ding. Tui`um Mother’s Day ihsin hringtu nu lungawitertu le  Pathian mithmai `ha an zar ih a cotu si camcin ding ah siartu zaten Pathian in lo thlawsuah hramseh.


Hminsin: May 10, 2015 Falam Times ah suahzo  mi a si. 

ZIANGRUANGAH JESUH LEITLUN AH A RUNG TUM?

Preached on 21, Dec, 2016                   By Rev. Henry vl Hmangaih Tu zan ah kan lak ih pakhat khat hi interview lo tuah sehla zia...